Ông Hồ Minh Hoàng, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đèo Cả.

Đây là khẳng định của ông Hồ Minh Hoàng, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đèo Cả tại Hội nghị nhà đầu tư, nhà thầu “Kết nối nguồn lực – kiến tạo hạ tầng giao thông, quản lý rủi ro trong hoạt động đầu tư và thi công dự án” diễn ra sáng 21/5 tại TP. Đà Nẵng.

Thích ứng với biến động mới

Hội nghị năm nay quy tụ không chỉ các doanh nghiệp xây dựng, đơn vị cung cấp vật liệu, thiết bị, tổ chức tín dụng trong nước đã đồng hành với Đèo Cả hơn 10 năm qua trong hệ sinh thái PPP++ để tham gia đầu tư, xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ, mà còn có sự tham gia của một số nhà thầu nước ngoài, trong đó có các doanh nghiệp lớn đến từ Trung Quốc.

Theo ông Hồ Minh Hoàng, sau chuỗi hoạt động triển khai các dự án trải dài từ Bắc vào Nam, đặc biệt trong bối cảnh Chính phủ đang quyết liệt tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế, chính sách theo tinh thần các nghị quyết mới, nhiều cơ hội phát triển đang mở ra cho doanh nghiệp hạ tầng.

Tuy nhiên, đi cùng cơ hội là hàng loạt thách thức lớn như biến động giá vật liệu, nhiên liệu; áp lực công nghệ; cũng như tình trạng cạnh tranh nhân sự ngày càng khốc liệt giữa các doanh nghiệp.

“Hiện nay, tình trạng cạnh tranh lao động bằng cách trả giá nhân công, thu hút nhân sự theo hướng thiếu lành mạnh vẫn đang diễn ra, tạo nên những cú sốc lớn về nguồn nhân lực”, ông Hoàng cho biết, đồng thời nhấn mạnh doanh nghiệp hạ tầng đang đứng trước bài toán khó khi vừa phải đảm bảo thu nhập cho người lao động, vừa không thể chạy đua vô hạn theo biến động thị trường.

Người đứng đầu Đèo Cả cũng cho rằng, doanh nghiệp hạ tầng hiện chịu thêm áp lực lớn từ việc các cơ quan chức năng liên tục rà soát hồ sơ, thủ tục pháp lý. Nhiều dự án dù đã đấu thầu, thi công, hoàn thành và đưa vào khai thác vẫn tiếp tục bị kiểm tra hồ sơ năng lực, chứng chỉ, bảo hiểm…

Trước thực tế đó, Đèo Cả lựa chọn giải pháp tiếp tục kết nối nguồn lực, công nghệ và con người; đồng thời chia sẻ trách nhiệm với các doanh nghiệp đồng hành trong toàn hệ sinh thái.

“Hội nghị hôm nay nhằm cùng nhau thẳng thắn nhìn nhận các rủi ro tiềm ẩn, để các doanh nghiệp hiểu rằng khi tham gia hệ sinh thái Đèo Cả sẽ có trách nhiệm, rủi ro và lợi ích tương xứng. Nếu không hiểu rõ điều đó thì tốt nhất không nên gắn bó với Đèo Cả”, ông Hoàng nói.

Về bài toán nhân lực, ông Hồ Minh Hoàng cho biết Đèo Cả đang triển khai nhiều chương trình đào tạo xuyên suốt từ cấp chiến lược đến lực lượng thực thi nhằm thích ứng với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt về lao động với lĩnh vực bất động sản. Theo ông, doanh nghiệp phải có sự chuẩn bị dài hạn, xây dựng môi trường làm việc ổn định, bền vững và định hướng phát triển rõ ràng để giữ chân người lao động.

“Người lao động chỉ thực sự gắn bó khi họ cảm thấy được lắng nghe, thấu hiểu và nhìn thấy tương lai lâu dài”, ông Hoàng nhấn mạnh.

Từ thực tế đó, Chủ tịch Đèo Cả cho rằng cần nhìn nhận lại định hướng phát triển nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, nhất là khi các ngành sản xuất, hạ tầng đang gặp nhiều khó khăn trong cạnh tranh nguồn nhân lực với các lĩnh vực có mức thu nhập ngắn hạn hấp dẫn hơn.

Để giải quyết bài toán nhân lực lâu dài, Đèo Cả đang mở rộng các “học kỳ Đèo Cả” dành cho con em người lao động, đồng thời đẩy mạnh hướng nghiệp từ cấp THPT. Doanh nghiệp cũng phối hợp với các đơn vị truyền hình xây dựng các chương trình giới thiệu về môi trường làm việc, giá trị và định hướng phát triển của hệ sinh thái Đèo Cả nhằm tuyển chọn, đào tạo nguồn nhân lực phù hợp.

Ngoài ra, doanh nghiệp đang nghiên cứu mở rộng nguồn tuyển dụng từ các nhóm như bộ đội xuất ngũ hoặc phạm nhân đã cải tạo tốt, có năng lực, phạm tội không nghiêm trọng để tạo điều kiện tái hòa nhập cộng đồng và tham gia lao động.

Song song với đó, Đèo Cả định hướng mở rộng mô hình đào tạo từ miền Trung ra miền Bắc và miền Nam; phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ sở đào tạo để từng bước đưa các nội dung liên quan đến quản lý vận hành hạ tầng, hầm đường bộ vào chương trình đào tạo chính thức.

Theo ông Hồ Minh Hoàng, giải pháp cốt lõi vẫn là xây dựng văn hóa doanh nghiệp để người lao động tự hào về giá trị đóng góp của mình đối với đất nước, từ đó xem doanh nghiệp là nơi gắn bó lâu dài thay vì chỉ nhìn vào thu nhập trước mắt.

“Doanh nghiệp phải có các chương trình cụ thể về phúc lợi, đào tạo, truyền lửa, chăm lo đời sống để người lao động yên tâm gắn bó. Thậm chí, với cán bộ chủ chốt, doanh nghiệp có thể hỗ trợ vay mua nhà trả góp để họ ổn định cuộc sống và toàn tâm cho công việc”, Chủ tịch Đèo Cả chia sẻ.

Làm rõ quyền lợi và trách nhiệm

Đối với các dự án PPP, Tập đoàn Đèo Cả nhắc lại mô hình PPP++ đã triển khai thành công tại các dự án lớn trong thời gian qua, với định hướng doanh nghiệp dẫn dắt đóng vai trò tổ chức nguồn lực, thu xếp tài chính, quản trị tổng thể, điều phối thi công và trực tiếp xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện dự án.

Trong mô hình này, các doanh nghiệp tham gia không chỉ thực hiện vai trò nhà thầu thi công, mà đồng thời tham gia với trách nhiệm của nhà đầu tư thông qua cơ chế góp vốn, đồng hành quản trị và chia sẻ trách nhiệm xuyên suốt vòng đời dự án.

Ông Nguyễn Quang Huy, Tổng giám đốc Tập đoàn Đèo Cả cho biết, các doanh nghiệp tham gia mô hình PPP++ được phân thành nhiều nhóm theo năng lực và mức độ tham gia dự án.

Trong đó, nhóm nhà đầu tư “kiên định” tham gia ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án, góp vốn chủ sở hữu, đồng hành trong công tác quản trị và được ưu tiên đảm nhận các hạng mục cốt lõi như hầm, cầu, đường quy mô lớn và hiệu quả tốt; đồng thời có cơ hội tham gia phát triển quỹ đất đối ứng đối với các dự án BT. Nhóm này cũng được tham gia các chương trình đào tạo, nâng cao năng lực quản trị theo cơ chế quản lý dự án của Tập đoàn Đèo Cả.

Nhóm nhà đầu tư “bắc cầu” tham gia từ giai đoạn thực hiện dự án, góp vốn thông qua nhà đầu tư dẫn đầu và đảm nhận khối lượng thi công tương ứng với tỷ lệ tham gia đầu tư. Các doanh nghiệp thuộc nhóm này tiếp tục được hỗ trợ nâng cao năng lực quản trị, tài chính và tổ chức thực hiện để từng bước phát triển thành nhà đầu tư “kiên định”.

Đối với nhóm nhà đầu tư “tiềm năng”, doanh nghiệp tham gia từ giai đoạn thi công với vai trò nhà thầu, đảm nhận khối lượng phù hợp với năng lực và được kiểm soát, đào tạo, hỗ trợ nâng cao năng lực trong quá trình đồng hành cùng dự án để từng bước phát triển lên các cấp độ cao hơn trong hệ sinh thái PPP++.

Đối với các dự án đầu tư công, Tập đoàn Đèo Cả cũng giới thiệu mô hình quản trị “Đèo Cả ONE”. Theo đó, Tập đoàn Đèo Cả đảm nhận vai trò điều phối tổng thể về tiến độ, chất lượng, quản trị dòng tiền, truyền thông, an ninh công trường, kiểm toán độc lập và ứng dụng công nghệ số trong quản lý dự án.

Các nhà thầu liên danh và nhà thầu phụ tham gia dự án trên cơ sở tuân thủ hệ thống quản trị thống nhất của tổng thầu; sử dụng hệ thống tư vấn thiết kế, thí nghiệm, kiểm định độc lập theo chỉ định; đồng thời chịu trách nhiệm trực tiếp về tiến độ, chất lượng và an toàn đối với phần công việc được giao.

Mô hình này hướng tới việc nâng cao tính minh bạch, tính kỷ luật và hiệu quả quản trị trong quá trình triển khai các dự án đầu tư công quy mô lớn.

Theo ông Nguyễn Quang Huy, Tổng giám đốc Tập đoàn Đèo Cả, doanh nghiệp này đang hướng sự quan tâm đến 7 dự án với tổng mức đầu tư khoảng 160.000 tỷ đồng. Trong đó, dự án xây dựng đường trên cao dọc Vành đai 2 phía Nam (đường Nguyễn Văn Linh) hiện liên danh Tập đoàn Đèo Cả đã được UBND TP. HCM giao lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư.

Đây là cơ hội rất lớn cho các đối tác của Tập đoàn Đèo Cả tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái PPP++ với tư cách là nhà đầu tư hoặc nhà thầu xây dựng.

Thi công thảm bê tông nhựa tại Dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh.

Lường trước các rủi ro và giải pháp xử lý

Ngoài việc chia sẻ cơ hội phát triển, hội nghị cũng tập trung phân tích nhiều khó khăn, thách thức mà doanh nghiệp hạ tầng đang đối mặt trong quá trình triển khai các dự án quy mô lớn.

Bên cạnh áp lực rất lớn về nhu cầu vốn, doanh nghiệp hạ tầng hiện nay còn đối mặt với nhiều vấn đề liên quan đến năng lực quản trị, tổ chức thực hiện và kiểm soát rủi ro trong quá trình triển khai dự án.

Theo ông Nguyễn Quang Huy, thông qua quá trình đồng hành cùng các doanh nghiệp triển khai dự án thời gian qua, Tập đoàn Đèo Cả cũng nhận diện nhiều khó khăn, thách thức mà doanh nghiệp hạ tầng đang đối mặt như hạn chế về năng lực tài chính, quản trị và tổ chức thực hiện; áp lực biến động giá vật liệu, thiếu hụt nguồn cung; chất lượng hồ sơ thiết kế - dự toán chưa sát thực tế; cũng như các rủi ro về hồ sơ nhân sự, máy móc khi tham gia đấu thầu, các phát sinh trong quá trình quản lý nhân sự, thiết bị, vật tư, hồ sơ chất lượng, dòng tiền và tổ chức thi công tại công trường.

“Tập đoàn Đèo Cả đang tiếp tục hoàn thiện mô hình quản trị, tăng cường công tác đào tạo, hỗ trợ nâng cao năng lực doanh nghiệp đồng hành; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, tăng cường kiểm soát chất lượng, kiểm soát dòng tiền và nâng cao tính minh bạch trong quá trình triển khai dự án. Việc nhận diện sớm rủi ro và xây dựng cơ chế phối hợp, kiểm soát ngay từ đầu sẽ góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư, đảm bảo chất lượng công trình, tiến độ thực hiện”, ông Nguyễn Quang Huy cho biết.

Theo ông Nguyễn Bá Khương, Chủ tịch Tập đoàn 568, doanh nghiệp đã đồng hành cùng Tập đoàn Đèo Cả gần 10 năm qua tại Dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh (2 giai đoạn) và Dự án cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng. Cả 2 công trình đều được triển khai theo mô hình PPP++. Theo ông Khương, điều ấn tượng nhất là Đèo Cả luôn chia sẻ rõ ràng về mô hình hợp tác và phương thức đồng hành giữa các bên.

“Trước đây, 568 chỉ là nhà thầu, còn hiện nay khi tham gia với vai trò nhà đầu tư, chúng tôi phải cùng nhà đầu tư dẫn dắt là Tập đoàn Đèo Cả huy động nguồn vốn, xây dựng mô hình quản trị, tiết giảm chi phí để đảm bảo hiệu quả và chất lượng dự án”, ông Khương chia sẻ.

Lãnh đạo Tập đoàn 568 cho biết, với sự hỗ trợ từ Đèo Cả, doanh nghiệp đã trưởng thành hơn không chỉ ở năng lực quản trị mà còn về nguồn nhân lực.

“568 cam kết tiếp tục đồng hành cùng Đèo Cả trong khả năng có thể và mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ để phát triển hơn nữa, cùng song hành với thành công của Đèo Cả”, ông Khương nói.

Ông Lê Mạnh Hùng, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Thiết bị và Dịch vụ TCE cho biết doanh nghiệp đánh giá cao cách làm việc “thẳng thắn, quyết liệt và hiệu quả” của Tập đoàn Đèo Cả trong quá trình hợp tác triển khai các dự án.

Theo ông Hùng, bước đầu TCE cùng Đèo Cả tham gia triển khai 6 cây cầu với tiến độ và kết quả tích cực, qua đó tạo dựng được niềm tin và mối quan hệ hợp tác tốt giữa các bên.

Lãnh đạo TCE cho rằng kế hoạch đầu tư quy mô khoảng 200.000 tỷ đồng mà Chủ tịch Hồ Minh Hoàng cùng Tập đoàn Đèo Cả đang hướng tới là mục tiêu rất lớn, đòi hỏi các doanh nghiệp trong hệ sinh thái phải có sự chuẩn bị dài hạn cả về năng lực quản trị lẫn nguồn lực thực hiện.

“Máy móc, thiết bị có thể mua được, nhưng khó nhất vẫn là quản trị điều hành và đặc biệt là bài toán nhân sự, vốn sẽ còn khó khăn hơn trong vài năm tới”, ông Hùng nhận định, đồng thời bày tỏ kỳ vọng Đèo Cả sẽ có giải pháp ở tầm vĩ mô để giải bài toán nguồn nhân lực cho ngành hạ tầng.

Ông Hùng cũng khẳng định TCE sẽ tiếp tục nỗ lực đồng hành cùng Đèo Cả trong mọi lĩnh vực, dự án mà doanh nghiệp tham gia trong hệ sinh thái này.