Bất kỳ doanh nghiệp nào khi đã phát triển đến một giai đoạn nhất định, IPO trên sàn chứng khoán để huy động vốn cùng các nguồn lực khác của xã hội là giải pháp hiệu quả, đồng thời làm tăng năng lực quản trị của chính doanh nghiệp.

Tại Việt Nam, đã có không ít doanh nghiệp gia đình áp dụng phương pháp này và gặt hái nhiều thành công, nhưng điển hình nhất có thể kể đến là Tập đoàn KIDO.

Doanh nhân Lê Thanh Hoài ngồi ở vị trí CEO tuần này

Xuất phát điểm là một cơ sở nhỏ, được thành lập từ năm 1993 với 70 công nhân và vốn đầu tư 1,4 tỷ đồng, chuyên sản xuất và kinh doanh bánh snack của anh em doanh nhân Trần Kim Thành và Trần Lệ Nguyên, đến nay, KIDO đã trở thành một trong những tập đoàn đa ngành lớn của Việt Nam.

Trong đó, bước chuyển mình mạnh mẽ nhất của KIDO là vào năm 2004, nhận thấy khả năng huy động vốn trên thị trường chứng khoán, CTCP Chế biến thực phẩm Kinh Đô miền Bắc đã chính thức được niêm yết trên HOSE. Sau khi Kinh Đô miền Bắc niêm yết thành công, Kinh Đô (tên gọi của KIDO vào thời điểm đó) cũng chính thức lên sàn giao dịch với mã chứng khoán KDC. Việc cổ phiếu KDC lên sàn đã kéo theo nhiều biến chuyển mạnh mẽ, giúp công ty liên tục nhận được sự đầu tư từ các quỹ lớn.

Tuy nhiên, dám “mở toang cửa” cho người ngoài như KIDO là điều không phải bất cứ doanh nghiệp gia đình nào cũng sẵn sàng thực hiện. Câu chuyện của một doanh nghiệp gia đình có 20 năm sản xuất và kinh doanh hàng nông sản, thực phẩm dưới đây là một ví dụ.

Đây là doanh nghiệp do các thành viên trong gia đình nắm giữ 100% vốn. Trước áp lực cạnh tranh gay gắt của nhiều đơn vị sản xuất, kinh doanh trong nước và quốc tế, doanh nghiệp đang cần thêm nguồn lực về tài chính, nhân sự để tồn tại và phát triển. Sau khi nghiên cứu, tìm hiểu, cũng như xin tư vấn từ các đơn vị tư vấn chuyên nghiệp, CEO đã đề xuất với HĐQT kế hoạch đưa công ty trở thành doanh nghiệp đại chúng, thực hiện IPO và sau đó niêm yết trên sàn chứng khoán, nhưng vẫn giữ quyền điều hành, chi phối.

CEO cho rằng, đây là giải pháp tối ưu giúp doanh nghiệp phát triển, bởi trong các doanh nghiệp bứt phá và có lực cạnh tranh trên thị trường hiện nay, phần lớn là doanh nghiệp đã trở thành đại chúng.

Tuy nhiên, ý kiến này ngay lập tức đã bị các cổ đông phản đối. Các cổ đông cho rằng, mô hình hiện tại đang là tối ưu, trong khi các vấn đề về vốn và nhân sự hoàn toàn có thể kêu gọi từ họ hàng trong gia đình.

CEO vẫn cố gắng thuyết phục các cổ đông và phân tích, doanh nghiệp muốn phát triển thì không thể bó hẹp trong phạm vi gia đình. Ngoài việc mở ra cơ hội tài chính lớn hơn, việc IPO còn là giải pháp giúp doanh nghiệp có thể tự điều chỉnh lại mình để chuyên nghiệp và minh bạch hơn. Sau khi IPO, các nhân viên trong công ty cũng có cơ hội được sở hữu cổ phần, đó cũng là cách để thu hút và giữ chân nhân tài.

Lập luận của CEO vẫn chưa đủ thuyết phục các cổ đông. Họ cho rằng, trở thành doanh nghiệp đại chúng sẽ làm mất đi các giá trị về văn hoá gia đình, đồng thời tăng nguy cơ bị thâu tóm.

Cả hai bên đưa ra những lập luận đều có lý, vậy CEO sẽ thuyết phục thế nào để các thành viên HĐQT chấp thuận kế hoạch này. Để giải quyết bài toán này, Chương trình CEO - Chìa khóa thành công tuần này với chủ đề “Lựa chọn tương lai” đã mời ông Lê Thanh Hoài, sáng lập, kiêm Giám đốc Công ty TNHH SuperShip làm người chơi ở vị trí CEO. Ông Lê Thanh Hoài cũng là nhân vật xuất hiện trong chuyên mục gương mặt doanh nhân kỳ này của Báo Đầu tư.

Chuyên mục được thực hiện với sự hợp tác của chương trình CEO - Chìa khóa thành công, do Đài Truyền hình Việt Nam và Tổ hợp Truyền thông Hoàng Gia phối hợp sản xuất, với sự đồng hành của Bia Hà Nội, PwC Việt Nam, Hội đồng Doanh nhân và Gia đình Việt Nam (VEFC).