“Nút thắt” cản tiến độ

Để thực hiện dự án Xây dựng cảng hàng không quốc tế Long Thành, tỉnh Đồng Nai phải thực hiện thu hồi diện tích 5 ngàn ha đất, trong số này có gần 3 ngàn ha đất thuộc quyền sử dụng của hơn 5,5 ngàn hộ gia đình, cá nhân.

Công khai phương án đền bù, hỗ trợ cho người dân vùng dự án Sân bay Long Thành. Ảnh: Phạm Tùng.

Theo UBND huyện Long Thành, đến thời điểm này, địa phương đã thực hiện công khai và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ cho hơn 3,9 ngàn hộ dân trong vùng dự án. Trong đó, đã thực hiện chi trả số tiền bồi thường, hỗ trợ hơn 6,9 ngàn tỷ đồng cho hơn 3 ngàn hộ dân. Như vậy, hiện này, UBND huyện Long Thành đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng đối với phần diện tích hơn 1,4 ngàn ha đất trong tổng số gần 3 ngàn ha đất thuộc quyền sử dụng của các hộ gia đình, cá nhân trong vùng dự án.

Tuy nhiên, tiến độ thực hiện công tác thu hồi đất, giải phóng mặt bằng của dự án cảng hàng không quốc tế Long Thành đang gặp khó khăn dẫn đến nguy cơ gây ảnh hưởng đến tiến độ chung. Theo đó, vướng mắc lớn nhất là việc thực hiện chính sách đền bù, hỗ trợ khi thực hiện thu hồi đất với diện tích đất cho tặng, thừa kế, chuyển nhượng bằng giấy tay (đất giấy tay) trong vùng dự án.

Ông Lê Văn Tiếp, Quyền Chủ tịch UBND huyện Long Thành cho biết: Dự án được quy hoạch trong một thời gian dài. Trong thời gian này, các hoạt động chuyển nhượng, cho tặng đất đai đều bị tạm ngưng nên trên thực tế có các hoạt động chuyển nhượng, cho tặng bằng giấy tay. Việc xử lý chính sách khi thu hồi đất đối với các trường hợp đất giấy tay đang là khó khăn lớn nhất trong quá trình triển khai dự án hiện nay.

Cũng theo ông Lê Văn Tiếp, qua rà soát, thống kê, trong khu vực dự án cảng hàng không quốc tế Long Thành hiện có hơn 1 ngàn trường hợp cho tặng, thừa kế, chuyển nhượng, mua bán đất bằng giấy tay. Trong số này có 209 trường hợp chuyển nhượng, cho tặng quyền sử dụng đất trọn thửa đất và 902 trường hợp cho tặng, chuyển nhượng một phần thửa đất bằng giấy tay (252 trường hợp cho tặng, chuyển nhượng một phần thửa đất cho 650 trường hợp). 

Lập tổ công tác xử lý riêng

Theo ông Nguyễn Ngọc Hưng, Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đồng Nai, thời gian qua, sở này đề xuất, tham mưu UBND tỉnh phương án xử lý chính sách khi thực hiện thu hồi đất đối với các trường hợp đất giấy tay thuộc dự án cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Cụ thể, đối với các trường hợp đất giấy tay tại dự án cảng hàng không quốc tế Long Thành được chia làm 3 trường hợp. Thứ nhất, đất chuyển nhượng, cho tặng trọn thửa bằng giấy tay trước ngày 1/7/2014 (thời điểm Luật Đất đai 2013 có hiệu lực). Đối với các trường hợp này, cơ quan hữu trách xem xét thực hiện sang tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để có cơ sở thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ.  

Thứ hai, đối với trường hợp đất chuyển nhượng, cho tặng trọn thửa bằng giấy tay sau ngày 1/7/2014, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Đồng Nai đề xuất thực hiện chính sách đối với người đang giữ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng địa phương phải thực hiện làm việc để tránh xảy ra tranh chấp giữa người được cho tặng, chuyển nhượng với người cho tặng, chuyển nhượng.

Thứ ba, đối với trường hợp cho tặng, chuyển nhượng một phần thửa đất bằng giấy tay, ông Nguyễn Ngọc Hưng thừa nhận hiện chưa có căn cứ pháp lý nào thể thực hiện chính sách đền bù, hỗ trợ khi thu hồi đất. Do đó, để đẩy nhanh tiến độ, cần thực hiện phân loại cụ thể từng trường hợp để xử lý. Những trường hợp khó thì xử lý sau. 

Theo ông Võ Tấn Đức, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai thì để đẩy nhanh tiến độ dự án Thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cảng hàng không quốc tế Long Thành, UBND huyện Long Thành tập trung xử lý ngay 209 trường hợp chuyển nhượng, cho tặng quyền sử dụng đất trọn thửa nhưng chưa lập thủ tục chuyển quyền sử dụng đất theo quy định dựa trên căn cứ căn cứ theo quy định tại Luật Đất đai 2013 kết hợp với các Luật Dân sự liên quan.

Đối với 902 trường hợp chuyển nhượng cho tặng quyền sử dụng một phần thửa đất, UBND tỉnh Đồng Nai sẽ thành lập tổ công tác xử lý các vướng mắc đối với các trường hợp chuyển nhượng, cho tặng quyền sử dụng đất bằng giấy tay dự án cảng hàng không quốc tế Long Thành. Trong đó, đại diện Sở Tài nguyên và Môi trường làm tổ trưởng tổ công tác, thành viên tổ công tác sẽ bao gồm đại diện các cơ quan gồm: Sở Tài chính, Sở Xây dựng và Thanh tra tỉnh.

“Tổ công tác phải dành thời gian vào các ngày cuối tuần xuống làm việc với UBND huyện Long Thành xử lý từng trường hợp một. Trong trường hợp không thể xử lý được, tổ công tác xử lý các vướng mắc báo cáo, đề xuất để UBND tỉnh Đồng Nai có chỉ đạo. Với các trường hợp khó, UBND tỉnh Đồng Nai sẽ xin ý kiến Trung ương, ý kiến Thủ tướng Chính phủ để có chỉ đạo các bộ ngành hướng dẫn xử lý. Tổ công tác phải xây dựng kế hoạch, phân chia công việc để hoàn thành xử lý dứt điểm trong tháng 8/2021”, ông Võ Tấn Đức cho biết.