Viêm amidan cấp mủ không đơn thuần là một bệnh lý tai mũi họng thông thường mà là biến chứng nguy hiểm của viêm amidan cấp tính, có thể tiến triển nhanh và gây nhiều hệ lụy nghiêm trọng nếu người bệnh chủ quan hoặc chậm trễ trong điều trị.

Khi có triệu chứng bệnh, người dân cần chủ động đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời theo đúng phác đồ.

Thực tế lâm sàng cho thấy, nhiều trường hợp ban đầu chỉ có biểu hiện đau họng, sốt nhẹ nhưng sau vài ngày đã diễn biến nặng, xuất hiện mủ amidan và nguy cơ biến chứng lan rộng.

Điển hình là trường hợp chị N.N.H. (24 tuổi, Hà Nội) đến Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Tây Hồ sau 5 ngày sốt về chiều kèm cảm giác nuốt vướng.

Trước đó, bệnh nhân sốt liên tục, có dùng thuốc hạ sốt nhưng chỉ đỡ tạm thời rồi sốt trở lại, kèm theo đau họng, nuốt vướng, không ho, không ngạt mũi hay chảy nước mũi.

Qua thăm khám lâm sàng, bác sỹ ghi nhận bệnh nhân có biểu hiện môi khô, lưỡi bẩn, hơi thở hôi, sốt cao nhất 38,9°C, vùng dưới hàm sưng tấy.

Kết quả nội soi tai mũi họng cho thấy niêm mạc họng nề đỏ, amidan hai bên quá phát, xuất hiện nhiều giả mạc mủ. Bệnh nhân được chẩn đoán xác định viêm amidan cấp mủ và chỉ định điều trị bằng kháng sinh kết hợp thuốc giảm viêm, giảm đau tại chỗ.

Theo Ths.Nguyễn Thị Hồng Tuyết, chuyên khoa Tai Mũi Họng, Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Tây Hồ, viêm amidan cấp mủ hình thành khi tình trạng viêm nhiễm không được điều trị kịp thời, các mô amidan bị hoại tử và tạo thành các ổ mủ trong hốc amidan.

Những ổ mủ này thường có màu trắng hoặc xanh, lấm tấm và gây mùi hôi khó chịu. Nếu không được xử trí đúng cách, bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, bao gồm áp xe quanh amidan gây đau dữ dội, khó nuốt, khó nói;

Hay các biến chứng lân cận như viêm mũi, viêm xoang, viêm tai giữa, viêm thanh quản, viêm phế quản, viêm hạch dưới hàm; và các biến chứng toàn thân nghiêm trọng như nhiễm khuẩn huyết, viêm cầu thận, viêm khớp, viêm cơ tim, suy phổi, suy tim, phù mặt hoặc phù tay chân.

Trong chẩn đoán viêm amidan cấp mủ, nuôi cấy vi khuẩn đóng vai trò đặc biệt quan trọng, nhất là với những trường hợp bệnh diễn tiến nặng hoặc không đáp ứng tốt với điều trị ban đầu.

Thông qua việc nuôi cấy mủ amidan hoặc dịch tỵ hầu, bác sỹ có thể xác định chính xác tác nhân gây bệnh, phân biệt vi khuẩn hiếu khí hay kỵ khí, từ đó lựa chọn kháng sinh phù hợp và hiệu quả hơn.

Phương pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị mà còn góp phần hạn chế tình trạng sử dụng kháng sinh không cần thiết, giảm nguy cơ kháng kháng sinh và hỗ trợ chẩn đoán phân biệt khi các triệu chứng lâm sàng không điển hình.

Việc điều trị viêm amidan cấp mủ cần được thực hiện theo đúng chỉ định chuyên môn và tùy thuộc vào mức độ viêm nhiễm cũng như tình trạng cụ thể của từng người bệnh.

Ở giai đoạn chưa xuất hiện biến chứng nặng, điều trị nội khoa bằng kháng sinh theo chỉ định của bác sỹ kết hợp thuốc giảm đau, hạ sốt, thuốc súc họng sát khuẩn là phương pháp chủ đạo, đồng thời người bệnh cần súc họng nước muối sinh lý, nghỉ ngơi hợp lý, uống đủ nước và giữ ấm vùng cổ họng để hỗ trợ quá trình hồi phục.

Trong những trường hợp bệnh diễn tiến nặng, tái phát nhiều lần hoặc xuất hiện biến chứng, các biện pháp can thiệp ngoại khoa như cắt amidan hoặc mổ áp xe amidan có thể được chỉ định nhằm loại bỏ ổ viêm và ngăn ngừa nguy cơ lan rộng nhiễm trùng.

Từ trường hợp trên, các bác sỹ chuyên khoa tai mũi họng khuyến cáo người dân tuyệt đối không chủ quan khi xuất hiện các triệu chứng như đau họng kéo dài, sốt, nuốt vướng, hơi thở hôi hoặc amidan sưng to.

Việc tự ý mua thuốc, đặc biệt là kháng sinh, hoặc trì hoãn thăm khám có thể khiến viêm amidan cấp tính tiến triển thành viêm amidan cấp mủ với nhiều biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe toàn thân. Người bệnh cần chủ động đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời theo đúng phác đồ.