Khảo sát này được thực hiện tại Việt Nam, sau khi những khảo sát tương tự đã được thực hiện tại Nhật Bản, Thái Lan và Singapore do en world Japan K.K (tập đoàn mẹ của Navigos Search) tiến hành vào tháng 8/2015. Báo cáo này chỉ thể hiện ý kiến của những khách hàng của en world và Navigos Search.

Tình trạng khát nhân sự cấp cao không chỉ diễn ra ở Việt Nam mà ở cả Thái Lan và Singapore

Nhân sự cấp trung và cấp cao khan hiếm

Khảo sát tại Việt Nam, có 41% người tham gia không tìm được đủ nhân sự cấp trung và cấp cao người Việt cho doanh nghiệp mình trong vòng 12 tháng qua. Đây là bài toán khó không chỉ ở riêng Việt Nam, mà tại 2 nước láng giềng là Thái Lan và Singapore, tình trạng này cũng diễn ra tương tự với hơn một nửa những người tham gia khảo sát tại hai nước này đều cho biết họ khó khăn trong việc tìm đủ nhân sự.

Mặc dù có nhiều nguyên nhân cho vấn đề này, nhưng 56% ý kiến tham gia khảo sát tại Việt Nam cho rằng họ đang gặp phải thách thức lớn nhất đến từ sự cạnh tranh gay gắt về mức lương, thưởng tốt hơn từ các công ty cùng ngành. Tại Thái Lan và Singapore, mức độ này còn gay gắt hơn khi có đến 84% ý kiến ở Thái Lan và 82% ý kiến ở Singapore cho thấy đây chính là khó khăn lớn nhất đối với họ khi giữ chân nhân sự cấp quản lý.

Tiếng Anh vẫn là một trở ngại lớn đối với nhân sự quản lý người Việt

Các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam vẫn phải đưa tiếng Anh vào trong Top 3 các yếu tố quan trọng nhất trong việc quyết định tuyển dụng nhân sự cấp trung và cấp cao. Trong khi đó, tại Singapore, tiếng Anh được coi là kỹ năng thành thạo đương nhiên đối với đội ngũ nhân sự này. Chỉ có 2% người tham gia tại Singapore cho rằng tiếng Anh là yếu tố quan trọng đối với họ khi đưa ra quyết định tuyển dụng, trong khi tỷ lệ này tại Việt Nam là 31%. Thậm chí tại Nhật, một đất nước vẫn bị coi là hạn chế trong việc sử dụng ngoại ngữ thì tiếng Anh lại nhận được sự hài lòng cao của các doanh nghiệp nước ngoài đối với nhân sự quản lý người Nhật, với 61% người tham gia hài lòng về kỹ năng này.

Việc vẫn phải đưa yếu tố tiếng Anh vào trong các quyết định tuyển dụng nhân sự quản lý người Việt tại các công ty nước ngoài cho thấy, kỹ năng thành thạo tiếng Anh ở đội ngũ này vẫn đang là một trở ngại trong việc hòa nhập với môi trường làm việc đa quốc gia. Đến cuối tháng 12/2015, Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) được hình thành sẽ cho phép sự tự do luân chuyển lao động tại cả 10 nước Asean, trước mắt trong 8 ngành nghề, sẽ đặt đội ngũ quản lý người Việt trước một thách thức không nhỏ khi phải cạnh tranh với đội ngũ nhân sự tương tự đến từ các nước láng giềng, vốn có thế mạnh về tiếng Anh như Singapore, Philipines, Thái Lan…

Đội ngũ quản lý người Việt còn thiếu kỹ năng lãnh đạo

Chỉ có 9% những người tham gia khảo sát hài lòng về Kỹ năng lãnh đạo của nhân sự cấp trung, cấp cao người Việt trong các công ty nước ngoài và đây là kỹ năng nhận được sự hài lòng thấp nhất. Đội ngũ quản lý người Singapore cũng nhận được chỉ số hài lòng thấp nhất về kỹ năng này, trong khi kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực tương tự của đội ngũ quản lý người Thái bị đánh giá thấp, mặc dù đây lại là yếu tố quan trọng nhất khi đưa ra quyết định tuyển dụng đối với các doanh nghiệp nước ngoài tại Thái Lan.

Tính sáng tạo và tính trung thành với công ty cũng nhận được sự hài lòng thấp nhất đối với đội ngũ nhân sự tại cả 3 nước Đông Nam Á.

Đào tạo vẫn là giải pháp hàng đầu

Cả 4 nước tiến hành khảo sát đều chọn nội dung liên quan đến kỹ năng lãnh đạo để đưa vào chương trình đào tạo dành cho đội ngũ này tại doanh nghiệp mình. Nội dung này nhận được 78% sự đồng tình từ những người tham gia khảo sát tại Singapore, 74% từ Thái Lan, 60% từ Nhật Bản và 48% từ Việt Nam.

Vừa học, vừa làm dưới sự giám sát của quản lý là hình thức đào tạo phổ biến nhất tại cả 3 nước khảo sát với mức đồng tình lên tới 90% từ những người tham gia tại Singapore, 82% từ Thái Lan và 57% từ Việt Nam. Singapore là nước duy nhất đưa chương trình Hỗ trợ tài chính (Đồng tài trợ) cho việc tự đào tạo của đội ngũ quản lý vào trong Top 3 hình thức đào tạo phổ biến nhất, theo ý kiến của những người tham gia khảo sát tại nước này, cùng với hình thức vừa học vừa làm và đào tạo tăng cường trong nội bộ.

Những điểm sáng của đội ngũ nhân sự quản lý

Nhân sự cấp trung và cấp cao tại cả 4 nước được khảo sát đều có những điểm mạnh tương đồng cũng như riêng biệt. Trong khi người Việt và người Singapore đều được nhận xét có điểm mạnh chung là tinh thần sẵn sàng học hỏi và làm việc chăm chỉ, thì người Thái và người Nhật được nhận xét là có động lực phát triển tự thân rất cao. Người Nhật và người Việt Nam cũng đều nhận được đánh giá cao về khả năng giao tiếp.

Trong số những điểm mạnh riêng biệt của đội ngũ quản lý của từng nước, nổi bật có đội ngũ người Singapore được đánh giá cao về tính liêm chính và có điểm mạnh về tư duy logic. Người Thái Lan nhận được mức độ hài lòng cao về độ tin cậy. Người Nhật mạnh về kỹ năng liên quan đến kỹ thuật và người Việt được đánh giá cao về tinh thần trách nhiệm và khả năng học hỏi nhanh.

Chia sẻ về kết quả của cuộc khảo sát tại Việt Nam cũng như tại Nhật, Thái Lan và Singapore, bà Nguyễn Thị Vân Anh, Giám đốc điều hành Navigos Search cho biết, việc thiếu nhân sự cấp trung và cấp cao của các công ty nước ngoài tại Việt Nam từ lâu đã trở thành một bài toán chưa có lời giải. Không chỉ diễn ra tại Việt Nam, mà qua khảo sát này cũng có thể thấy được đây là vấn đề mang tính khu vực.

“Theo quan điểm của chúng tôi, các doanh nghiệp cần tiếp tục xây dựng các chương trình liên quan đến “Thương hiệu nhà tuyển dụng và “Gắn kết nhân viên”, trong đó bao gồm các giải pháp có liên quan đến con người, không phân biệt giới tính và địa lý, vốn là nguồn lực quý giá nhất trong việc xây dựng một doanh nghiệp thành công và phát triển lâu dài trong nền kinh tế có sự thách thức lớn về nguồn lực như hiện nay”, bà Vân Anh nói.