Quốc hội nghe tờ trình Dự án Luật Thương mại điện tử.

Tiếp tục Kỳ họp thứ 10, sáng 3/11, Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên thừa ủy quyền của Thủ tướng trình Quốc hội Dự án Luật Thương mại điện tử.

Dự thảo luật quy định 4 mô hình hoạt động thương mại điện tử gồm: Nền tảng thương mại điện tử kinh doanh trực tiếp; nền tảng thương mại điện tử trung gian; mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử; nền tảng tích hợp đa dịch vụ.

Chủ thể tham gia hoạt động thương mại điện tử có trách nhiệm minh bạch thông tin, báo cáo trực tuyến định kỳ, kiểm soát thông tin vi phạm pháp luật, lưu trữ thông tin giao dịch.

Đối với hoạt động bán hàng livestream, dự thảo luật quy định rõ chủ quản nền tảng thương mại điện tử trong hoạt động bán hàng livestream phải xác thực danh tính người livestream, công khai và thực hiện cơ chế, biện pháp kiểm soát theo thời gian thực nội dung bán hàng livestream.

Người bán phải cung cấp cho người livestream các tài liệu pháp lý chứng minh đáp ứng điều kiện.

Với người livestream bán hàng, dự thảo luật quy định, không được cung cấp thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn về công dụng, xuất xứ, chất lượng, giá cả, khuyến mại, chính sách bảo hành và các nội dung khác liên quan đến hàng hoá, dịch vụ.

Người livestream cũng phải thực hiện đúng nội dung quảng cáo đã được cơ quan có thẩm quyền xác nhận đối với hàng hoá, dịch vụ thuộc trường hợp pháp luật quy định phải xác nhận nội dung quảng cáo.

Với hoạt động tiếp thị liên kết, dự thảo luật quy định theo hướng tổ chức cung cấp dịch vụ tiếp thị liên kết phải định danh người tiếp thị liên kết; có cơ chế theo dõi, giám sát hoạt động của người tiếp thị liên kết; ngăn chặn, gỡ bỏ các liên kết cho hàng hoá, dịch vụ vi phạm pháp luật...

Người tiếp thị liên kết không cung cấp thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn về công dụng, xuất xứ, chất lượng, giá cả, khuyến mại, chính sách bảo hành và các nội dung khác liên quan đến hàng hoá, dịch vụ; không được thực hiện tiếp thị liên kết trên các nền tảng số đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công khai vi phạm pháp luật.

Thẩm tra, Ủy ban Kinh tế và Tài chính nêu rõ, về bản chất, livestream bán hàng và tiếp thị liên kết trong thương mại điện tử là một hình thức của hoạt động quảng cáo, môi giới sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ trên môi trường điện tử. Pháp luật về quảng cáo đã có quy định cụ thể các điều kiện quảng cáo, yêu cầu về nội dung quảng cáo, quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các chủ thể có liên quan khi tham gia hoạt động quảng cáo trên mạng.

Bên cạnh đó, theo quy định tại Nghị định số 147/2024/NĐ- CP ngày 9/11/2024 về của Chính phủ về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet và thông tin trên mạng, mạng xã hội cung cấp tính năng livestream phải đáp ứng điều kiện cấp Giấy phép cung cấp dịch vụ mạng xã hội, thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ. Dự thảo Luật chỉ quy định về hoạt động livestream bán hàng gắn với đặt hàng thông qua chức năng đặt hàng trực tuyến trên nền tảng; đối với các hoạt động livestream bán hàng nhưng không gắn với đặt hàng thông qua chức năng đặt hàng trực tuyến trên nền tảng thực hiện theo quy định của pháp luật về quảng cáo, an toàn thông tin mạng, an ninh mạng.

Để bảo đảm rõ ràng, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật theo hướng quy định rõ ràng hơn về những khía cạnh của hoạt động livestream bán hàng và tiếp thị liên kết được điều chỉnh riêng bởi Luật Thương mại điện tử, phân định với những nội dung được điều chỉnh bởi Luật An toàn thông tin mạng, Luật An ninh mạng, Luật Quảng cáo, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tránh quy định trùng lắp về nội dung, tập trung vào những nội dung mang tính chất đặc thù của các hoạt động trên môi trường điện tử, chưa được điều chỉnh hoặc chưa được quy định riêng tại các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan, quy định rõ trách nhiệm của các chủ thể, rõ nội dung quản lý nhà nước gắn với công cụ quản lý, mục tiêu quản lý cụ thể.

Về trách nhiệm của các chủ thể có liên quan trong hoạt động livestream bán hàng, cơ quan thẩm tra đề nghị bổ sung tại Điều 20 dự thảo Luật giao Chính phủ quy định chi tiết về “biện pháp kiểm soát và ngăn chặn” trong quy chế hoạt động livestream bán hàng trên nền tảng đó của chủ quản nền tảng thương mại điện tử.

Đối với hàng hóa, dịch vụ mà pháp luật quy định phải có văn bản xác nhận nội dung quảng cáo trước khi thực hiện quảng cáo, cơ quan thẩm tra đề nghị phân định rõ trách nhiệm liên quan đến nội dung này tương ứng với từng chủ thể.

Theo đó, chỉnh lý khoản 2 Điều 21 quy định trách nhiệm của người bán là chủ thể thực hiện thủ tục xin văn bản xác nhận nội dung quảng cáo đối với sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ theo pháp luật quy định phải có văn bản xác nhận trước khi hoạt động livestream được thực hiện, trường hợp người bán hàng không đồng thời là người livestream bán hàng thì văn bản này phải được cung cấp cho người livestream bán hàng trước khi thực hiện livestream bán hàng.

Bổ sung trách nhiệm của người livestream bán hàng tại Điều 22 về cung cấp văn bản xác nhận nội dung quảng cáo cho chủ quản nền tảng thương mại điện tử trước khi thực hiện hoạt động này.

Cùng đó là bổ sung trách nhiệm của chủ quản nền tảng thương mại điện tử tại Điều 20 về có biện pháp không cho phép, ngăn chặn hoạt động livestream bán hàng khi chưa có văn bản xác nhận nội dung do cơ quan có thẩm quyền cấp.

Với mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị rà soát, làm rõ phạm vi trách nhiệm của chủ quản được xác định trên cơ sở có chức năng đặt hàng trực tuyến, livestream bán hàng gắn với đặt hàng thông qua chức năng đặt hàng trực tuyến trên nền tảng hoặc có tính năng hỗ trợ dịch vụ thanh toán, dịch vụ logistics (bao gồm cả hình thức hỗ trợ tích hợp với chức năng liên lạc trực tuyến) trên nền tảng để có quy định với mức độ phù hợp.

Dự án Luật Thương mại điện tử có 7 chương, 48 điều sẽ được Quốc hội thảo luận tại tổ chiều cùng ngày.