Ngày càng nhiều hàng hóa chất lượng cao của Việt Nam được xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc

Định hình khung khổ hợp tác trong giai đoạn mới

Đã có tới 32 văn kiện hợp tác trên nhiều lĩnh vực, từ hợp tác trên kênh Đảng, công an, tư pháp đến kinh tế, đường sắt, thương mại nông sản, chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng, khoa học - công nghệ…, giữa Việt Nam và Trung Quốc được ký kết trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Trong số này, đáng chú ý có việc bàn giao hồ sơ kết quả Dự án viện trợ Việt Nam lập báo cáo nghiên cứu khả thi tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng giữa Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam và Chính phủ nước CHND Trung Hoa; hay các thỏa thuận hợp tác về thành lập Nhóm công tác đàm phán thúc đẩy xây dựng Khu hợp tác kinh tế qua biên giới, cũng như Biên bản ghi nhớ việc thành lập Nhóm công tác hợp tác chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng giữa Bộ Công thương Việt Nam và Bộ Thương mại Trung Hoa…

Các hợp tác về công nghệ số, hợp tác đào tạo đường sắt để tăng cường năng lực cho nhân lực đường sắt Việt Nam, hay ký kết Nghị định thư về yêu cầu kiểm dịch thực vật đối với quả bưởi và quả chanh xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc… cũng rất đáng chú ý, mở ra nhiều cơ hội hợp tác giữa hai bên.

Cùng với đó, còn có các thỏa thuận hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước Việt Nam - Trung Quốc. Chẳng hạn, Vietjet và SPDB Financial Leasing (SPDBFL, đại diện cho Shanghai Pudong Development Bank) đã ký kết thỏa thuận tài trợ thuê mua 10 tàu bay Comac C909, qua đó mở rộng hợp tác tài chính - hàng không giữa Việt Nam và Trung Quốc. Vietjet trong dịp này cũng công bố 5 đường bay mới tới Trung Quốc, tạo điều kiện thuận lợi để kết nối các trung tâm kinh tế, văn hóa, du lịch trọng điểm của hai nước…

Năm 2025, thương mại song phương Việt - Trung đạt 256,5 tỷ USD, gấp gần 4 lần so với năm 2015 (xấp xỉ 66,2 tỷ USD); đầu tư trực tiếp nước ngoài từ Trung Quốc đạt 5,7 tỷ USD, gấp 3 lần so với con số 1,86 tỷ USD vào năm 2020.

Xét cả trên góc độ thương mại và đầu tư, Trung Quốc đều là đối tác hàng đầu của Việt Nam.

Các thỏa thuận đã ký góp phần quan trọng cụ thể hóa các đường hướng hợp tác chiến lược mà Việt Nam và Trung Quốc đã nhấn mạnh trong Tuyên bố chung về việc tiếp tục làm sâu sắc quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược ở mức độ cao hơn trong thời kỳ mới.

Tuyên bố chung đã định hình khuôn khổ hợp tác chiến lược Việt Nam - Trung Quốc trong thời kỳ mới, thời kỳ mà với hai nước đều có ý nghĩa rất quan trọng. Đặc biệt là với Việt Nam, đây là giai đoạn mà Việt Nam xác định sẽ bước vào kỷ nguyên mới, với một trong những mục tiêu hàng đầu là đạt tốc độ tăng trưởng 2 con số.

Có lẽ vì vậy mà các hợp tác chiến lược Việt Nam - Trung Quốc thời gian tới đều gắn với những động lực phát triển mới của nền kinh tế, trong đó có khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo. Đây được coi là “chìa khóa” cho con đường thịnh vượng của Việt Nam.

Thúc đẩy kết nối chiến lược hai nền kinh tế Việt - Trung

Trong bài viết được đăng tải trên Nhân dân nhật báo của Trung Quốc ngay trước chuyến thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ ra rằng, cần bước chuyển mạnh hơn trong hợp tác thực chất, lấy kết quả cụ thể làm thước đo.

“Trong giai đoạn tới, hợp tác giữa hai nước cần chuyển mạnh từ ‘tăng quy mô’ sang ‘nâng chất lượng’; từ mở rộng giao thương sang kết nối sâu hơn giữa các chiến lược phát triển, các hành lang kinh tế, các chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng và hạ tầng chiến lược. Việt Nam mong muốn cùng Trung Quốc đẩy nhanh triển khai các dự án kết nối đường sắt, đường bộ cao tốc, hạ tầng thương mại biên giới (logistics, cửa khẩu thông minh...); thúc đẩy thương mại phát triển cân bằng, lành mạnh và bền vững hơn; tạo điều kiện để đầu tư từ Trung Quốc vào Việt Nam ngày càng tập trung hơn vào những lĩnh vực Việt Nam ưu tiên và Trung Quốc có thế mạnh”, bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ.

Trong khung khổ chuyến thăm, tại các cuộc hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình, cũng như với Thủ tướng Lý Cường, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đều đề nghị hai bên xác lập tầm cao mới cho hợp tác kinh tế - thương mại - đầu tư và du lịch, hiện thực hóa mục tiêu phát triển của mỗi nước, tập trung nguồn lực nâng tầm kết nối hạ tầng chiến lược, ưu tiên cao nhất cho hợp tác đường sắt.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đề nghị chuyển mạnh từ giao thương đơn thuần sang liên kết kinh tế thực chất, gắn thương mại song phương với kết nối hạ tầng, kết nối logistics và kết nối thị trường; đề nghị Trung Quốc mở cửa tối đa cho hàng hóa của Việt Nam, nỗ lực thúc đẩy thương mại cân bằng và lành mạnh.

Cùng với đó, đề nghị Trung Quốc đẩy mạnh đầu tư, chuyển giao công nghệ, phát triển công nghiệp phụ trợ, hình thành chuỗi cung ứng, chuỗi sản xuất hoàn chỉnh tại Việt Nam; phối hợp xây dựng cơ chế hợp tác bảo đảm cung ứng năng lượng chiến lược.

Các đề nghị trên đã được phía Trung Quốc ủng hộ. Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hoan nghênh việc càng nhiều hàng hóa chất lượng cao của Việt Nam được xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc và đề nghị hai bên làm sâu sắc hợp tác trong các ngành nghề trọng điểm, tăng cường hợp tác chuỗi sản xuất và chuỗi cung ứng; đồng thời khuyến khích doanh nghiệp Trung Quốc sang Việt Nam đầu tư…

Các nội dung này sau đó đã được đưa vào Tuyên bố chung, mở đường cho kết nối chiến lược giữa hai nền kinh tế Việt Nam - Trung Quốc. Tuyên bố chung nêu rõ, hai bên nhất trí “tăng cường kết nối chiến lược phát triển”, thực hiện tốt Kế hoạch hợp tác cùng nhau thúc đẩy kết nối giữa khuôn khổ Hai hành lang, Một vành đai với Sáng kiến Vành đai và Con đường; đưa hợp tác đường sắt trở thành điểm sáng mới trong hợp tác chiến lược giữa hai nước.

Theo đó, hai bên sẽ đẩy nhanh ba tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn kết nối hai nước: Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Đồng Đăng - Hà Nội, và Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng. Phía Trung Quốc hoan nghênh phía Việt Nam tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại và quảng bá thương hiệu của Việt Nam tại Trung Quốc. Trung Quốc cũng tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số được tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và tiếp cận thị trường Trung Quốc…

Thời gian qua, hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư Việt Nam - Trung Quốc, có thể nói, đã có bước phát triển vượt bậc. Tuy vậy, như mong muốn của hai bên, không chỉ cần “tăng quy mô”, hay “nâng chất lượng”, mà quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư Việt Nam và Trung Quốc phải thực chất hơn, sâu hơn, phải là “kết nối chiến lược”. Sau Tuyên bố chung của hai bên, giai đoạn phát triển thực chất và chất lượng cao trong hợp tác kinh tế Việt - Trung đang rộng mở…

Nền tảng vững bền cho hợp tác Việt - Trung

Trả lời phỏng vấn của báo giới, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung khẳng định, chuyến thăm Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã “thành công rất tốt đẹp”, đạt những thành quả phong phú, có ý nghĩa to lớn trong việc tạo thêm những cơ sở quan trọng cho sự phát triển của đất nước cũng như việc đưa quan hệ Việt - Trung lên tầm cao mới.

“Việt - Trung sẽ tăng cường kết nối hai nền kinh tế; thúc đẩy các biện pháp thiết thực phát triển thương mại, đầu tư; hợp tác chặt chẽ trong việc nghiên cứu và sớm khởi công xây dựng công trình đường sắt, tạo điều kiện thông quan đối với các mặt hàng xuất khẩu hai nước...”, Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết.

Các thúc đẩy hợp tác chiến lược về kinh tế, thương mại và đầu tư này, có thể nói, được dựa trên nền tảng quan hệ hợp tác chiến lược Việt Nam - Trung Quốc. Chính Tuyên bố chung về việc tiếp tục làm sâu sắc quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược ở mức độ cao hơn trong thời kỳ mới đã cho thấy điều nay.

Trong Tuyên bố chung, hai bên đã thống nhất cho rằng, Việt Nam - Trung Quốc cùng chung chí hướng và con đường, chia sẻ tương lai chung, phát triển tốt quan hệ Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược, toàn cục và lịch sử, là sự lựa chọn chiến lược chung của hai nước. Trung Quốc nhấn mạnh kiên trì chính sách hữu nghị với Việt Nam, luôn coi Việt Nam là phương hướng ưu tiên trong chính sách ngoại giao láng giềng. Việt Nam tái khẳng định luôn coi quan hệ với Trung Quốc là yêu cầu khách quan, lựa chọn chiến lược và ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, đa phương hóa, đa dạng hóa của Việt Nam.

Đây chính là điểm tựa, là nền tảng quan trọng để hai nền kinh tế Việt Nam - Trung Quốc tăng cường kết nối chiến lược trong thời gian tới.