Đại biểu Trịnh Xuân An tham gia thảo luận.

Theo đại biểu Trịnh Xuân An, cần xem xét nới hạn mức tín dụng có chọn lọc, ưu tiên các ngân hàng thương mại có chất lượng tài sản tốt, nợ xấu thấp, để dòng vốn được dẫn vào đúng khu vực sản xuất – kinh doanh, thay vì áp dụng một mức trần mang tính cơ học cho toàn hệ thống.

Quan điểm trên được ông Trịnh Xuân An (Đồng Nai) Ủy viên hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và đối ngoại của Quốc hội, đặc biệt nhấn mạnh khi tham gia thảo luận tại hội trường về kinh tế, xã hội, chiều 20/4.

Vị đại biểu Đồng Nai cho biết ông đặc biệt quan tâm là mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới, hướng tới tăng trưởng hai con số như Thủ tướng Chính phủ đã nhấn mạnh: không chỉ là một chỉ tiêu kinh tế, mà là một mệnh lệnh chính trị, đòi hỏi chúng ta phải hành động với quyết tâm cao hơn, tư duy đột phá hơn và hiệu quả thực chất hơn.

Về vai trò của khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa – khu vực chiếm hơn 90% tổng số doanh nghiệp của nền kinh tế, ông An thẳng thắn: “chúng ta đều khẳng định doanh nghiệp là động lực quan trọng nhất của tăng trưởng, nhưng thực tiễn cho thấy khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn đang gặp rất nhiều khó khăn và vấn đề sâu xa nhất đó là môi trường thể chế chưa thực sự thuận lợi để doanh nghiệp vừa và nhỏ phát triển và lớn lên. Nhiều doanh nghiệp không thiếu cơ hội, nhưng gặp khó trong việc thực hiện các thủ tục đầu tư, mở rộng sản xuất, tiếp cận nguồn lực và triển khai dự án”.

Đại biểu An phân tích, điều doanh nghiệp lo ngại không chỉ là chi phí, mà là tính ổn định, minh bạch và khả năng dự báo của chính sách. Một doanh nghiệp có thể chấp nhận rủi ro thị trường, nhưng rất khó yên tâm khi môi trường pháp lý còn tiềm ẩn những yếu tố bất định.

Vì vậy, ông đề nghị cần chuyển mạnh từ tư duy “quản lý doanh nghiệp” sang “đồng hành cùng doanh nghiệp”, tập trung giảm chi phí tuân thủ, giảm rủi ro pháp lý, đồng thời thiết kế các cơ chế hỗ trợ thực chất để doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận được vốn, đất đai và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Liên quan chặt chẽ đến vấn đề nêu trên, theo ông An là cải cách thủ tục hành chính.

Theo đại biểu, thời gian qua, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã thể hiện quyết tâm rất lớn, với nhiều cam kết mạnh mẽ về cắt giảm thủ tục, rút ngắn thời gian xử lý, đơn giản hóa quy trình. Tuy nhiên, từ thực tiễn triển khai, có thể thấy hiệu quả cải cách vẫn chưa đạt như kỳ vọng, vẫn còn khoảng cách giữa chủ trương và thực thi. Doanh nghiệp vẫn phải đi lại nhiều lần, vẫn gặp những lý do từ chối chưa rõ ràng, và thời gian xử lý nhiều khi phụ thuộc vào trách nhiệm cá nhân.

Vị đại biểu chuyên trách nhấn mạnh, cải cách trong giai đoạn tới cần chuyển mạnh từ “cải cách thủ tục” sang “cải cách trách nhiệm thực thi”. Mỗi thủ tục phải gắn với trách nhiệm cá nhân cụ thể, thời gian xử lý phải được công khai, và mức độ hài lòng của doanh nghiệp phải trở thành tiêu chí đánh giá cán bộ.

“Những cam kết về cắt giảm thủ tục, thời gian, chi phí tuân thủ là rất cần thiết, tuy nhiên đề nghị Chính phủ cần có tiêu chí để việc cắt giảm đi vào thực chất, thực sự loại bỏ được các thủ tục không cần thiết, gây phiền hà cho người dân và doanh nghiệp. Chỉ khi người dân và doanh nghiệp thực sự cảm nhận được sự thay đổi trong trải nghiệm thực tế thì cải cách mới có ý nghĩa’, ông An bày tỏ quan điểm.

Đề cập vấn đề huy động nguồn lực cho phát triển, ông An nói, nếu nhìn vào thực tế, có thể thấy nền kinh tế vẫn đang phụ thuộc rất lớn vào tín dụng ngân hàng, trong khi các kênh dẫn vốn khác như thị trường trái phiếu doanh nghiệp, thị trường chứng khoán hay thu hút vốn từ bên ngoài còn hạn chế.

Trong điều kiện đó, ông An cho rằng, nếu tăng trưởng tín dụng chỉ ở mức khoảng 15% thì rất khó tạo dư địa cho mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên. “Nói cách khác, nếu dòng vốn cho nền kinh tế không được khơi thông tương xứng, thì mục tiêu tăng trưởng cao sẽ rất khó đạt được. Do đó, tôi đề nghị Ngân hàng Nhà nước cần có đánh giá tổng thể, toàn diện hơn về cung – cầu vốn của nền kinh tế, đồng thời điều hành chính sách tiền tệ theo hướng linh hoạt hơn, có trọng tâm, trọng điểm”, ông An phát biểu.

Liên quan đến nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách và vốn đầu tư công, đại biểu An thể hiện sự đồng tình với định hướng của Thủ tướng về việc chuyển mạnh sang phân bổ vốn theo kết quả đầu ra, gắn với hạch toán kinh tế - xã hội và đánh giá hiệu quả đầu tư.

Tuy nhiên, để chủ trương này đi vào thực chất, theo ông An cần đổi mới ngay từ khâu lập danh mục đầu tư công theo hướng chỉ lựa chọn các dự án thực sự cấp thiết, có khả năng lan tỏa và đo lường được hiệu quả đầu ra. Đồng thời, cần thiết lập hệ thống tiêu chí đánh giá định lượng rõ ràng cho từng dự án, gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả giải ngân và hiệu quả sử dụng vốn; kiên quyết cắt giảm, điều chuyển vốn đối với các dự án chậm tiến độ, kém hiệu quả. Cùng với đó, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong theo dõi, giám sát đầu tư công để bảo đảm công khai, minh bạch và kiểm soát chặt chẽ từng đồng vốn ngân sách.