Thép cán phẳng phủ polymer xuất sang EAEU vừa lọt tầm ngắm điều tra tự vệ.

Nguồn tin từ Bộ Công thương cho biết, Cục Bảo vệ thị trường nội địa thuộc Ủy ban Kinh tế Á - Âu (EEC) vừa khởi xướng điều tra tự vệ đối với thép cán phẳng có phủ polymer nhập khẩu.

Vụ việc được khởi xướng điều tra trên cơ sở đơn kiện của Nguyên đơn (Công ty cổ phần luyện kim Magnitogorsk - PJSC Magnitogorsk Iron and Steel Works, Công ty trách nhiệm hữu hạn luyện kim MMK-Lysvensky và Công ty cổ phần Severstal).

Sản phẩm bị điều tra là thép cán phẳng có nền kim loại dày trên 0,2 mm nhưng không quá 2 mm, chiều rộng trên 50 mm, có phủ polymer thuộc các mã HS sau: 7210 70 800 0, 7210 90 800 0, 7212 40 800 0 và 7225 99 000 0 theo phân loại hàng hóa EAEU (EAEU CN codes). 

Các sản phẩm được loại trừ khỏi phạm vi điều tra trên bao gồm: thép cán nguội hoặc cán nóng mạ thiếc, các sản phẩm tôn thiếc, thép phủ dạng định hình dạng sóng hoặc dạng gân, ngói kim loại, tấm thép định hình và thép tráng men hoặc sơn mài.

Theo dữ liệu của nguyên đơn, lượng nhập khẩu sản phẩm thép cán phẳng phủ polymer vào lãnh thổ hải quan EAEU tăng đáng kể trong giai đoạn 2023 - 2025, tăng 88% trong năm 2024 so với năm 2023 và mặc dù giảm 15% trong năm 2025, vẫn tăng tổng cộng 60% trong giai đoạn 2023 - 2025; trong quý I/2026, nhập khẩu tiếp tục tăng 18%.

Tỷ trọng nhập khẩu so với sản lượng sản xuất trong EAEU tăng 86% trong giai đoạn 2023 - 2025 và 30% trong quý I/2026, trong khi tỷ trọng nhập khẩu trong tổng tiêu dùng tăng tương ứng 68% và 31%.

Trong bối cảnh đó, tiêu dùng tại thị trường EAEU giảm 5% trong giai đoạn 2023 - 2025 và 10% trong quý I/2026, đồng thời ngành sản xuất của EAEU được cho là có sự suy giảm đáng kể về sản lượng, công suất sử dụng, doanh số bán hàng và thị phần.

Cụ thể, sản lượng giảm lần lượt 18% và 20%, công suất sử dụng giảm 12% và 23%, doanh số bán hàng giảm 18% và 29%, và thị phần giảm 13% và 21% trong hai giai đoạn nêu trên.

Giá nhập khẩu bình quân được xác định thấp hơn giá bình quân của sản phẩm do ngành sản xuất EAEU sản xuất và bán trên thị trường nội khối, kéo theo lợi nhuận từ bán hàng giảm 49% và 53%, tỷ suất lợi nhuận sản xuất giảm 47% và 26%, và tỷ suất lợi nhuận bán hàng giảm 43% và 24%.  

Đơn kiện cũng cho rằng các nước xuất khẩu lớn vào EAEU có năng lực sản xuất dư thừa và tiềm năng sản xuất, xuất khẩu đáng kể, trong khi sản phẩm tương tự đang chịu các biện pháp phòng vệ thương mại tại một số thị trường, như biện pháp chống bán phá giá tại Brazil và Ukraine, biện pháp tự vệ tại Ai Cập, hạn ngạch thuế quan tại EU và các mức thuế bổ sung của Mỹ theo Mục 232 (Đạo luật Thương mại mở rộng 1962) và Mục 301 (Đạo luật Thương mại 1974).

Trên cơ sở đó, Đơn kiện cho rằng có nguy cơ lượng nhập khẩu vào EAEU tiếp tục gia tăng, dẫn đến tiếp tục suy giảm về sản xuất, thương mại và tài chính của ngành sản xuất EAEU, qua đó tồn tại nguy cơ gây thiệt hại nghiêm trọng do gia tăng nhập khẩu.

Cơ quan điều tra cho rằng các thông tin, số liệu nêu trong Đơn đề nghị là cơ sở để quyết định khởi xướng điều tra tự vệ theo khoản 206 của Nghị định thư về việc áp dụng các biện pháp tự vệ, chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với hàng hóa từ các nước thứ ba (Nghị định thư).

Đứng trước diễn biến của vụ việc, Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu thép cán phẳng phủ polymer sang thị trường EAEU xem xét lợi ích có liên quan và chủ động đăng ký tham gia điều tra trong thời hạn quy định để bảo vệ quyền và lợi ích của doanh nghiệp.

Thép là mặt hàng bị kiện phòng vệ thương mại nhiều nhất trên thế giới và tại Việt Nam do vai trò chiến lược, tình trạng dư thừa nguồn cung và các rủi ro liên quan đến gian lận xuất xứ.