Cuối giờ chiều 5/1, phiên tòa xét xử 55 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) kết thúc phần công bố cáo trạng, chuyển sang phần xét hỏi đối với các bị cáo và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Là người đầu tiên trả lời thẩm vấn, Nguyễn Thanh Phong, cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, thừa nhận đã ký hơn 20.000 hồ sơ liên quan đến đăng ký bản công bố sản phẩm, xác nhận nội dung quảng cáo và cấp giấy chứng nhận GMP.

Theo lời khai, sau khi Nghị định số 15/2018/NĐ-CP có hiệu lực, số lượng hồ sơ tăng đột biến, nhiều doanh nghiệp không đáp ứng được yêu cầu về tài liệu khoa học, dẫn đến tình trạng hồ sơ tồn đọng kéo dài.

Cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong khai báo tại tòa.

Bị cáo Phong khai, để tránh ách tắc, đã chỉ đạo huy động thêm các phòng, ban và đơn vị sự nghiệp của Cục tham gia xử lý hồ sơ. Trong quá trình này, nhiều doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ, đã đề nghị được “hướng dẫn, hỗ trợ” để hoàn thiện hồ sơ.

Cựu Cục trưởng khai, sau đó cấp dưới có báo cáo về việc doanh nghiệp có chi tiền cảm ơn sau khi được cấp phép, song không nói rõ mức thu cụ thể.

Nguyễn Thanh Phong thừa nhận, nếu không có chủ trương của mình thì cấp dưới không thể nhận tiền từ doanh nghiệp. Tuy nhiên, bị cáo cho rằng bản thân không coi đây là tiền hối lộ mà chỉ là khoản “hỗ trợ”, do không ép buộc và không bỏ qua các hồ sơ không đủ điều kiện. Qua đó, có phòng đưa cho bị cáo 2,5 triệu đồng mỗi hồ sơ, có phòng đưa từ 1 đến 1,5 triệu đồng.

Cựu Cục trưởng thừa nhận, đã nhận tổng cộng khoảng 43 tỷ đồng từ cấp dưới. Mỗi lần đưa tiền, các cán bộ đều nói rõ đó là tiền từ những hồ sơ “đã nhờ hỗ trợ”.

Bị cáo Phong cho rằng, thời điểm đó chưa nhận thức đầy đủ hành vi này là vi phạm pháp luật, bởi theo cách hiểu của bị cáo, hối lộ là việc gây khó dễ để ép doanh nghiệp chi tiền.

Về việc sử dụng số tiền đã nhận, Nguyễn Thanh Phong khai đã chi cho người thân gặp khó khăn, đóng góp cho các hoạt động thể thao của đơn vị và đã khắc phục toàn bộ hậu quả.

Trước đó, cáo trạng của Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao xác định, lợi dụng nhiệm vụ, quyền hạn trong các lĩnh vực cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo và cấp giấy chứng nhận GMP, từ năm 2018 đến năm 2024, Nguyễn Thanh Phong cùng 33 bị can là cựu lãnh đạo, cán bộ, chuyên viên của Cục An toàn thực phẩm và một số cá nhân liên quan đã nhận hối lộ của 21 bị can là đại diện các cá nhân, doanh nghiệp, với số tiền lên tới hơn 107 tỷ đồng.

Riêng Nguyễn Thanh Phong bị xác định hưởng lợi hơn 43,5 tỷ đồng và bị cáo buộc phải chịu trách nhiệm hình sự về toàn bộ số tiền nhận hối lộ trong vụ án, với vai trò chủ mưu, cầm đầu.

Trong khi đó, bị cáo Trần Việt Nga bị cáo buộc, khi còn là Phó cục trưởng, đã chỉ đạo Trần Thị Thu Liễu (Phó trưởng phòng phụ trách) quán triệt với các chuyên viên về việc thu tiền chi ngoài của cá nhân, doanh nghiệp. Số tiền này phải được chuyển cho Nga với mức tối thiểu 2 triệu đồng cho mỗi hồ sơ.

Từ đó, các chuyên viên đã trao đổi và yêu cầu cá nhân, doanh nghiệp chi tiền trung bình từ 4 đến 9 triệu đồng cho mỗi hồ sơ xác nhận nội dung quảng cáo.