Một đoạn cao tốc TP.HCM - Trung Lương đi trên cao.

Văn phòng Chính phủ vừa có công văn truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc về việc nghiên cứu phương án xây dựng đường cao tốc trên cầu cạn tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Theo đó, Phó thủ tướng Thường trực giao Bộ Xây dựng chủ trì triển khai các giải pháp thiết kế, thi công đường cao tốc theo thẩm quyền; đánh giá kỹ lưỡng từng phương án để bảo đảm hiệu quả, tiết kiệm, phù hợp với điều kiện thực tế từng khu vực và đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài.

Bộ Xây dựng đồng thời được giao chủ động hướng dẫn các địa phương trong việc tính toán, lựa chọn giải pháp đầu tư đường cao tốc phù hợp với điều kiện cụ thể, trong đó có phương án xây dựng trên cầu cạn, bảo đảm yêu cầu kinh tế - kỹ thuật, tầm nhìn dài hạn, hiệu quả tổng thể trong toàn bộ vòng đời Dự án và phát triển bền vững về kinh tế, xã hội, môi trường.

Trước đó, vào cuối tháng 5/2026, Bộ Xây dựng đã có công văn báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả đánh giá phương án đầu tư cầu cạn tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Đây là lần đầu tiên Bộ Xây dựng thực hiện đánh giá tương đối toàn diện về hiệu quả kinh tế - kỹ thuật của phương án xây dựng cầu cạn đối với khoảng 700 km đường cao tốc còn lại của Đồng bằng sông Cửu Long - khu vực đang đối mặt với những thách thức ngày càng lớn về nền đất yếu, thiếu nguồn vật liệu đắp nền và tác động của biến đổi khí hậu.

Trước đó, tại cuộc họp đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ của Bộ Xây dựng vào cuối tháng 4/2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã yêu cầu việc so sánh các phương án đầu tư phải được thực hiện trên cơ sở hiệu quả kinh tế - xã hội của toàn bộ vòng đời công trình, thay vì chỉ xem xét chi phí đầu tư ban đầu.

Thực hiện chỉ đạo này, Bộ Xây dựng đã giao Viện Kinh tế xây dựng nghiên cứu, so sánh hai phương án gồm đường cao tốc nền đắp truyền thống và phương án cầu cạn bê tông cốt thép thay thế phần đường đắp.

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng, việc so sánh được thực hiện trên cơ sở vòng đời công trình tương ứng với tuổi thọ thiết kế của cầu là 100 năm.

Kết quả nghiên cứu bước đầu cho thấy, mặc dù phương án cầu cạn có chi phí đầu tư ban đầu cao hơn đáng kể so với nền đắp truyền thống, nhưng nếu tính trên toàn bộ vòng đời Dự án khoảng 100 năm thì mức chênh lệch chi phí chỉ còn khoảng 1,1 - 1,14 lần.

Ngoài ra, phương án cầu cạn còn có nhiều ưu điểm nổi bật như diện tích giải phóng mặt bằng chỉ bằng khoảng 82% - 85% so với phương án nền đắp; giảm tác động đến đời sống, sản xuất của người dân do hạn chế chia cắt không gian; đồng thời ít chịu ảnh hưởng bởi hiện tượng lún nền, sụt lún và nước biển dâng.

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, Bộ Xây dựng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho phép ưu tiên nghiên cứu áp dụng phương án cầu cạn đối với các tuyến cao tốc triển khai trong giai đoạn 2026 - 2030 và các năm tiếp theo, đặc biệt tại các khu vực nền đất yếu hoặc địa hình phức tạp phải đào sâu, đắp cao.

"Đối với từng Dự án cụ thể, Bộ Xây dựng sẽ yêu cầu tư vấn và chủ đầu tư nghiên cứu, so sánh các phương án để lựa chọn giải pháp bảo đảm hiệu quả kinh tế - kỹ thuật tối ưu trong suốt vòng đời công trình", lãnh đạo Bộ Xây dựng cho biết.

Theo Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long được quy hoạch 6 tuyến cao tốc gồm 3 trục dọc và 3 trục ngang với tổng chiều dài khoảng 1.256 km. Ngoài ra, tuyến cao tốc trục dọc phía Đông TP.HCM - Tiền Giang - Bến Tre - Trà Vinh - Sóc Trăng đã được nghiên cứu kéo dài thêm khoảng 110 km để kết nối Cà Mau.

Đến nay, khu vực đã hoàn thành 311 km đường cao tốc và đang thi công 336 km. Dự kiến đến cuối năm 2027, tổng chiều dài đường cao tốc đưa vào khai thác sẽ đạt khoảng 647 km.

Điều này đồng nghĩa khu vực vẫn còn khoảng 719 km cao tốc chưa được đầu tư. Trong số này, khoảng 326 km dự kiến triển khai trước năm 2030, gồm các đoạn Đức Hòa - Mỹ An, Bến Tre - Trà Vinh - Sóc Trăng, Hà Tiên - Rạch Giá, Hồng Ngự - Cao Lãnh và cầu Cần Thơ thuộc tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông.

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng và các địa phương đang tiếp tục nghiên cứu khoảng 393 km cao tốc để đầu tư sau năm 2030, gồm các đoạn An Hữu - Trà Vinh, Rạch Giá - Bạc Liêu, TP.HCM - Tiền Giang - Bến Tre và Sóc Trăng - Cà Mau.