Phối cảnh Ga Cổ Loa 1 - Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh.

Bộ Tài chính vừa có công văn gửi Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc về phương án bố trí vốn thực hiện công tác giải phóng mặt bằng Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh.

Theo đó, Bộ Tài chính kiến nghị UBND tỉnh Quảng Ninh làm rõ phương án tổ chức các dự án thành phần bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thuộc Dự án đã được phê duyệt. Đồng thời, đề nghị UBND TP. Hà Nội và UBND tỉnh Quảng Ninh tiếp tục sử dụng ngân sách địa phương để thực hiện công tác giải phóng mặt bằng đối với phần tuyến đi qua địa bàn hai địa phương, bảo đảm tiến độ triển khai.

Đối với tỉnh Bắc Ninh, Bộ Tài chính đề nghị tiếp tục tìm kiếm nhà đầu tư quan tâm thực hiện theo phương thức PPP đối với dự án giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh đoạn qua địa bàn tỉnh và dự án giải phóng mặt bằng tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, đoạn Km0+000 - Km9+000.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính đề nghị UBND TP. Hải Phòng và UBND tỉnh Bắc Ninh rà soát lại tổng mức đầu tư các dự án thành phần bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đánh giá kỹ hiệu quả đầu tư, sắp xếp thứ tự ưu tiên theo các quy định hiện hành về đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 trước khi báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Trước đó, tại văn bản số 4664/VPCP-KTTH ngày 20/5/2026, Văn phòng Chính phủ truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, giao Bộ Tài chính khẩn trương chủ trì làm việc với các địa phương gồm Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh và Quảng Ninh về phương án bố trí vốn thực hiện công tác giải phóng mặt bằng Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh.

Trên cơ sở kết quả làm việc với các địa phương, Bộ Tài chính được giao đề xuất phương án xử lý cụ thể theo quy định của pháp luật, báo cáo cấp có thẩm quyền trong tháng 5/2026.

Thực hiện chỉ đạo nêu trên, ngày 28/5/2026, Bộ Tài chính đã tổ chức cuộc họp trực tuyến với UBND TP. Hà Nội và UBND các địa phương Hải Phòng, Bắc Ninh, Quảng Ninh để rà soát phương án bố trí nguồn vốn cho công tác giải phóng mặt bằng của Dự án.

Tại cuộc họp, UBND TP. Hà Nội cho biết, nếu được cấp có thẩm quyền giao nhiệm vụ, Thành phố sẽ chủ động bố trí khoảng 835 tỷ đồng từ ngân sách địa phương để thực hiện công tác giải phóng mặt bằng.

Trong khi đó, UBND tỉnh Quảng Ninh khẳng định sẽ sử dụng ngân sách địa phương để thực hiện đầy đủ, kịp thời công tác giải phóng mặt bằng đoạn tuyến đi qua địa bàn tỉnh, với tổng kinh phí khoảng 3.579 tỷ đồng, bảo đảm không để thiếu vốn ảnh hưởng đến tiến độ Dự án.

Ngược lại, UBND TP. Hải Phòng cho biết không cân đối được nguồn vốn và đề nghị ngân sách trung ương hỗ trợ khoảng 5.598 tỷ đồng để thực hiện công tác giải phóng mặt bằng đoạn tuyến đi qua địa bàn thành phố.

Đối với tỉnh Bắc Ninh, địa phương này đề nghị ngân sách trung ương hỗ trợ thêm khoảng 4.321 tỷ đồng, ngoài khoản kinh phí 258 tỷ đồng đã kiến nghị trước đó cho công tác giải phóng mặt bằng đoạn tuyến dài 1,3 km đi qua địa bàn tỉnh.

Theo UBND tỉnh Bắc Ninh, tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh được định hướng đi trong phạm vi dải phân cách của tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Thủ đô Hà Nội, đoạn từ Km0+000 đến Km9+000. Tuy nhiên, hiện đoạn tuyến dài 9 km này chưa có nhà đầu tư quan tâm thực hiện theo phương thức PPP nên chưa có cơ sở triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng theo phương án đã nghiên cứu.

Qua rà soát sơ bộ, nhu cầu kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng đối với đoạn tuyến dài 9 km nói trên ước khoảng 4.321 tỷ đồng.

Như vậy, tổng chi phí giải phóng mặt bằng của Dự án hiện được xác định khoảng 14.591 tỷ đồng, cao hơn mức kinh phí giải phóng mặt bằng đã được UBND tỉnh Quảng Ninh phê duyệt trước đó. Trong số này, tổng số vốn mà TP. Hải Phòng và tỉnh Bắc Ninh đề nghị ngân sách trung ương hỗ trợ lên tới 10.177 tỷ đồng.

Cần phải nói thêm rằng, tại Quyết định số 396/QĐ-UBND ngày 30/1/2026 về chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh, UBND tỉnh Quảng Ninh xác định tổng vốn đầu tư Dự án khoảng 147.370 tỷ đồng, toàn bộ do nhà đầu tư huy động.

Trong cơ cấu tổng mức đầu tư, chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng khoảng 10.270 tỷ đồng. Khoản kinh phí này do Nhà nước bảo đảm từ ngân sách nhà nước đối với phần đất dành cho đường sắt và được tách thành dự án đầu tư công độc lập.

Theo phương án được phê duyệt, kinh phí giải phóng mặt bằng đoạn qua TP. Hà Nội khoảng 835 tỷ đồng; đoạn qua TP. Hải Phòng khoảng 5.598 tỷ đồng; đoạn qua tỉnh Quảng Ninh khoảng 3.579 tỷ đồng và đoạn qua tỉnh Bắc Ninh khoảng 258 tỷ đồng.