Nghị quyết 21/2026/NQ-CP vừa ban hành, không chỉ đặt mục tiêu rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục cấp mới giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, mà còn thể hiện bước chuyển rõ rệt trong tư duy quản lý, từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tăng quyền chủ động cho địa phương và giảm chi phí tuân thủ cho hệ thống y tế.

Việc cắt giảm thời gian xử lý không chỉ giúp giảm chi phí cơ hội cho nhà đầu tư mà còn góp phần gia tăng năng lực cung ứng dịch vụ y tế trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao.

Theo Nghị quyết 21, một loạt thủ tục hành chính được rà soát theo hướng tinh gọn, loại bỏ các khâu trung gian không cần thiết, qua đó giảm áp lực thủ tục cho cơ sở y tế và nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống. Trọng tâm cải cách nằm ở việc phân cấp mạnh thẩm quyền về cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh, tạo điều kiện để việc giải quyết hồ sơ sát thực tiễn hơn và rút ngắn thời gian xử lý.

Trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, thẩm quyền cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe được chuyển giao cho địa phương. Ở lĩnh vực phòng bệnh, thủ tục cho phép nhập khẩu mẫu bệnh phẩm cũng do cấp tỉnh trực tiếp giải quyết, góp phần tăng tính linh hoạt trong ứng phó dịch tễ.

Đối với hoạt động khám chữa bệnh, thẩm quyền cấp mới, cấp lại, gia hạn, điều chỉnh, đình chỉ hoặc thu hồi giấy phép hành nghề được giao cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh, áp dụng với các đối tượng theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh và Nghị định số 96/2023/NĐ-CP.

Cùng với đó, thẩm quyền cấp lại và điều chỉnh giấy phép hoạt động đối với bệnh viện tư nhân trong các trường hợp thay đổi thời gian làm việc, tên hoặc địa chỉ cũng được giao về cấp tỉnh. Toàn bộ các nội dung phân cấp này có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Song song với phân cấp, Nghị quyết triển khai cắt giảm hàng loạt điều kiện kinh doanh vốn được đánh giá là chồng chéo hoặc không còn phù hợp.

Các yêu cầu liên quan đến an toàn sinh học tại phòng xét nghiệm, dịch vụ tiêm chủng, đào tạo thực hành trong khối ngành sức khỏe, điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế, tư vấn và xét nghiệm HIV đều được rà soát và bãi bỏ hoặc đơn giản hóa. Nhiều điều kiện liên quan đến cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh trong Nghị định số 96/2023/NĐ-CP cũng được điều chỉnh theo hướng minh bạch, dễ thực hiện.

Điểm nhấn đáng chú ý nằm ở việc rút ngắn thời gian cấp mới giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh. Đây là khâu có ý nghĩa quyết định đối với việc đưa cơ sở y tế vào vận hành, tác động trực tiếp đến khả năng huy động nguồn lực xã hội cho lĩnh vực chăm sóc sức khỏe.

Việc cắt giảm thời gian xử lý không chỉ giúp giảm chi phí cơ hội cho nhà đầu tư mà còn góp phần gia tăng năng lực cung ứng dịch vụ y tế trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao.

Có thể thấy, cải cách lần này không dừng ở việc đơn giản hóa thủ tục, mà hướng tới tái cấu trúc phương thức quản lý trong lĩnh vực y tế, đề cao tính chịu trách nhiệm của địa phương, đồng thời tạo lập môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch.

Nếu được triển khai đồng bộ và hiệu quả, những thay đổi này sẽ góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh, đáp ứng tốt hơn yêu cầu bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân trong giai đoạn phát triển mới.

Liên quan công tác khám chữa bệnh, hiện Bộ Y tế vừa phê duyệt Đề án Bệnh viện vệ tinh giai đoạn 2026-2030. Trong giai đoạn này, Bộ Y tế đề ra mục tiêu phát triển bổ sung ít nhất 200 bệnh viện vệ tinh trên toàn quốc và triển khai thường quy các kỹ thuật, gói kỹ thuật an toàn, hiệu quả và bền vững tại cơ sở.

Mục tiêu quan trọng nhất của Đề án nhằm phát triển mạng lưới bệnh viện vệ tinh trở thành cấu phần quan trọng của hệ thống khám bệnh, chữa bệnh quốc gia, góp phần nâng cao toàn diện năng lực chuyên môn, năng lực quản trị và chất lượng dịch vụ của các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Đặc biệt, đề án hướng tới bảo đảm người dân địa phương được tiếp cận dịch vụ y tế an toàn, chất lượng, kịp thời và thuận tiện ngay gần nơi cư trú; thu hẹp khoảng cách về chất lượng giữa các vùng, miền và giữa các cấp chuyên môn kỹ thuật; tổ chức hợp lý việc chuyển cấp chuyên môn, giảm quá tải bền vững cho bệnh viện cấp trên.

Đồng thời thúc đẩy chuyển giao kỹ thuật, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và khám bệnh, chữa bệnh từ xa, hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống y tế công bằng, hiệu lực, hiệu quả và phát triển bền vững.

Đề án cũng góp phần thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân, trong đó nhấn mạnh quan điểm chuyển mạnh từ tư duy "khám, chữa bệnh" sang "quản lý sức khỏe và phòng bệnh chủ động."

Theo Đề án này, bệnh viện vệ tinh được ưu tiên lựa chọn là các cơ sở y tế, trung tâm y tế ở các khu vực khó khăn, vùng sâu, vùng xa, có khoảng cách địa lý lớn so với bệnh viện hạt nhân nhằm tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao cho người dân tại địa phương.

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Đề án là cơ chế "hồi chuyển có hướng dẫn." Theo đó, bệnh viện hạt nhân chuyển người bệnh đã ổn định về bệnh viện vệ tinh để tiếp tục điều trị, kèm theo phác đồ và hướng dẫn chi tiết. Bệnh viện vệ tinh tiếp nhận và thực hiện điều trị dưới sự giám sát, hội chẩn từ xa của bệnh viện tuyến trên qua nền tảng số.

Mục tiêu đến năm 2030, tỷ lệ chuyển tuyến tại các nhóm bệnh đã được chuyển giao kỹ thuật phải giảm ít nhất 20%. Đề án xác định công nghệ thông tin là "xương sống" cho sự kết nối. 100% bệnh viện tham gia sẽ triển khai hệ thống hỗ trợ chuyên môn từ xa (Telehealth), bao gồm đào tạo trực tuyến và hội chẩn liên cấp.

Về năng lực nhân sự, 100% cán bộ y tế tại bệnh viện vệ tinh sẽ được đào tạo, bồi dưỡng để làm chủ các gói kỹ thuật được chuyển giao, đảm bảo các kỹ thuật này được duy trì thực hiện thường quy và an toàn.

Điều này mở ra khả năng người bệnh ở tuyến tỉnh vẫn được tiếp cận ý kiến chuyên gia tuyến trung ương mà không cần di chuyển. Các quyết định điều trị vì thế nhanh hơn, chính xác hơn và giảm thiểu rủi ro.

Đáng chú ý, đề án cũng mở rộng sự tham gia của cả bệnh viện tư nhân, thêm nhiều lựa chọn cho người bệnh. Người dân sẽ được hưởng lợi từ sự cạnh tranh lành mạnh về dịch vụ giữa các bệnh viện.

Kinh phí thực hiện sẽ được huy động từ ngân sách nhà nước, ngân sách địa phương và các nguồn vốn hợp pháp khác. Các bệnh viện vệ tinh cũng được yêu cầu phối hợp chặt chẽ với cơ quan bảo hiểm xã hội để đảm bảo quyền lợi thanh toán cho người bệnh đối với các kỹ thuật mới sau khi tiếp nhận.

Hiện có 54 bệnh viện lớn được chỉ định làm "hạt nhân" dẫn dắt mạng lưới gồm 19 chuyên ngành khác nhau như ung bướu, ngoại chấn thương, gây mê hồi sức, tim mạch, cấp cứu, hồi sức - chống độc, đột quỵ, hô hấp. sản khoa, nhi khoa...