Ảnh minh họa.

Bộ Xây dựng vừa có công văn gửi Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Phó thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà về đề xuất của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc đầu tư tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái.

Liên quan đến việc điều chỉnh lộ trình đầu tư tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2030, Bộ Xây dựng cho biết, do vai trò quan trọng của tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái nên bộ này đã trình và được Thủ tướng phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường sắt Việt Nam thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 tại Quyết định số 2404/QĐ-TTg ngày 29/10/2025.

Tại Quyết định số 2404, Thủ tướng đã điều chỉnh lộ trình nghiên cứu đầu tư tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái từ sau năm 2030 về trước năm 2030 như kiến nghị của tỉnh Quảng Ninh.

Bộ Xây dựng cho biết, hiện nay, trên hành lang vận tải Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái có 2 phương thức vận tải đường bộ và đường thủy.

Trong đó vận tải hàng hóa bằng đường thủy nội địa và ven biển có chi phí thấp; tuyến đường bộ cao tốc Hạ Long - Móng Cái mới đưa vào khai thác, quy mô 4 làn xe, có thể đáp ứng được nhu cầu vận tải đến năm 2040, thực tế đang khai thác 9.000 PCU/45.000 PCU (đạt khoảng 20% năng lực).

Theo quy hoạch, trên hành lang này có 3 phương thức vận tải đường biển, đường bộ và đường sắt, tuy nhiên, để giảm chi phí, hàng hóa sẽ ưu tiên vận tải bằng đường biển, đường sông; hành khách do đường bộ đảm nhận nên việc đầu tư tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái cần được nghiên cứu cẩn trọng, kỹ lưỡng.

“Vì vậy, trước mắt sẽ triển khai lập quy hoạch chi tiết và lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án làm cơ sở quản lý hành lang, quỹ đất, chuẩn bị nguồn lực và sẽ thực hiện đầu tư khi nhu cầu vận tải hành khách, hàng hóa liên vận quốc tế tăng cao”, Bộ Xây dựng nêu quan điểm.

Theo Bộ Xây dựng, do yêu cầu kỹ thuật, kết nối liên vận quốc tế trong điều kiện tư vấn trong nước còn hạn chế năng lực, chưa có nhiều kinh nghiệm, để bảo đảm kết nối đồng bộ, hiệu quả, Chính phủ Trung Quốc đã hỗ trợ kỹ thuật để triển khai lập quy hoạch chi tiết tuyến, ga đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái.

Bộ Xây dựng thống nhất ý kiến của UBND tỉnh Quảng Ninh và đang tập trung đẩy nhanh tiến độ triển khai lập quy hoạch chi tiết tuyến, ga đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái, dự kiến hoàn thành năm 2026.

Sau khi hoàn thành, Bộ Xây dựng sẽ chuyển giao các hồ sơ quy hoạch để UBND tỉnh Quảng Ninh triển khai các công việc tiếp theo (quản lý hành lang, quỹ đất; quy hoạch có liên quan; nghiên cứu triển khai công tác giải phóng mặt bằng…).

Trong công văn vừa gửi tới lãnh đạo Chính phủ, Bộ Xây dựng khẳng định ủng hộ đề xuất của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc sử dụng ngân sách địa phương để thực hiện công tác chuẩn bị đầu tư Dự án Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái.

Theo tính toán sơ bộ, nếu đầu tư phân kỳ đường đơn, sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 4 tỷ USD, thuộc tiêu chí Dự án quan trọng quốc gia.

Do tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái đi qua địa phận TP. Hải Phòng, tỉnh Quảng Ninh, Bộ Xây dựng đề nghị UBND tỉnh Quảng Ninh căn cứ quy định tại Điều 20, Điều 30 Luật Đầu tư công triển khai các thủ tục trình Thủ tướng Chính phủ giao UBND tỉnh Quảng Ninh là cơ quan chủ quản đầu tư Dự án.

Về quy hoạch chi tiết tuyến Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái, Bộ Xây dựng cho biết quy hoạch chi tiết tuyến đang được triển khai theo quy định tại khoản 2 Điều 19 Luật Đường sắt và phía Chính phủ Trung Quốc đang cung cấp viện trợ không hoàn lại để thực hiện theo thỏa thuận giữa hai Chính phủ; đồng thời, do tư vấn trong nước năng lực còn hạn chế nên đề nghị để Bộ Xây dựng tiếp tục thực hiện.

“Về giải phóng mặt bằng toàn tuyến và phân kỳ đầu tư xây dựng Dự án, nội dung này sẽ được nghiên cứu, xem xét quyết định một cách cẩn trọng trong Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi theo quy định pháp luật”, công văn của Bộ Xây dựng nêu rõ.

Theo Quy hoạch mạng lưới đường sắt Việt Nam thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái có chiều dài 187 km, khổ đường 1.435 mm. Khi hoàn thành, tuyến đường sắt Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái sẽ tạo thành mạng lưới đường sắt khép kín từ Hà Khẩu (Trung Quốc) - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh - Đông Hưng (Trung Quốc) và ngược lại.