Cho đến thời điểm này, Topica không phải là cái tên quá xa lạ. Đây là chương trình luyện nói tiếng Anh trực tuyến thu hút hàng ngàn học viên tại Việt Nam, đang được mở rộng sang Thái Lan, Indonesia và một số nước Đông Nam Á khác.

Với Topica, mọi người, có thể là doanh nhân, lập trình viên, giáo viên bản ngữ có thể tranh thủ giờ nghỉ trưa, buổi tối để dạy và học qua mạng. Họ tham gia  không chỉ vì thu nhập, vì nhu cầu trau dồi kiến thức mà quan trọng hơn, theo người sáng lập Phạm Minh Tuấn, Topica là nơi mọi người thể hiện đam mê của mình, nơi họ có thể tìm kiếm đối tác, tuyển dụng nhân sự, chia sẻ ý tưởng mới…

Phạm Minh Tuấn - người sáng lập, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tổ hợp Công nghệ Topica

Đây vẫn chưa phải là tất cả những gì ông Tuấn muốn khi bắt đầu ý tưởng tạo ra môi trường giáo dục dành cho tất cả mọi người. Hiện tại, Tổ hợp này đang hợp tác với 8 trường đại học tại Việt Nam và 3 Đại học tại Philippines (là Đại học AMA, Đại học Quốc gia Palawan và Đại học Don Mariano Marcos Memorial State) để triển khai chương trình cử nhân trực tuyến chất lượng cao. Tất nhiên, đó cũng sẽ không phải là điểm cuối của Topica và người sáng lập Phạm Minh Tuấn.

Ít ai biết, ý tưởng của Tổ hợp Topica với trên 1.000 nhân viên, 2.000 giảng viên ở các văn phòng Manila, Singapore, Bangkok, Hà Nội, TP. HCM và Đà Nẵng hiện tại xuất phát từ Dự án Topic64 do cựu Chủ tịch Microsoft Bill Gates khởi động. Phạm Minh Tuấn tham gia dự án trong vai trò là một lập trình viên. Khoảng thời gian làm việc tại Topic64 đã khiến Tuấn nghĩ nhiều về e - learning (đào tạo trực tuyến). Năm 2008, Phạm Minh Tuấn chính thức trở thành người sáng lập Dự án giáo dục Topica.

Nhưng, từ ngày đầu tiên, Topica ra đời trong sự quay lưng của thị trường. Khi đó, tâm lý của mọi người vẫn là “học thực còn chẳng ăn ai nữa là học online”. Có những lúc tưởng như Tuấn phải đầu hàng, khi thị trường đào tạo trực tuyến gần như không có khách.

“Nên coi thất bại là chuyện tất yếu vì khả năng tồn tại được sau 5 năm là 10-30%, trong khi khả năng thành công vang dội là dưới 1%”, Tuấn kể lại ngày đầu khởi nghiệp. Nhưng vốn là người có thâm niên… thất bại, với hơn 10 lần, nên Tuấn thấm thía câu nói “không có người thầy nào tốt hơn thực tế, không sách vở nào dạy mình bằng chính những trải nghiệm của thương trường”. Người sáng lập Topica cũng tự học được rằng, tiêu chí quan trọng nhất với một dự án startup chính là nhà sáng lập và đội ngũ cộng sự. “Mô hình kinh doanh không phù hợp có thể thay đổi, sản phẩm chưa đáp ứng nhu cầu có thể cải tiến nếu nhà sáng lập và cộng sự đủ sức vượt qua để tìm được đường đi đúng”, Tuấn nói.

Điều quan trọng, như Phạm Minh Tuấn chia sẻ, lĩnh vực giáo dục là nơi hội tụ mọi điều kiện cho sự sáng tạo. Và đây cũng là cơ sở để Topica đứng vững và phát triển thêm các ý tưởng mới. Đơn cử như Dự án Topica EdTech Lab mà Topica đang phát triển vừa mở ra cơ hội vừa tạo ra những thách thức cho developer (nhà phát triển ứng dụng) Việt Nam. Tham gia Lab, họ không chỉ được tiếp cận với công nghệ giáo dục tiên tiến nhất trên thế giới, mà còn có thể thỏa sức sáng tạo vào việc phát triển ứng dụng trong lĩnh vực giáo dục. Dưới sự hướng dẫn của những người hỗ trợ (mentor) nổi bật, developer Việt có thể bắt kịp xu hướng EdTech toàn cầu.

Tuy nhiên, chính Tuấn cũng thừa nhận, khi dự án start-up ở quy mô nhỏ, việc duy trì không khó, nhưng khi đã có 100 - 200 người, hay như hiện tại là trên 1.000 nhân viên và 2.000 giảng viên, việc vận hành không hề đơn giản. Đây là điều mà những người khởi nghiệp phải dự liệu ngay từ khi bắt đầu.

Với Tổng giám đốc Tuấn, chìa khóa thành công là những ý tưởng start - up nội bộ. Nghĩa là, để duy trì sáng tạo của Topica, một giám đốc dự án có thể có toàn quyền quyết định về tuyển dụng, chi tiêu, tính năng sản phẩm, hướng đi… và chỉ phải bảo vệ kế hoạch trước “hội đồng đầu tư” và tuân thủ một số nguyên tắc chung. Các dự án startup nội bộ chỉ cần 2 chữ ký là có thể duyệt chi trong 18 tháng đầu tiên vận hành, được giống như một start - up nhỏ. Đặc biệt, Topica có chế độ ưu tiên tướng giỏi thông qua hoạt động “kêu gọi xung phong” hay “tổng động viên” để có thể trong vài tuần, những start - up nội bộ này có thể huy động được dăm bảy quản lý giỏi hoặc hàng chục nhân viên xuất sắc cho mỗi dự án của mình… 

Văn hóa của Topica được tóm tắt qua 6 chữ “thẳng tiến, toàn tin, chiến công". Trong đó “chiến” là tinh thần chiến binh, thể hiện ở phương châm “6 không": không sợ cái mới, không sợ làm hỏng, không sợ việc vặt, không đắn đo, không rạch ròi, không đòi đường đẹp”. “Thẳng” đại diện cho văn hoá thẳng thắn: nói thẳng thì được thưởng, nịnh sếp thì bị phạt.  “Tin” là niềm tin của mọi người về một con đường đi chung.

“Không phải vì lợi nhuận mà chính là đam mê cống hiến cho cuộc đời những lợi ích vượt trội chính là ngọn lửa thôi thúc chúng tôi vượt qua những thất bại để tin tưởng con đường của mình”, Phạm Minh Tuấn sôi nổi chia sẻ khi nói về chặng đường đi tới của Topica.