Lãi suất cho vay tăng mạnh: Doanh nghiệp tiến thoái lưỡng nan

Ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch HĐQT Công ty CP bất động sản Toàn Cầu - Chủ tịch Hiệp hội nhà thầu xây dựng Việt Nam (VACC) cho rằng, để nền kinh tế đạt được mức tăng trưởng GDP hai chữ số, ngành công nghiệp và xây dựng  phải “gánh” mục tiêu tăng trưởng lên tới 12% trong năm 2026.

Ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch HĐQT Công ty CP bất động sản Toàn Cầu - Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam (giữa)

Đầu năm nay, ngành xây dựng hào hứng khi Chính phủ quyết định giải ngân nguồn vốn đầu tư công khổng lồ, lên tới 1 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, khi chưa kịp tận dụng được cơ hội thì các doanh nghiệp đã phải đối mặt với nỗi lo bão giá.

Tác động từ xung đột tại Trung Đông đang thổi bùng giá nguyên nhiên vật liệu đầu vào. Thực tế ghi nhận dầu diesel đã tăng giá hơn gấp đôi (từ 17.000 đồng lên 35.000 đồng/lít), nhựa đường asphalt cũng tăng mạnh từ 12.000 đồng lên 19.000 đồng/kg.

Áp lực chi phí tàn khốc này khiến hàng loạt nhà thầu rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: Tiếp tục thi công sẽ lỗ nặng, nhưng dừng lại thì vi phạm hợp đồng.

Không chỉ chi phí nguyên liệu tăng, doanh nghiệp xây dựng đang chịu cú sốc từ vốn: vừa bị siết tín dụng, vừa chịu lãi vay tăng.

Theo ông Hiệp, ngành bất động sản phụ thuộc tới 70% vào vốn vay ngân hàng, nhưng hiện nay, các ngân hàng lớn (kể cả nhóm Big 4) đang có động thái từ chối cấp tín dụng cho các dự án mới, hoặc chỉ lựa chọn rất khắt khe các dự án tại khu vực Hà Nội và TP.HCM.

Đáng lo ngại hơn là tình trạng lãi suất cho vay tăng vọt. Kể từ đầu quý II/2026, lãi suất cho vay doanh nghiệp đã bị đẩy từ mức 7 - 7,5% lên tới 11 - 12%/năm; trong khi lãi suất cho vay cá nhân mua nhà chạm ngưỡng 14 - 15%/năm.

“Đây là mức chi phí vốn "bất khả thi" đối với cả chủ đầu tư lẫn người mua nhà ở thực”, ông Hiệp nói.

Theo vị giám đốc này, nguồn tiền tắc nghẽn, doanh nghiệp không thể triển khai dự án, còn hàng tồn kho đứng trước nguy cơ trở thành nợ xấu khổng lồ do không có thanh khoản. Do đó, năm 2026 được dự báo sẽ là một năm cực kỳ sóng gió với thị trường bất động sản.

Doanh nghiệp bất động sản tìm cách tự cứu mình

Theo ông Nguyễn Quốc Hiệp, với bất động sản, thắt chặt tín dụng giống như “cá mất nước”. Cộng thêm biến động khốc liệt của lãi suất và chi phí đầu vào, mục tiêu thiết thực nhất của cộng đồng doanh nghiệp lúc này là "tồn tại" chứ không phải là tăng trưởng.

Theo ông Hiệp, bất động sản và xây dựng có tính lan tỏa cao. Riêng bất động sản đã liên quan đến khoảng hơn chục ngành kinh tế khác, từ sản xuất vật liệu xây dựng, công nghiệp xi măng, xây dựng và cả ngành khách sạn… Vì vậy, mặc dù các doanh nghiệp cũng đang nỗ lực tìm “cửa sáng” để tồn tại, song vẫn mong muốn được tháo gỡ khó khăn về lãi suất, tín dụng.

Theo lãnh đạo VACC, hiện các doanh nghiệp bất động sản đang thực hiện một số giải pháp tồn tại để đối phó với khó khăn của thị trường như: Lựa chọn những phân khúc thị trường có khả năng tiêu thụ, bám theo các chủ trương Nhà nước khuyến khích về nhà ở xã hội, nhà ở phân khúc trung bình; Cải tạo chung cư cũ…

Bên cạnh vướng mắc mới phát sinh về lãi suất, tín dụng, ông Hiệp cũng nhắc tới các điểm nghẽn lâu này của doanh nghiệp xây dựng, bất động sản, bao gồm: Đất đai, Quy hoạch và Cấp phép.

Theo ông Hiệp, gánh nặng cấp phép hiện nay đã dần được giảm nhẹ. Tuy nhiên, đối với cộng đồng doanh nghiệp bất động sản, đất đai và quy hoạch vẫn là hai "hòn đá tảng" ngáng đường lớn nhất, đặc biệt là vấn đề giải phóng mặt bằng và xác định quy định về định giá đất.