Ông Ngọ Trường Nam trình bay tham luận tại Hội nghị Phát triển thị trường chứng khoán năm 2026.

Tại hội nghị, ông Ngọ Trường Nam, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng giao thông Đèo Cả (HHV) đã nhấn mạnh vai trò then chốt của thị trường chứng khoán (TTCK) trong huy động vốn dài hạn và đề xuất 5 kiến nghị nhằm thúc đẩy thị trường phát triển bền vững, minh bạch.

Với chủ đề “Phát triển thị trường chứng khoán – góp phần tăng trưởng kinh tế”, hội nghị diễn ra trong bối cảnh TTCK Việt Nam vừa được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, mở ra cơ hội thu hút mạnh hơn dòng vốn quốc tế.

Theo ông Ngọ Trường Nam, TTCK cần trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn chủ lực cho phát triển hạ tầng giao thông – lĩnh vực có nhu cầu vốn rất lớn nhưng khó đáp ứng bằng ngân sách và tín dụng.

Là đơn vị chủ lực của Tập đoàn Đèo Cả, HHV đã tham gia đầu tư, thi công và quản lý vận hành gần 670 km đường cao tốc, quốc lộ và hơn 40 km hầm đường bộ, với tổng mức đầu tư các dự án theo phương thức PPP gần 60.000 tỷ đồng.

Theo Bộ Xây dựng, giai đoạn 2026 – 2030, nhu cầu vốn cho hạ tầng giao thông ước khoảng 3 triệu tỷ đồng, riêng lĩnh vực đường bộ cần khoảng 1 triệu tỷ đồng để hoàn thành 5.000 km cao tốc.

"Quy mô này vượt xa khả năng đáp ứng của ngân sách và tín dụng ngân hàng. Nếu không có kênh huy động vốn dài hạn hiệu quả, mục tiêu phát triển hạ tầng quy mô lớn sẽ khó trở thành hiện thực”, ông Nam nhận định.

Thực tế cho thấy, tín dụng ngân hàng – nguồn vốn chủ lực trước đây của các dự án PPP – đang gặp hạn chế về hạn mức, kỳ hạn và yêu cầu quản trị rủi ro. Trong khi đó, TTCK có lợi thế cung cấp nguồn vốn dài hạn, cho phép chia sẻ rủi ro và tối ưu cấu trúc tài chính, đồng thời mở rộng khả năng thu hút dòng vốn quốc tế.

Từ thực tiễn đó, HHV đã chủ động đa dạng hóa nguồn vốn theo mô hình PPP++, kết hợp vốn chủ sở hữu, vốn tín dụng và huy động qua TTCK. Mô hình này đã được triển khai tại một số dự án như Cam Lâm – Vĩnh Hảo, Hữu Nghị – Chi Lăng, Đồng Đăng – Trà Lĩnh, TP.HCM – Trung Lương – Mỹ Thuận.

Việc tham gia TTCK không chỉ giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn trung, dài hạn mà còn tạo áp lực tích cực trong nâng cao năng lực quản trị, minh bạch tài chính và hiệu quả sử dụng vốn.

Tuy vậy, thị trường vẫn tồn tại những rào cản. Chu kỳ đầu tư và hoàn vốn của các dự án hạ tầng thường kéo dài 15 – 25 năm, khiến nhà đầu tư cá nhân khó tham gia.

Hiệu quả dự án phụ thuộc lớn vào các yếu tố vĩ mô như quy hoạch, kết nối vùng và tăng trưởng kinh tế. Một số dự án PPP/BOT trước đây cũng bị ảnh hưởng bởi thay đổi cơ chế, chính sách hoặc điều chỉnh quy hoạch, làm tác động đến lưu lượng và phương án tài chính.

Khác với các ngành có tăng trưởng đột biến trong ngắn hạn, hạ tầng giao thông mang đặc tính dòng tiền ổn định, chu kỳ dài, gắn với nhu cầu vận tải của nền kinh tế. Trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu biến động, các tài sản hạ tầng được xem là kênh đầu tư mang tính “phòng thủ”.

Đối với HHV, lưu lượng giao thông trên các tuyến cao tốc gắn chặt với hoạt động kinh tế nội địa, ít chịu tác động từ biến động tỷ giá hay đứt gãy chuỗi cung ứng. Đồng thời, định hướng phát triển hạ tầng là một trong những đột phá chiến lược giai đoạn 2026 – 2030, tạo nền tảng chính sách ổn định cho nhà đầu tư dài hạn.

Từ thực tiễn triển khai, đại diện HHV đề xuất 5 nhóm giải pháp nhằm phát huy vai trò của TTCK.

Thứ nhất, tiếp tục thúc đẩy nâng hạng TTCK Việt Nam để thu hút mạnh dòng vốn quốc tế.

Thứ hai, hoàn thiện quy định về phát hành, tăng vốn theo hướng đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ.

Thứ ba, phát triển khung pháp lý cho các công cụ huy động vốn dài hạn như trái phiếu dự án, trái phiếu công trình và các quỹ đầu tư hạ tầng.

Thứ tư, hoàn thiện cơ chế đầu tư theo phương thức PPP theo hướng “công trình công – quản trị, vận hành tư”, đồng thời cụ thể hóa cơ chế chia sẻ rủi ro, nhất là với các dự án có thời gian hoàn vốn dài.

Thứ năm, xử lý dứt điểm các tồn tại của một số dự án PPP/BOT trên nguyên tắc hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân, đồng thời bảo đảm tính ổn định, nhất quán của chính sách.

Ông Ngọ Trường Nam nhấn mạnh: “Niềm tin của nhà đầu tư không chỉ nằm ở lợi nhuận kỳ vọng, mà còn ở sự ổn định và nhất quán của chính sách trong suốt vòng đời dự án”.

Với vai trò doanh nghiệp hạ tầng trực tiếp tham gia thị trường vốn, HHV cho rằng, khi chính sách ổn định và các cam kết giữa Nhà nước với nhà đầu tư được bảo đảm, TTCK sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển hạ tầng và tăng trưởng kinh tế bền vững.