Việc phân loại được thực hiện theo Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về phân loại đô thị, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026.

Nghị quyết rút gọn hệ thống phân loại đô thị từ 6 loại xuống còn 4 loại, gồm: đô thị đặc biệt, loại I, loại II và loại III; đồng thời tinh giản các nhóm tiêu chí từ 5 xuống còn 3 nhóm chính, gồm: vai trò, vị trí và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội; mức độ đô thị hóa; trình độ phát triển hạ tầng và tổ chức không gian.

Một góc Đô thị Thái Hòa. Ảnh: Thành Cường, BNA.

Về thẩm quyền, Bộ Xây dựng công nhận đô thị loại I, trong khi UBND cấp tỉnh được giao công nhận đô thị loại II, III và các đơn vị hành chính cấp xã thuộc đô thị. Quy định này nhằm đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giảm thủ tục hành chính và tăng tính chủ động cho địa phương trong phát triển đô thị.

Theo đó, đô thị được xác định trên cơ sở không gian phát triển, tính chất, chức năng và vai trò trong hệ thống đô thị quốc gia, không còn bó hẹp trong ranh giới một đơn vị hành chính.

Cần lưu ý, việc công bố danh mục đô thị không đồng nghĩa với việc thành lập hoặc tái lập các đơn vị hành chính như thành phố hay thị xã... Đây là hoạt động phân loại nhằm đánh giá trình độ phát triển đô thị theo các tiêu chí về kinh tế - xã hội, mức độ đô thị hóa và hạ tầng, làm cơ sở cho công tác quy hoạch, phân bổ nguồn lực và đầu tư phát triển. Trong mô hình mới, một đô thị có thể nằm trên địa bàn một hoặc nhiều xã, phường và không phải là một cấp hành chính độc lập, do đó việc được xếp loại đô thị loại II hay loại III không kéo theo thay đổi về tổ chức bộ máy hành chính.

Cụ thể, toàn tỉnh Nghệ An có một đô thị loại II là đô thị Vinh, gồm địa bàn các phường: Thành Vinh, Trường Vinh, Vinh Hưng, Vinh Lộc, Vinh Phú và Cửa Lò.

Qua rà soát danh mục được công bố, tỉnh Nghệ An có 22 đô thị loại III gồm: Đô thị Thái Hòa (thuộc các phường: Thái Hòa, Tây Hiếu và xã Đông Hiếu); đô thị Hoàng Mai (thuộc các phường: Hoàng Mai, Tân Mai, Quỳnh Mai); đô thị Quán Hành (thuộc xã Nghi Lộc); đô thị Hưng Nguyên (thuộc xã Hưng Nguyên); đô thị Trà Lân (thuộc xã Con Cuông).

Đô thị Nam Đàn (thuộc xã Vạn An); đô thị Dùng (thuộc xã Đại Đồng); đô thị Đô Lương (thuộc xã Đô Lương); đô thị Tân Kỳ (thuộc xã Tân Kỳ); đô thị Hoa Thành (thuộc xã Yên Thành); đô thị Diễn Thành (thuộc xã Diễn Châu); đô thị Cầu Giát (thuộc xã Quỳnh Lưu); đô thị Quỳ Hợp (thuộc xã Quỳ Hợp).

Đô thị Kim Sơn (thuộc xã Quế Phong); đô thị Tân Lạc (thuộc xã Quỳ Châu); đô thị Kim Nhan (thuộc xã Anh Sơn); đô thị Nghĩa Đàn (thuộc xã Nghĩa Đàn); đô thị Thạch Giám (thuộc xã Tương Dương); đô thị Mường Xén (thuộc xã Mường Xén); đô thị Sơn Hải (thuộc xã Quỳnh Phú); đô thị Sông Dinh (thuộc các xã: Tam Hợp và Châu Lộc); đô thị Cây Chanh (thuộc xã Nhân Hòa).

Cùng với đó, tỉnh Nghệ An công bố 11 phường đạt trình độ phát triển đô thị đối với đơn vị hành chính trong đô thị; cụ thể phường Cửa Lò đạt trình độ phát triển đô thị loại II; các phường: Trường Vinh, Thành Vinh, Vinh Hưng, Vinh Phú, Vinh Lộc, Thái Hòa, Tây Hiếu, Hoàng Mai, Tân Mai, Quỳnh Mai đạt trình độ phát triển đô thị loại III.