Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC tiếp nhận bệnh nhân H.V.Q. (54 tuổi, Ninh Bình) trong tình trạng đau vùng hố chậu phải kéo dài.

Theo khai thác bệnh sử, khoảng 10 ngày trước khi nhập viện, người bệnh xuất hiện đau âm ỉ vùng thượng vị. Tại bệnh viện tuyến tỉnh, kết quả nội soi dạ dày cho thấy viêm trợt hang vị và bệnh nhân được điều trị bằng thuốc. Tuy nhiên, sau điều trị, tình trạng đau bụng không cải thiện.

Khoảng 5 ngày gần đây, cơn đau chuyển dần xuống khu trú tại vùng hố chậu phải. Mặc dù đại tiểu tiện bình thường và không có biểu hiện rối loạn tiêu hóa rõ rệt, nhưng do triệu chứng kéo dài, người bệnh đã đến Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC để kiểm tra chuyên sâu.

Chụp CT phát hiện ổ áp xe khu trú trong tiểu khung, dưới 3 cm.

Bệnh nhân có tiền sử Basedow, từng điều trị thuốc khoảng một tháng rồi tự ngừng. Qua thăm khám, các bác sĩ ghi nhận người bệnh tỉnh táo, tiếp xúc tốt, da niêm mạc hồng, không nôn, không phù, không xuất huyết dưới da. Khám bụng cho thấy bụng chướng nhẹ, đau khu trú vùng hố chậu phải, phản ứng thành bụng dương tính.

Kết quả xét nghiệm ghi nhận các dấu hiệu viêm rõ rệt với bạch cầu 12,84 G/L, bạch cầu trung tính 9,04 G/L và chỉ số CRP tăng cao 124,29 mg/L. Các chỉ số sinh tồn khác đều trong giới hạn bình thường.

Theo các bác sỹ lâm sàng của bệnh viện, đây là trường hợp có biểu hiện tương đối phức tạp bởi triệu chứng khởi phát không điển hình. Viêm ruột thừa giai đoạn đầu đôi khi chỉ biểu hiện bằng đau vùng thượng vị hoặc quanh rốn, rất dễ nhầm với các bệnh lý đường tiêu hóa khác, khiến người bệnh cũng như nhân viên y tế có thể bỏ sót.

Kết quả siêu âm ổ bụng tại MEDLATEC phát hiện ít dịch và tình trạng thâm nhiễm mỡ vùng hố chậu phải khoảng 10 mm. Trước các dấu hiệu nghi ngờ bệnh lý ngoại khoa, bác sĩ chỉ định chụp cắt lớp vi tính (CT) có tiêm thuốc cản quang ổ bụng để đánh giá chuyên sâu.

Hình ảnh CT cho thấy một ổ áp xe khu trú trong tiểu khung, kích thước dưới 3 cm, có vỏ bao rõ ràng, liên quan trực tiếp đến ngọn ruột thừa. Bên trong ổ áp xe chứa dịch, không có khí và được bao bọc bởi đáy manh tràng, quai hồi tràng cùng mạc nối. Đồng thời, phim chụp cũng ghi nhận tình trạng viêm ruột thừa đã vỡ phần ngọn kèm phản ứng viêm hạch lân cận.

Ths.Phạm Như Ánh, Chuyên khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC cho biết, chẩn đoán hình ảnh, đặc biệt là chụp cắt lớp vi tính, có vai trò quyết định trong việc xác định ổ áp xe ruột thừa, đánh giá mức độ lan rộng của tổn thương cũng như định hướng chiến lược điều trị phù hợp cho từng bệnh nhân.

Từ các kết quả thăm khám và cận lâm sàng, bệnh nhân được chẩn đoán áp xe ruột thừa trong ổ bụng do viêm ruột thừa vỡ và được chỉ định phẫu thuật cấp cứu.

Ngay sau khi có chẩn đoán xác định, bệnh nhân được chuyển đến Khoa Ngoại để tiến hành phẫu thuật nội soi. Trong quá trình phẫu thuật, ê kíp ghi nhận các quai ruột giãn nhẹ; hố chậu phải và tiểu khung phải có mạc nối bám dính; quai hồi tràng và đại tràng sigma thâm nhiễm bao bọc ổ áp xe tiểu khung phải.

Sau khi bóc tách và giải phóng các vị trí dính, các bác sỹ phát hiện ruột thừa viêm hoại tử phần thân và ngọn nằm trong tiểu khung. Gốc ruột thừa viêm dính chặt vào quai hồi tràng tại vị trí góc hồi manh tràng.

Ê kíp đã tiến hành gỡ dính, giải phóng gốc ruột thừa, kẹp gốc bằng Hemolock, cắt bỏ ruột thừa, lấy bệnh phẩm qua túi chuyên dụng, rửa sạch ổ bụng và đặt dẫn lưu Douglas.

Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi, an toàn. Kết quả giải phẫu bệnh sau mổ xác định bệnh nhân bị viêm mủ thanh mạc ruột thừa, phù hợp với chẩn đoán trước phẫu thuật.

Theo các chuyên gia, diễn tiến của viêm ruột thừa thường trải qua nhiều giai đoạn. Trong 1-3 ngày đầu, bệnh thường ở giai đoạn viêm ruột thừa cấp với phản ứng viêm phúc mạc rõ, trên siêu âm hoặc CT thường chỉ thấy thâm nhiễm mỡ quanh ruột thừa mức độ nhẹ và đa số được chỉ định phẫu thuật.

Sau khoảng 4-6 ngày, bệnh bước vào giai đoạn được xem là "vùng xám". Lúc này phản ứng viêm ở mức độ trung bình, hình ảnh học ghi nhận thâm nhiễm mỡ nhiều hơn, đôi khi có thể sờ thấy khối viêm. Việc lựa chọn phẫu thuật hay điều trị bảo tồn cần được cân nhắc kỹ dựa trên tình trạng lâm sàng.

Nếu bệnh kéo dài trên 6 ngày, phản ứng viêm của cơ thể có thể tạo thành đám quánh hoặc ổ áp xe ruột thừa. Trên siêu âm và CT thường xuất hiện ổ tụ dịch hoặc khối viêm được mạc nối và các quai ruột lân cận bao bọc.

Theo bác sỹ Phạm Như Ánh, đây là cơ chế tự bảo vệ của cơ thể nhằm ngăn mủ lan rộng trong ổ bụng. Tuy nhiên, nếu ổ áp xe lớn, không được khu trú tốt hoặc người bệnh xuất hiện viêm phúc mạc toàn thể thì can thiệp ngoại khoa là cần thiết.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân không nên chủ quan khi đau bụng kéo dài hoặc đau bụng thay đổi vị trí, đặc biệt trong trường hợp điều trị thông thường không hiệu quả.

Chụp cắt lớp vi tính có tiêm thuốc cản quang hiện được xem là phương pháp có giá trị quan trọng trong chẩn đoán xác định áp xe ruột thừa, đánh giá mức độ tổn thương, theo dõi đáp ứng điều trị cũng như hỗ trợ thực hiện các thủ thuật can thiệp khi cần thiết, góp phần giúp người bệnh được điều trị kịp thời và hạn chế những biến chứng nguy hiểm.