Theo quy định mới, UBND cấp xã sẽ chịu trách nhiệm toàn diện trong việc quản lý an toàn thực phẩm tại địa phương mình phụ trách, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong công tác đảm bảo an toàn thực phẩm từ cấp cơ sở.

Cụ thể, thành phố phân cấp quản lý an toàn thực phẩm thành hai cấp: Cấp thành phố và cấp xã. Nguyên tắc phân cấp được xác định rõ ràng, theo đó, cấp nào cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh thì cấp đó chịu trách nhiệm quản lý an toàn thực phẩm đối với cơ sở tương ứng.

Lực lượng chức năng kiểm tra một cơ sở kinh doanh thực phẩm.

Mô hình này nhằm tăng tính chủ động, nâng cao hiệu quả giám sát, kiểm tra và xử lý vi phạm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, đặc biệt là tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ, bếp ăn trường học, bệnh viện tuyến dưới, nơi dễ bị bỏ sót trong quá trình kiểm tra tập trung ở cấp cao hơn.

Theo quyết định mới, Sở Y tế là cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo công tác an toàn thực phẩm thành phố, chịu trách nhiệm quản lý các sản phẩm do ngành Y tế phụ trách như thực phẩm bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, dụng cụ chứa đựng thực phẩm…

Đồng thời, Sở Y tế có thẩm quyền cấp các loại giấy tờ liên quan như: bản công bố sản phẩm, giấy xác nhận nội dung quảng cáo, giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS), giấy chứng nhận xuất khẩu, chỉ định cơ sở kiểm nghiệm… Sở Y tế cũng là đơn vị chủ trì xử lý các sự cố nghiêm trọng về an toàn thực phẩm, kiểm tra liên ngành, hậu kiểm và giám sát lưu thông thực phẩm trên thị trường.

Sở Nông nghiệp và Môi trường phụ trách quản lý an toàn thực phẩm trong toàn bộ quá trình sản xuất ban đầu của nông sản, từ trồng trọt, chăn nuôi đến sơ chế, bảo quản và vận chuyển.

Đơn vị này còn đảm nhiệm việc quản lý an toàn thực phẩm tại các chợ đầu mối, chợ đấu giá nông sản, cấp các loại giấy phép liên quan đến an toàn thực phẩm, công bố sản phẩm, chứng nhận CFS… Ngoài ra, Sở có trách nhiệm tổ chức kiểm tra, hậu kiểm, xử lý vi phạm và phối hợp liên ngành trong công tác tuyên truyền, xây dựng và đề xuất các quy chuẩn kỹ thuật địa phương.

Trong khi đó, Sở Công thương chịu trách nhiệm quản lý an toàn thực phẩm trên toàn bộ chuỗi sản xuất, chế biến, bảo quản, vận chuyển và kinh doanh thực phẩm. Phạm vi quản lý bao gồm cả hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại và các sàn thương mại điện tử.

Sở được phân quyền cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm (khi được phân cấp), thực hiện kiểm nghiệm, kiểm tra xuất nhập khẩu sản phẩm, đồng thời chủ trì công tác phòng chống hàng giả, hàng nhập lậu, thực phẩm không rõ nguồn gốc, vi phạm sở hữu trí tuệ… Đơn vị này cũng phối hợp kiểm tra định kỳ, kiểm tra chuyên đề về an toàn thực phẩm tại các chợ dân sinh, đồng thời tham mưu báo cáo công tác quản lý lên cấp thành phố.

Đáng chú ý, Quyết định 53 nêu rõ UBND cấp xã chịu trách nhiệm toàn diện về công tác quản lý an toàn thực phẩm trên địa bàn quản lý. Điều này bao gồm việc giám sát điều kiện an toàn thực phẩm đối với các cơ sở không thuộc diện cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc đầu tư, các cơ sở dịch vụ ăn uống quy mô nhỏ, bếp ăn tập thể tại trường học, bệnh viện hạng hai trở xuống…

UBND cấp xã còn có quyền tiếp nhận bản cam kết an toàn thực phẩm, cấp và thu hồi giấy chứng nhận an toàn thực phẩm khi được ủy quyền, đồng thời chủ động kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm, truy xuất nguồn gốc thực phẩm, phối hợp liên ngành và tuyên truyền về an toàn thực phẩm tại địa phương.

Việc phân cấp rõ ràng, đặc biệt là giao quyền chủ động cho cấp xã, được kỳ vọng sẽ tăng cường hiệu quả quản lý an toàn thực phẩm ngay từ cơ sở, góp phần bảo vệ sức khỏe người dân, ngăn ngừa các nguy cơ mất an toàn thực phẩm trong cộng đồng.

Đây cũng là một bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa mục tiêu xây dựng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm đa ngành, đồng bộ, thống nhất và hiệu lực từ cấp thành phố đến cấp xã, phường.