Năm 2035, Hà Nội và TP HCM dự kiến hoàn thành các tuyến đường sắt đô thị theo quy hoạch, tổng chiều dài 580 km. (Ảnh: Lê Toàn)

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 443/TB-VPCP ngày 1/10/2024 kết luận Phiên họp thứ 3 của Phó thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà, Tổ trưởng Tổ công tác giúp việc Ban Chỉ đạo để chỉ đạo tiến độ triển khai các công trình, dự án đường sắt đô thị TP. Hà Nội và TP.HCM.

Tại Thông báo trên, Phó thủ tướng biểu dương Bộ Giao thông Vận tải và TP. Hà Nội, TP.HCM về công tác chuẩn bị Đề án bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, kỹ lưỡng, công phu, bài bản. Về cơ bản thống nhất với lộ trình, tiến độ đầu tư các tuyến đường sắt đô thị theo Kết luận số 49-KL/BCT của Bộ chính trị như đề xuất của hai Thành phố và Bộ Giao thông Vận tải (đến năm 2035, hoàn thành các tuyến đường sắt đô thị theo quy hoạch hiện có, với tổng chiều dài 580,8 km).

Để bảo đảm chất lượng, tiến độ Đề án trình Thường trực Chính phủ, Bộ Chính trị, Phó thủ tướng Chính phủ yêu cầu Ủy ban nhân dân TP. Hà Nội, Ủy ban nhân dân TP.HCM khẩn trương tiếp thu đầy đủ ý kiến phát biểu tại cuộc họp và ý kiến góp ý bằng văn bản của các cơ quan để tiếp tục hoàn thiện các nội dung của Đề án, gửi Bộ Giao thông Vận tải trước ngày 5/10/2024, trong đó tập trung làm rõ bối cảnh, tình hình triển khai, những vấn đề đặt ra và hướng xử lý của các dự án đường sắt đô thị trong quá trình xây dựng Đề án tại mỗi địa phương, nhất là về huy động nguồn lực, cơ chế chính sách đặc thù (Ủy ban nhân dân TP. Hà Nội sớm bổ sung ý kiến thống nhất của Thường trực Thành ủy).

Bộ Giao thông Vận tải khẩn trương tổng hợp, hoàn thiện Đề án phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại TP. Hà Nội, TP.HCM đến năm 2035 trình Thường trực Chính phủ trước ngày 10/10/2024.

Trong quá trình rà soát, hoàn thiện Đề án, Phó thủ tướng yêu cầu TP. Hà Nội, TP.HCM, Bộ Giao thông Vận tải và các Bộ, cơ quan liên quan lưu ý các vấn đề sau:

Về nội dung Đề án 

Rà soát bổ sung làm rõ căn cứ xác định suất đầu tư của từng kilomet đường sắt đô thị (đi trên cao và đi ngầm); cơ sở lựa chọn công nghệ; khả năng làm chủ công nghệ, vận hành, khai thác (xác định cơ quan chủ trì tiếp nhận công nghệ, thiết bị, đầu máy, toa xe); nhu cầu và phương án đào tạo nhân lực...

Rà soát, làm rõ phương án huy động nguồn vốn đầu tư; cơ chế, chính sách để huy động, phân bổ nguồn vốn đầu tư công trung hạn từ ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương và các nguồn vốn khác; đánh giá tác động, ảnh hưởng của việc huy động vốn vay đối với sự an toàn, ổn định kinh tế vĩ mô.

Về mô hình tổ chức triển khai, quản lý các tuyến đường sắt đô thị: Bộ Giao thông Vận tải tiếp tục thống nhất với hai Thành phố để đề xuất mô hình phù hợp, hiệu quả.

TP.HCM khẩn trương sớm tổ chức quy hoạch không gian ngầm, trong đó có mạng lưới đường sắt đô thị ngầm để phục vụ cho công tác xây dựng Đề án và chuẩn bị đầu tư các dự án.

Về cơ chế đặc thù

Hai Thành phố tập trung rà soát đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù cần thiết để phát triển đường sắt đô thị cho hai thành phố.

Trên cơ sở đó, Bộ Giao thông Vận tải tổng hợp, cập nhật vào các cơ chế, chính sách đặc thù của Đề án cho phù hợp; trong đó lưu ý tổng hợp các cơ chế đặc thù của TP.HCM theo Nghị quyết số 98/2023/QH15 và cơ chế đặc thù của TP. Hà Nội theo Luật Thủ đô; các cơ chế, chính sách đặc thù đang được Chính phủ nghiên cứu điều chỉnh trong Luật Đầu tư công, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật đấu thầu, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư.

Đánh giá tác động nợ công

Trên cơ sở lộ trình, kế hoạch và nhu cầu vốn của các địa phương, đề nghị hai Thành phố báo cáo đánh giá tác động đến ngân sách nhà nước và nợ công của thành phố và cung cấp thông tin, số liệu gửi Bộ Tài chính trước ngày 5/10/2024.

Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Giao thông Vận tải, TP. Hà Nội, TP.HCM và các Bộ, cơ quan, địa phương liên quan tính toán, đánh giá tác động tổng hợp nợ công khi triển khai các dự án đầu tư (đường sắt đô thị của hai thành phố; đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, các tuyến đường sắt kết nối với Trung Quốc: tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Đồng Đăng, Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng và các dự án khác...).

Phó thủ tướng đặt ra yêu cầu cụ thể về hoàn thiện Hồ sơ và tiến độ trình Đề án.

Cụ thể, về hoàn thiện Hồ sơ trình: Phó thủ tướng yêu cầu phải bảo đảm đúng quy định Quy chế làm việc của Chính phủ và Quy chế làm việc của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, bao gồm: Tờ trình Thường trực Chính phủ, dự thảo Tờ trình Bộ Chính trị, dự thảo Kết luận của Bộ Chính trị, Báo cáo chính, báo cáo tóm tắt Đề án; các phụ lục kèm theo.

Đối với hồ sơ trình Quốc hội

Bộ Giao thông Vận tải chủ trì, phối hợp chặt chẽ với TP. Hà Nội, TP.HCM và các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trình Quốc hội theo quy định, trong đó có dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế đặc thù để đầu tư xây dựng các tuyến đường sắt đô thị TP. Hà Nội và TP.HCM.

Giao Bộ Tư pháp thẩm định và đăng ký vào nội dung Chương trình của kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XV về việc ban hành Nghị quyết này.

Về tiến độ trình, Tổ công tác thống nhất chủ trương đẩy nhanh tiến độ trình các cấp có thẩm quyền xem xét Đề án. Bộ Giao thông Vận tải chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Ủy ban nhân dân TP. Hà Nội, Ủy ban nhân dân TP.HCM thống nhất về thời gian trình các cấp có thẩm quyền (Thường trực Chính phủ, Bộ Chính trị, Quốc hội), báo cáo Phó thủ tướng Trần Hồng Hà, Tổ trưởng Tổ công tác trước ngày 5/10/2024.