Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao Nguyễn Hoà Bình báo cáo công tác tại Quốc hội.

Để đáp ứng yêu cầu phòng chống dịch Covid-19, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã hướng dẫn tổ chức xét xử theo trình tự rút gọn, xét xử giãn cách, nhận đơn trực tuyến...

Chánh án Toà án nhân dân Tối cao Nguyễn Hoà Bình cho biết thông tin trên khi báo cáo công tác của ngành trước Quốc hội, sáng 26/10.

Kết quả nổi bật được Chánh án nêu là trong năm 2020, mặc dù bị ảnh hưởng của dịch Covid-19, phải tạm dừng xét xử trong 1 tháng, nhưng các Tòa án đã thụ lý 602.252 vụ việc, đã giải quyết được 544.604 vụ việc (đạt tỷ lệ 90,4%); so với năm 2019, số vụ việc đã giải quyết tăng 44.243 vụ việc. Tỷ lệ các bản án, quyết định bị hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan của Tòa án là 1,06%, đáp ứng yêu cầu Quốc hội đề ra (thấp hơn 0,44% so với chỉ tiêu của Quốc hội là 1,5%).

Tổng số đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm mà Tòa án nhân dân tối cao và các Tòa án nhân dân cấp cao phải giải quyết là 16.205 đơn/vụ; đã giải quyết được 9.188 đơn/vụ; đạt 56,7%. Trong tổng số 9.188 đơn/vụ đã giải quyết, Tòa án trả lời cho các đương sự là không có căn cứ kháng nghị 8.708 đơn/vụ, đạt tỷ lệ 94,8%; kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm 480 đơn/vụ, đạt tỷ lệ 5,2%.

Trước đó, trong báo cáo đầy đủ gửi đến Quốc hội, Chánh án Nguyễn Hoà Bình khẳng định, các Tòa án đã đưa ra xét xử kịp thời và tuyên án nghiêm khắc nhiều bị cáo vi phạm pháp luật liên quan đến phòng chống dịch bệnh COVID-19, góp phần tích cực vào công tác phòng chống dịch bệnh.

Về thụ lý, xét xử các tội phạm tham nhũng, các Tòa án đã thụ lý theo thủ tục sơ thẩm đối với 436 vụ với 1.175 bị cáo; đã xét xử 269 vụ với 645 bị cáo (so với năm 2019, thụ lý giảm 37 vụ và tăng 23 bị cáo, xét xử giảm 10 vụ và tăng 31 bị cáo).

Trong số 645 bị cáo phạm tội tham nhũng đã xét xử, các Tòa án cấp sơ thẩm tuyên phạt tù chung thân và tử hình đối với 8 bị cáo; xử phạt tù từ trên 15 năm đến 20 năm đối với 44 bị cáo; tù từ trên 7 năm đến 15 năm đối với 86 bị cáo; tù từ 3 năm đến 7 năm đối với 131 bị cáo; tù từ 3 năm trở xuống đối với 363 bị cáo, còn lại là các hình phạt khác. Đã phát hiện và xử lý nghiêm các vụ án kinh tế, tham nhũng, trong đó có nhiều vụ án được dư luận xã hội rất quan tâm .

Liên quan đến băng nhóm xã hội đen, các Tòa án đã thụ lý theo thủ tục sơ thẩm 89 vụ với 554 bị cáo; đã giải quyết, xét xử 83 vụ với 521 bị cáo. Trong số 465 bị cáo phạm các tội liên quan đến băng nhóm xã hội đen đã xét xử, các Tòa án đã tuyên phạt tù có thời hạn đối với 434 bị cáo (trong đó, tù từ 15 năm đến 20 năm đối với 6 bị cáo, tù từ 7 năm đến 15 năm đối với 49 bị cáo), còn lại là các hình phạt khác.

Chánh án nhận định, các băng nhóm xã hội đen hoạt động với phương thức tinh vi, thủ đoạn xảo quyệt, có tổ chức, núp bóng doanh nghiệp để phạm tội, nhất là liên quan lĩnh vực cho vay tài chính, hoạt động tín dụng đen, kéo theo tình trạng siết nợ, đòi nợ thuê, cưỡng đoạt tài sản; lợi dụng công nghệ cao để lừa đảo chiếm đoạt tài sản gây mất trật tự an toàn xã hội.

Tòa án nhân dân tối cao đã chỉ đạo các Tòa án tăng cường phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tiến hành tố tụng trong hoạt động điều tra, truy tố, xét xử, bảo đảm khách quan, thận trọng, công tâm, đúng pháp luật, vi phạm đến đâu thì xử lý nghiêm đến đó, không để xảy ra oan, sai, bỏ lọt tội phạm; kịp thời xét xử những vụ án lớn, được dư luận xã hội quan tâm góp phần giữ gìn an ninh trật tự, an toàn xã hội. Hình phạt áp dụng với loại tội phạm này bảo đảm nghiêm khắc, đủ sức răn đe, đúng bản chất của hành vi phạm tội; đồng thời, xử lý nghiêm, kiên quyết, công khai các hành vi bao che, tiếp tay của những người có thẩm quyền để cho băng nhóm xã hội đen ngang nhiên hoạt động vi phạm pháp luật

Khái quát kết quả thực hiện nghị quyết của Quốc hội về công tác của các toà án, ông Bình cho biết, về cơ bản, công tác của các tòa án trong năm qua đã đáp ứng các yêu cầu, chỉ tiêu cơ bản mà các Nghị quyết của Quốc hội đề ra. Cụ thể là tỷ lệ giải quyết các loại vụ việc vượt chỉ tiêu, yêu cầu; chất lượng xét xử tiếp tục được bảo đảm và có tiến bộ. Việc xét xử các vụ án hình sự bảo đảm nghiêm minh, đúng pháp luật. Hầu hết các vụ án đều được giải quyết trong thời hạn quy định của pháp luật. Tỷ lệ hòa giải thành tiếp tục được duy trì ở mức cao (51,06%). 

Tuy nhiên, hoạt động của các Tòa án trong năm qua còn có hạn chế, thiếu sót là tỷ lệ giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm chưa đạt chỉ tiêu đề ra. Số lượng biên chế thiếu nhiều so với tình hình gia tăng, diễn biến phức tạp của tội phạm, vi phạm và nhiệm vụ, thẩm quyền của các Tòa án. Công tác luân chuyển, điều động cán bộ, Thẩm phán giữa các Tòa án (nhất là điều chuyển về miền núi, vùng sâu, vùng xa) còn gặp khó khăn…Chánh án Nguyễn Hoà Bình nhìn nhận.