Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng phát biểu tại phiên họp - Ảnh: Đức Thanh.

Sáng 31/10, phát biểu sau 1 ngày Quốc hội thảo luận về kinh tế - xã hội và ngân sách, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nói, quý IV cần tăng trưởng 12,5% là một thách thức rất lớn, nhưng không phải là nhiệm vụ bất khả thi khi nền kinh tế còn nhiều động lực để tăng tốc.

Mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững là vấn đề lớn đầu tiên được Phó thủ tướng trao đổi, làm rõ thêm, sau khi có nhiều ý kiến đại biểu đề cập. Ông nói, năm 2026 là năm rất khó khăn, thách thức với kinh tế toàn cầu cũng như với Việt Nam. Kết quả tăng trưởng kinh tế trong quý III và 9 tháng đã khẳng định sự thành công rất lớn với những nỗ lực vượt bậc của Việt Nam. Với kết quả tăng trưởng GDP 9 tháng đạt khoảng 9,01%, Việt Nam trở thành một trong số ít quốc gia có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất toàn cầu.

Theo Phó thủ tướng, kết quả trên gắn liền với việc nhiều khó khăn của doanh nghiệp, người dân được tháo gỡ, thể hiện tăng trưởng thực chất. Ngoài con số 360.000 tỷ đồng thông qua chính sách tài khóa hỗ trợ về thuế, phí cho người dân và doanh nghiệp, trong 9 tháng vừa qua cũng dành hơn 200.000 tỷ đồng để triển khai các chương trình an sinh xã hội như y tế, giáo dục. Những chương trình rất điển hình như xây trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tại các xã biên giới, hay chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân.

Điều này đã hiện thực hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước là tăng trưởng kinh tế thì người dân phải được thụ hưởng.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế cả năm 10%, Phó thủ tướng nêu rõ, trong quý IV cần tăng trưởng 12,5%. “Chính phủ xác định đây là một thách thức rất lớn, nhưng không phải là nhiệm vụ bất khả thi khi nền kinh tế còn nhiều động lực để tăng tốc, dư địa nền kinh tế còn khá lớn, đặc biệt là có sự quyết tâm rất cao của Chính phủ, các bộ, ngành và các tỉnh, thành phố”, lãnh đạo Chính phủ nhấn mạnh.

Ông cho biết, với tinh thần hết sức quyết liệt, trong quý IV, Chính phủ hiện đang tập trung bám sát kịch bản để chỉ đạo tháo gỡ ngay những vướng mắc về thể chế, đất đai, thủ tục, vật liệu xây dựng và đặc biệt là vốn, thị trường cho các doanh nghiệp; thúc đẩy các dự án đủ điều kiện sớm đi vào sản xuất kinh doanh. Đồng thời phát huy các động lực về đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu; hỗ trợ các doanh nghiệp giữ vững và đa dạng hóa thị trường, mở rộng đơn hàng và nâng cao giá trị gia tăng; chỉ đạo và hỗ trợ các địa phương, đặc biệt là các địa phương đầu tàu tăng trưởng để hoàn thành các mục tiêu tăng trưởng đặt ra.

Về phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công, Phó thủ tướng làm rõ, vừa qua, Quốc hội đã phê chuẩn nguồn vốn trung dài hạn khoảng 3,42 triệu tỷ đồng. Đến nay, Chính phủ đã thông qua phương án phân bổ 3,15 triệu tỷ đồng, chiếm 92% số vốn Quốc hội cho phép phân bổ. Chính phủ, Thủ tướng đã phân bổ và giao chi tiết 1,98 triệu tỷ đồng, gấp 1,5 lần so với nhiệm kỳ trước. Số vốn còn lại hiện nay khoảng hơn 1 triệu tỷ đồng đều đã có địa chỉ và chương trình rất cụ thể:

Trong đó có 103.000 tỷ đồng dự kiến bố trí cho các dự án thực hiện Nghị quyết 57; 194.000 tỷ đồng dự kiến bố trí cho các dự án trọng điểm liên vùng (trong kỳ họp này cũng trình Quốc hội để thông qua một số dự án trọng điểm); ngoài ra có 890.000 tỷ đồng đã có phương án phân bổ và hiện nay đang chờ các địa phương, các bộ, ngành hoàn thiện hồ sơ thủ tục đầu tư để thực hiện phân bổ.

Còn về  giải ngân, con số được Phó thủ tướng nêu là tính đến cuối tháng 9 đã giải ngân được 63% kế hoạch, tăng 203.000 tỷ đồng về số tuyệt đối so với cùng kỳ. Cập nhật đến ngày 29/10, con số giải ngân đầu tư công đã khả quan hơn rất nhiều khi số tuyệt đối đạt trên 720.000 tỷ đồng, tương đương trên 75% kế hoạch đầu tư công.

“Đây là một kết quả thể hiện sự nỗ lực, cố gắng rất lớn của Chính phủ cũng như của các bộ, ngành và các địa phương”, Phó thủ tướng nhấn mạnh song cũng cho biết vẫn còn một số bộ, ngành trung ương và một số địa phương có tỷ lệ giải ngân chưa đạt yêu cầu, trong đó có 8 địa phương có số vốn tạm ứng khá cao. Nhưng năm 2026 có đặc thù là năm đầu tiên chúng ta triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn, cho nên nhiều dự án khởi công mới đương nhiên phải có tạm ứng.

“Chính phủ hy vọng với sự chỉ đạo quyết liệt, trong thời gian tới phần tạm ứng sẽ giảm bớt. Hiện nay, Chính phủ đang tập trung để làm sao giải ngân đạt 100% kế hoạch đầu tư công trung hạn, qua đó đóng góp khoảng 2,5% vào tăng trưởng của quý IV, và đóng góp khoảng 1,7% cho tăng trưởng kinh tế của cả năm”, Phó thủ tướng cho hay.

Về kiểm soát lạm phát theo mục tiêu 4,5%, Phó thủ tướng khẳng định Chính phủ đã hết sức nỗ lực kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đặt ra trước nhiều sức ép lớn từ biến động địa chính trị bên ngoài. Như, đã chủ động tạm ứng ngân sách cho quỹ bình ổn, triển khai quyết liệt các giải pháp giảm thuế, phí đối với xăng dầu để duy trì mặt bằng giá xăng dầu trong nước ở mức thấp hơn nhiều so với các quốc gia trong khu vực; đồng thời giảm 2% thuế giá trị gia tăng đến năm 2026, kiểm soát giá cả hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý theo hướng giữ ổn định, không tăng. Nhờ đó, đã duy trì chỉ số CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52% trong ngưỡng cho phép.

Để đạt được kết quả này, Phó thủ tướng cho biết, từ đầu năm đến nay đã dành trên 64.000 tỷ đồng để thực hiện các chính sách giảm thuế, phí cho xăng dầu. Dự kiến từ tháng 11 đến hết năm, tiếp tục dành xấp xỉ 4.000 tỷ đồng nữa để đưa thuế tiêu thụ đặc biệt của xăng từ 7% về 0%. Bên cạnh đó, Chính phủ đang chỉ đạo EVN khẩn trương rà soát, tiết kiệm tối đa chi phí để giảm giá bán lẻ điện khoảng 2% từ nay đến hết ngày 31/3/2027.

Việc đưa thuế tiêu thụ đặc biệt của xăng về 0% và giảm giá điện tạo ra dư địa khoảng 0,07% để kiểm soát lạm phát theo đúng mục tiêu Quốc hội giao. Đồng thời, Chính phủ tiếp tục triển khai linh hoạt các giải pháp về chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ và quản lý giá, tiếp tục thực hiện hiệu quả các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí còn phù hợp - Phó thủ tướng cho hay.