Chi phí đầu vào tăng

Cuối năm 2025, thị trường chứng kiến làn sóng điều chỉnh tăng lãi suất huy động trên diện rộng tại cả khối ngân hàng tư nhân và ngân hàng thương mại cổ phần nhà nước (Big4). Cuối tháng 12, đã có ít nhất 25 ngân hàng tăng lãi suất huy động so với đầu tháng, có ngân hàng tăng 2 lần trong một tuần…

Dẫn đầu làn sóng tăng lãi suất tiết kiệm là các ngân hàng quy mô nhỏ và vừa, với hàng loạt chương trình ưu đãi hấp dẫn cho khách hàng cá nhân. Tính đến gần cuối tháng 12/2025, lãi suất huy động kỳ hạn dưới 6 tháng tại các ngân hàng thương mại nhỏ và vừa đã được đẩy lên mức kịch trần 4,75%/năm. Trong khi đó, lãi suất các kỳ hạn trung và dài hạn (6-12 tháng) phổ biến trong khoảng 6-7%/năm. Tùy từng kỳ hạn, mặt bằng lãi suất huy động tại khối ngân hàng thương mại đã tăng từ 0,5 đến 1,4 điểm phần trăm so với đầu năm.

Nhóm Big4 (Agribank, Vietcombank, VietinBank, BIDV) cũng đồng loạt tăng lãi suất tiết kiệm tại quầy ở tất cả các kỳ hạn trong tuần qua, với mức điều chỉnh từ 0,3 đến 0,6 điểm phần trăm sau hơn 2 năm duy trì lãi suất thấp kể từ giữa năm 2023.

Vietcap đánh giá, động thái tăng lãi suất của nhóm Big4 không gây bất ngờ, khi các ngân hàng tư nhân đã đi trước và Ngân hàng Nhà nước cũng đã nâng lãi suất OMO thêm 0,5 điểm phần trăm. Lãi suất huy động hiện vẫn mang tính hỗ trợ cho nền kinh tế và dự báo áp lực thanh khoản hệ thống sẽ dần hạ nhiệt từ tháng 3/2026, thời điểm sau kỳ nghỉ Tết, nhờ các nguồn vốn bổ sung như giải ngân đầu tư công và các dòng tiền quay lại hệ thống ngân hàng.

Giám đốc Nghiên cứu Chính sách Trường đại học VinUni, ông Nguyễn Tú Anh dự báo, lãi suất tiết kiệm trong quý I/2026 sẽ ổn định, dao động quanh mặt bằng của quý IV/2025. Nếu các điều kiện thuận lợi xuất hiện, như Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục hạ lãi suất, dòng vốn ngoại cải thiện, lạm phát trong nước được kiểm soát và không có cú sốc bất ngờ, thì lãi suất có thể có dư địa giảm nhẹ.

Lãi vay có sớm tăng trở lại?

Sau đợt điều chỉnh, mặt bằng lãi suất tiết kiệm được nâng lên hấp dẫn hơn so với vài tháng trước. Tuy nhiên, lãi suất đầu vào tăng khiến lãi suất cho vay rục rịch tăng, có thể tạo áp lực chi phí vốn với người đi vay. Một số ngân hàng đã dừng gói cho vay mua nhà giá rẻ. Lãi suất thả nổi tại một số nhà băng tăng 0,5-1%.

Trước xu hướng lãi suất tiết kiệm tăng, lãi suất cho vay cũng tăng, nhưng mức điều chỉnh vẫn nằm trong biên độ rủi ro mà doanh nghiệp có thể tính toán và điều chỉnh được. Doanh nghiệp kỳ vọng, Ngân hàng Nhà nước sẽ duy trì lập trường chính sách tiền tệ nới lỏng nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng GDP 10% năm 2026 của Chính phủ.

Theo ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu, Ngân hàng UOB (Singapore), VND đang trên đà kết thúc năm 2025 với năm thứ tư liên tiếp giảm giá so với USD. Mặc dù các yếu tố bất định liên quan đến thuế quan gây áp lực lên tâm lý thị trường, nhưng tăng trưởng GDP cao hơn kỳ vọng đã góp phần hạn chế đà mất giá của VND - mức giảm từ đầu năm đến nay chỉ khiêm tốn 3,5%, tương đương các năm trước.

PSG-TS. Nguyễn Hữu Huân, Trường đại học Kinh tế TP.HCM nhận định, mặt bằng lãi suất cho vay phải duy trì ở mức hợp lý nhằm đảm bảo mục tiêu tăng trưởng kinh tế 8-10%. Về phía các ngân hàng, khi lãi suất huy động tăng, lãi suất cho vay buộc phải điều chỉnh, khiến biên lãi ròng (NIM) thu hẹp.

Để thích ứng trong bối cảnh này, nhiều ngân hàng cắt giảm chi phí hoạt động thông qua ứng dụng công nghệ, tinh giản nhân sự, đóng bớt phòng giao dịch, chi nhánh. Nhờ đó, các ngân hàng có thể chấp nhận NIM mỏng hơn, nhưng vẫn đảm bảo lợi nhuận.