Kiến nghị giải pháp dài hơi cho ngành công nghiệp hỗ trợ

Những giải pháp hỗ trợ dài hơi cho ngành công nghiệp hỗ trợ được Bộ Công Thương tổng hợp từ các doanh nghiệp, Hiệp hội ngành hàng và kiến nghị Thủ tướng Chính phủ với kỳ vọng tiến tới giảm phụ thuộc vào nhập khẩu nguyên phụ liệu từ nước ngoài.

TIN LIÊN QUAN

Quá phụ thuộc vào Trung Quốc, nhiều "ông lớn" hàng xa xỉ phải trả giá đắt vì nCoV

Bộ Công Thương đề xuất Chính phủ xem xét tiến hành các giải pháp dài hạn để tăng tính độc lập, tự chủ cho các ngành sản xuất trong nước.

Báo cáo về những tác động bất lợi của dịch bệnh Covid-19 đến các lĩnh vực sản xuất, Bộ Công Thương cho biết, ngoài tác động trực tiếp về sụt giảm đơn hàng do nhiều đối tác, bạn hàng nước ngoài tại Mỹ và EU đã giãn, hoãn các đơn hàng và thời gian giao hàng trong tháng 4 và tháng 5, chưa thực hiện đàm phán các đơn hàng mới từ tháng 6, thì Covid-19 còn cho thấy những khoảng trống không nhỏ của chuỗi cung ứng.

Việc đánh giá tác động ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 đối với các ngành sản xuất trong nước đã cho thấy rõ một trong những điểm yếu lớn nhất của kinh tế Việt Nam. Nội lực của các ngành sản xuất hạn chế, phụ thuộc rất lớn vào các chuỗi cung ứng nước ngoài; không tự chủ được về các yếu tố đầu vào của sản xuất dẫn đến tình trạng phụ thuộc phần lớn vào linh phụ kiện, nguyên vật liệu nhập khẩu.

Năm 2019, ngành điện - điện tử nhập khẩu khoảng 40 tỷ USD các mặt hàng linh kiện điện tử, trong đó, nhập từ Hàn Quốc là 16,8 tỷ USD, Trung Quốc là 13,8 tỷ USD, Nhật Bản 1,7 tỷ USD.
Ngành dệt may và da – giày – túi xách nhập khẩu 2,47 tỷ USD bông các loại, 2,3 tỷ USD xơ, sợi, 12,69 tỷ USD vải các loại, và khoảng 5,61 tỷ USD nguyên phụ liệu dệt may da giày. Trong đó, nhập khẩu từ Trung Quốc là 1,32 tỷ USD xơ sợi, 7,73 tỷ USD vải và 2,45 tỷ USD nguyên phụ liệu dệt may, da giày; nhập khẩu từ Hàn Quốc là 2,02 tỷ USD vải và 0,71 tỷ USD nguyên phụ liệu dệt may da giày.
Ngành sản xuất lắp ráp ô tô nhập khẩu gần 4 tỷ USD phụ tùng linh kiện, trong đó Trung Quốc là 0,7 tỷ USD, Hàn Quốc là 1,14 tỷ USD Nhật Bản là 0,72 tỷ USD

Nguồn: Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương)

Ông Trương Thanh Hoài, Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) đánh giá, tình trạng nhập siêu các yếu tố đầu vào cho sản xuất từ Trung Quốc và các quốc gia khác là tình trạng kéo dài từ rất nhiều năm trở lại đây, khiến giá trị gia tăng của các ngành công nghiệp nội địa rất thấp, dễ bị tổn thương trước những biến động về chính trị - kinh tế - xã hội trong và ngoài nước.

Số liệu của OECD cho thấy, 5 năm trở lại đây, trong cơ cấu giá trị gia tăng trong các sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam, giá trị gia tăng từ nước ngoài vẫn chiếm tỷ lệ lớn, đặc biệt là từ Trung Quốc và Hàn Quốc, trong khi tỷ lệ giá trị gia tăng nội địa vẫn còn thấp và chưa có nhiều chuyển dịch đáng kể.

Đến nay, 2 mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam là hàng dệt may và hàng điện tử có tỷ lệ giá trị gia tăng trong nước chỉ lần lượt là hơn 50% và hơn 37%.

"Ngược lại, một số nước ASEAN, giá trị gia tăng trong thương mại đang thay đổi theo chiều hướng ngược lại. Thực trạng này sẽ không chỉ gây ảnh hưởng đến việc phát triển sản xuất và tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn, mà sẽ còn tiếp tục ảnh hưởng đến công nghiệp nói riêng và sự phát triển bền vững kinh tế Việt Nam trong dài hạn, nền kinh tế vốn có độ mở lớn, dễ chịu tổn thương và nhạy cảm với những biến động từ bên ngoài ", ông Hoài cho hay.

Để tăng tính độc lập, tự chủ cho các ngành sản xuất trong nước, giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng nước ngoài, Bộ Công Thương đề xuất Chính phủ xem xét tập trung tiến hành các giải pháp dài hạn bằng việc sớm thông qua Nghị quyết về các giải pháp thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ để có căn cứ xây dựng các chính sách lớn và tổ chức triển khai đồng bộ từ Trung ương đến địa phương các giải pháp phát triển ngành.

Ban hành chính sách tín dụng ưu đãi cho các ngành công nghiệp ưu tiên phát triển theo định hướng của Đảng và Chính phủ, với cơ chế sử dụng nguồn vốn thương mại lãi suất thấp do ngân sách nhà nước cấp bù lãi suất (khoảng 3%/năm) trong một thời hạn nhất định để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp công nghiệp tiếp cận với nguồn vốn tín dụng hiệu quả phục vụ sản xuất, kinh doanh.

Sớm xem xét thống nhất phương án sửa đổi quy định của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô, khuyến khích gia tăng tỷ lệ giá trị nội địa đối với sản phẩm ô tô sản xuất trong nước nhằm duy trì và từng bước phát triển công nghiệp ô tô cũng như công nghiệp hỗ trợ cho ngành ô tô tại Việt Nam, trình Quốc hội xem xét và thông qua tại Kỳ họp gần nhất.

Bộ cho rằng cần thống nhất nguồn lực từ Trung ương đến địa phương tập trung đầu tư, phát triển các dự án công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp hỗ trợ và một số ngành công nghiệp vật liệu cơ bản quan trọng như thép cán nóng, sản xuất vải, dệt nhuộm hoàn tất vải, vật liệu mới... để khắc phục sự phụ thuộc vào nguồn nguyên vật liệu, linh phụ kiện đầu vào nhập khẩu.

Tăng cường các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư vượt trội thu hút chuyển dịch đầu tư các ngành sản xuất (trong đó có sản xuất linh phụ kiện) từ Trung Quốc và các quốc gia khác sang Việt Nam.

"Thực tế cho thấy, Việt Nam có thế mạnh là hệ thống chính trị vững mạnh, ổn định, ứng phó tốt với các sự kiện bất khả kháng lớn như thiên tai, dịch bệnh... đồng thời môi trường đầu tư kinh doanh ngày càng được cải cách, sẽ là điểm đến thích hợp cho các nhà đầu tư trong bối cảnh thương chiến Mỹ - Trung cũng như dịch bệnh trên thế giới hiện nay", Bộ Công Thương nhận định.