Phối cảnh Cảng hàng không quốc tế Ninh Bình

Dày đặc cảng hàng không

Sau đúng 2 tháng nghiên cứu thận trọng, Bộ Xây dựng - cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng và giao thông vận tải - đã có Công văn số 1883/BXD-KHĐT gửi UBND tỉnh Ninh Bình, cho ý kiến chính thức về Đề án nghiên cứu khả năng hình thành Cảng hàng không quốc tế Ninh Bình.

Cần phải nói thêm rằng, không chỉ đưa ra quan điểm riêng, ý kiến của các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ Xây dựng, nhiều nội dung tại Công văn số 1883 được Bộ Xây dựng tổng hợp từ các ý kiến góp ý của 6 bộ, ngành gồm: Quốc phòng; Tài chính; Công thương; Nông nghiệp và Môi trường; Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Cục An ninh kinh tế (Bộ Công an) và một số hãng hàng không trong nước.

Trước đó, vào đầu tháng 12/2025, UBND tỉnh Ninh Bình đã có Tờ trình số 207/TTr-UBND gửi Thủ tướng Chính phủ về Đề án nghiên cứu khả năng hình thành Cảng hàng không quốc tế Ninh Bình, trong đó đề nghị đưa sân bay Ninh Bình vào Quy hoạch tổng thể hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Trong trường hợp được cấp có thẩm quyền bổ sung Quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Ninh Bình vào Quy hoạch tổng thể hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, UBND tỉnh Ninh Bình sẽ thực hiện các bước tiếp theo đúng quy định, kêu gọi các nhà đầu tư trong và ngoài nước quan tâm, nghiên cứu đầu tư công trình theo phương thức PPP, với thời gian đầu tư xây dựng từ năm 2027 đến năm 2029.

“Đây cũng là mô hình huy động vốn theo phương thức PPP đã triển khai thành công tại một số cảng hàng không trong thời gian vừa qua như: Vân Đồn, Phan Thiết, Quảng Trị”, ông Trần Huy Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình, cho biết.

Tại Tờ trình số 207, UBND tỉnh Ninh Bình đề xuất vị trí xây dựng Cảng hàng không quốc tế Ninh Bình nằm trên địa bàn các xã: Bình Lục, Bình Mỹ và phường Liêm Tuyền, tỉnh Ninh Bình.

Vị trí này cách phường Phủ Lý khoảng 7 km, cách TP. Nam Định (trước sáp nhập) khoảng 21 km, cách trung tâm tỉnh Ninh Bình hiện nay khoảng 30 km, cách khu du lịch chùa Tam Chúc khoảng 19 km, cách khu du lịch Bái Đính – Tràng An khoảng 30 km, cách trung tâm tỉnh Hưng Yên khoảng 15 km.

Trong trường hợp được bổ sung vào quy hoạch, khu vực Đồng bằng sông Hồng sẽ có mật độ sân bay lớn nhất cả nước, với các cảng hàng không cách nhau dưới 200 km đường chim bay, gồm: Nội Bài, Gia Bình, Cát Bi, Vân Đồn, Ninh Bình.

Hướng cất, hạ cánh của Cảng hàng không quốc tế Ninh Bình được đề xuất theo hướng Tây Bắc - Đông Nam (với đường cất, hạ cánh số 1 dài 3.800 m, số 2 dài 3.200 m); diện tích quy hoạch khoảng 664 ha (gồm 460 ha khu bay, 189 ha đất khu hàng không dân dụng, 15 ha đất quân sự và 1 ha đất đài VOR/DME).

Cảng hàng không quốc tế Ninh Bình theo tiêu chuẩn ICAO cấp 4E, sân bay quân sự cấp I, với loại tàu bay khai thác là Code E và tương đương; trong đó, công suất thiết kế năm 2030 là 5 triệu khách/năm và 10 triệu khách/năm trong giai đoạn đến năm 2050.

Theo đơn vị tư vấn lập Đề án là Tổng công ty Tư vấn thiết kế Giao thông vận tải - TEDI, khi Cảng hàng không quốc tế Ninh Bình được đưa vào khai thác vào cuối năm 2027 sẽ thu hút lượng hành khách có nhu cầu đi/đến khu vực thuộc tỉnh Ninh Bình mà trước đó sử dụng Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.

Ngoài ra, còn bao gồm nhu cầu phát sinh tự nhiên, chủ yếu là dân cư địa phương tại các xã, phường thuộc tỉnh Ninh Bình nằm trong khu vực hấp dẫn của dự án, hiện tại không có nhu cầu hoặc không muốn chi trả mức giá cước vận tải hàng không, nhưng do mức độ tiếp cận thuận tiện của Cảng hàng không quốc tế Ninh Bình nên chuyển sang sử dụng phương tiện hàng không.

Trên cơ sở hiện trạng khách du lịch quốc tế, nội địa đến Ninh Bình và các thế mạnh về du lịch, công nghiệp của tỉnh Ninh Bình mới, sân bay Ninh Bình sẽ có các tuyến bay nội địa gồm: Ninh Bình - Đà Nẵng, Ninh Bình - Tân Sơn Nhất, Ninh Bình - Phú Quốc, Ninh Bình - Cam Ranh; các tuyến bay quốc tế chủ yếu đến các thị trường trọng điểm như châu Âu, Bắc Mỹ, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Trung Quốc, Thái Lan và một số nước Đông Nam Á khác.

Làm rõ tính khả thi tài chính

Một trong những nội dung của Đề án nghiên cứu khả năng hình thành Cảng hàng không quốc tế Ninh Bình nhận được nhiều ý kiến đề nghị làm rõ từ các bộ, ngành là vai trò của sân bay này đối với hoạt động vận tải hàng không.

Tại Công văn số 1883, Bộ Xây dựng cho biết Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 648/QĐ-TTg, ngày 7/6/2023 chưa xác định cảng hàng không Ninh Bình.

Chính vì vậy, toàn bộ nhu cầu vận chuyển hàng không khu vực tỉnh Ninh Bình đã được phân bổ cho các cảng hàng không hiện hữu là Nội Bài, Gia Bình, Cát Bi và Thọ Xuân.

Theo ý kiến của Bộ Tài chính, đơn vị lập Đề án cần phân tích, làm rõ vai trò của cảng hàng không Ninh Bình là chia sẻ chức năng vận chuyển hàng không hay bổ trợ, tạo dư địa phát triển mới cho khu vực phía Nam vùng Đồng bằng sông Hồng; đồng thời đánh giá khả năng quá tải trong trung và dài hạn của hệ thống cảng hàng không hiện hữu, trên cơ sở đó xác định nhu cầu bổ sung năng lực khai thác cho toàn vùng nói chung và phạm vi cảng hàng không Ninh Bình nói riêng.

Chia sẻ quan điểm trên, đại diện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch lưu ý UBND tỉnh Ninh Bình về bối cảnh mật độ sân bay tại vùng Đồng bằng sông Hồng tương đối dày.

Nếu Cảng hàng không Ninh Bình được phát triển theo mô hình sân bay thương mại đại trà (phục vụ khách phổ thông, cạnh tranh mạng bay thường lệ), có thể phát sinh nguy cơ phân tán nguồn khách trong khu vực, từ đó ảnh hưởng đến khả năng thu hút các đường bay ổn định, sản lượng khai thác và hiệu quả vận hành, đồng thời làm gia tăng rủi ro lãng phí nguồn lực đầu tư.

Trong khi đó, Bộ Xây dựng đề nghị bổ sung đánh giá ảnh hưởng, phân bổ nhu cầu vận tải với các loại hình giao thông vận tải khác, đặc biệt là tác động của đường sắt tốc độ cao và mạng lưới đường bộ cao tốc đang hình thành.

Một nội dung khác của Đề án cũng nhận được nhiều ý kiến đề nghị làm rõ, đặc biệt từ các cơ quan chuyên môn về lĩnh vực hàng không, là vị trí và khả năng quy hoạch cảng hàng không Ninh Bình.

Bộ Xây dựng cho biết, Đề án đã nghiên cứu 3 vị trí quy hoạch cảng hàng không Ninh Bình, đồng thời xây dựng tiêu chí và tổng hợp điểm đánh giá bao gồm các yếu tố về điều kiện tự nhiên, vùng hấp dẫn, tĩnh không, hướng cất, hạ cánh, giải phóng mặt bằng, tác động đô thị, giao thông kết nối. Tuy nhiên, các tiêu chí này chỉ có thể khả thi khi phương án tổ chức vùng trời và phương thức bay được bảo đảm.

Theo nhận định của một số cơ quan, đơn vị chuyên môn, cả 3 vị trí đề xuất tại Đề án đều nằm gần các cảng hàng không, sân bay khác trong khu vực miền Bắc, bao gồm các cảng hàng không có hoạt động bay dân dụng thường lệ là Nội Bài, Cát Bi, Gia Bình; cảng hàng không thứ hai vùng Thủ đô (dự kiến quy hoạch khu vực phía Đông Nam, Nam Thủ đô Hà Nội) và các sân bay quân sự như Kiến An, Gia Lâm…, dẫn tới nguy cơ gia tăng xung đột không lưu, đặc biệt trong điều kiện thời tiết xấu hoặc vào thời điểm mật độ không lưu cao.

Do vậy, việc tổ chức vùng trời cần được xem xét, đánh giá tổng thể toàn khu vực để bảo đảm tính khả thi, hiệu quả khai thác vùng trời; đồng thời làm cơ sở khoa học xây dựng phương thức bay cho cảng hàng không Ninh Bình.

Bên cạnh đó, dự án dự kiến đầu tư theo phương thức PPP nhưng phương án tài chính phụ thuộc lớn vào giả định tăng trưởng cao và các ưu đãi của Nhà nước; do vậy, đơn vị tư vấn cần rà soát, bảo đảm tính khả thi.

Theo ông Lê Anh Tuấn, Thứ trưởng Bộ Xây dựng, hiện nay Cục Hàng không Việt Nam đã được giao chủ trì rà soát đề án quy hoạch cảng hàng không mới của các địa phương, báo cáo Bộ kết quả thực hiện.

“Do vậy, sau khi Đề án được hoàn thiện, đề nghị UBND tỉnh Ninh Bình gửi Đề án tới Cục Hàng không Việt Nam để rà soát, đánh giá và báo cáo Bộ Xây dựng triển khai các bước tiếp theo”, Công văn số 1883 nêu rõ.