Thi công Dự án đường cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột.

Trong năm 2025, Bộ Xây dựng được Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch vốn đầu tư công tổng số 80.731 tỷ đồng, gồm: 71.982 tỷ đồng vốn giao đầu năm (thời hạn giải ngân đến 31/1/2026); 2.339 tỷ đồng vốn giao sau ngày 30/9/2025 (thời hạn giải ngân đến 31/12/2026) và 6.410 tỷ đồng vốn kéo dài kế hoạch năm 2024 (thời hạn giải ngân đến 31/12/2025).

Bộ Xây dựng đã phân bổ 99,7% kế hoạch vốn được giao; còn lại 262 tỷ đồng (vốn tăng thu ngân sách Trung ương năm 2024) chưa phân bổ cho Dự án hoàn thiện hầm Cù Mông do chưa kịp hoàn thiện thủ tục đầu tư, tạm ứng hợp đồng để khởi công trong năm 2025.

Theo báo cáo của các chủ đầu tư, đến ngày 31/1/2026, các dự án do Bộ Xây dựng làm cơ quan chủ quản đã giải ngân 74.409/80.731 tỷ đồng, đạt 92,2% kế hoạch. Trong đó, các dự án do đơn vị thuộc Bộ Xây dựng làm chủ đầu tư giải ngân 68.682/69.711 tỷ đồng, đạt 91,8%; các dự án do địa phương và doanh nghiệp làm chủ đầu tư giải ngân 5.727/5.920 tỷ đồng, đạt 96,7%.

Tuy nhiên, trong số kế hoạch chưa giải ngân hết có 2.554 tỷ đồng do các nguyên nhân khách quan, bất khả kháng, không thuộc trách nhiệm và thẩm quyền xử lý của Bộ Xây dựng.

Cụ thể, các địa phương chậm thực hiện công tác giải phóng mặt bằng dẫn tới không giải ngân được khoảng 1.692 tỷ đồng; nhà tài trợ chậm hoàn tất thủ tục điều chỉnh hiệp định, cho ý kiến về kết quả đấu thầu và biến động tỷ giá khiến không giải ngân được 385 tỷ đồng; Dự án mở rộng cao tốc Cam Lộ – La Sơn được giao kế hoạch sau ngày 30/9/2025 nên có 477 tỷ đồng được phép giải ngân đến 31/12/2026.

Như vậy, nếu không tính các khoản vốn không giải ngân được do 3 nguyên nhân khách quan, bất khả kháng nêu trên, Bộ Xây dựng đã giải ngân đạt 95,2% kế hoạch năm 2025.

Theo Bộ Xây dựng, trong 9 chủ đầu tư được giao kế hoạch vốn lớn, gồm: Ban quản lý dự án Mỹ Thuận, Ban quản lý dự án Đường sắt, Ban quản lý dự án đường Hồ Chí Minh, Ban quản lý dự án 2, Ban quản lý dự án 85, Ban quản lý dự án 7, Ban quản lý dự án Thăng Long, Ban quản lý dự án Hàng hải và Đường thủy, Cục Đường bộ Việt Nam, chỉ có Ban quản lý dự án 7 không đạt mức giải ngân 95% kế hoạch, khi mới giải ngân 4.804/5.555 tỷ đồng, tương ứng 86,6%, còn 751 tỷ đồng chưa giải ngân.

Liên quan đến việc xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 – 2030, hiện Bộ Xây dựng đã rà soát, hoàn thiện kế hoạch để báo cáo cấp có thẩm quyền, với tổng nhu cầu khoảng 1.502.554 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương nhằm đầu tư 132 dự án do Bộ làm cơ quan chủ quản (gồm 47 dự án chuyển tiếp và 85 dự án khởi công mới).

Trong đó, có 54 dự án đường bộ với nhu cầu 238.374 tỷ đồng (36 dự án chuyển tiếp 50.142 tỷ đồng, 18 dự án khởi công mới 188.232 tỷ đồng); 20 dự án đường sắt với nhu cầu 1.122.659 tỷ đồng (8 dự án chuyển tiếp 1.011.512 tỷ đồng, 12 dự án khởi công mới 111.147 tỷ đồng); 12 dự án hàng không khởi công mới với nhu cầu 23.543 tỷ đồng; 14 dự án hàng hải và đường thủy với nhu cầu 78.376 tỷ đồng (2 dự án chuyển tiếp 268 tỷ đồng, 12 dự án khởi công mới 78.108 tỷ đồng); cùng 32 dự án khoa học công nghệ, quản lý nhà nước, giáo dục – đào tạo… với nhu cầu 18.051 tỷ đồng.

Để có thể triển khai ngay các dự án khởi công mới trong giai đoạn 2026 – 2030, Bộ Xây dựng đã chỉ đạo các chủ đầu tư đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư, bảo đảm đủ điều kiện quyết định chủ trương đầu tư ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ thông báo tổng mức vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 (dự kiến tháng 3/2026).

Trong đó, Bộ Xây dựng nhấn mạnh yêu cầu ưu tiên các dự án nhằm bảo đảm mục tiêu “đến năm 2030, cả nước có khoảng 5.000 km đường bộ cao tốc”, cùng các dự án hạ tầng chiến lược, dự án đột phá khoa học - công nghệ, chuyển đổi số quốc gia đã được xác định trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, là những dự án bắt buộc phải triển khai trong giai đoạn 2026 - 2030.