Bước chuyển bắt buộc

Việt Nam đang trong giai đoạn chuẩn bị để đưa xăng E10 (pha 10% ethanol) vào tiêu thụ bắt buộc trên phạm vi toàn quốc từ ngày 1/6/2026, thay thế xăng E5 RON92. Trong giai đoạn chuyển tiếp, việc phối trộn và sử dụng xăng E5 RON92 vẫn được duy trì nhằm bảo đảm lộ trình chuyển đổi diễn ra ổn định, không gây xáo trộn thị trường.

Trước đó, từ ngày 1/8/2025, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) và Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) đã thí điểm bán xăng E10 tại 3 thành phố lớn là Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng.

Xăng E10 hiện được sử dụng phổ biến tại hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ. Mỹ và châu Âu đã ban hành quy định bắt buộc sử dụng nhiên liệu pha trộn giữa xăng và nhiên liệu sinh học. Tại khu vực châu Á, Trung Quốc và Philippines đã chuyển sang kinh doanh 100% xăng sinh học E10 từ khoảng 7 năm trước; xăng khoáng không còn được bán trực tiếp tại các cửa hàng bán lẻ, mà chỉ sử dụng làm nguyên liệu pha chế.

Để bảo đảm nguồn cung, từ cuối năm 2025, Phó thủ tướng Bùi Thanh Sơn đã yêu cầu Bộ Công thương cùng các bộ, ngành liên quan đánh giá năng lực sản xuất, cung ứng, phân phối ethanol trong nước và nhập khẩu; tính toán chi phí, tác động đến giá xăng E10; đồng thời rà soát năng lực phối trộn của các doanh nghiệp đầu mối và làm rõ trách nhiệm trong trường hợp không đáp ứng yêu cầu nguồn cung.

Song song đó, các cơ quan chức năng được giao xác định cơ sở khoa học, đơn vị chịu trách nhiệm thẩm định, cũng như cơ chế kiểm tra, giám sát chất lượng và an toàn kỹ thuật của xăng E10.

Doanh nghiệp sẵn sàng cho mốc tháng 6/2026

Theo tính toán, Việt Nam có đủ năng lực sản xuất, nhập khẩu và phối trộn để triển khai bắt buộc xăng E10. Ước tính, mỗi năm cả nước cần khoảng 1,5 triệu m3 ethanol (E100) để phối trộn, dựa trên tổng nhu cầu xăng khoảng 15 triệu m3 (năm 2024).

Tại các buổi làm việc với Bộ Công thương, những doanh nghiệp đầu mối lớn như Petrolimex, Tổng công ty Xăng dầu Quân đội, PVOIL… đều khẳng định đã sẵn sàng về hạ tầng, kỹ thuật và nguồn lực để triển khai kinh doanh xăng sinh học theo lộ trình.

Tổng công ty Xăng dầu Quân đội cho biết, trên cơ sở hệ thống pha chế xăng E5 RON92 hiện có, doanh nghiệp đã triển khai các bước chuẩn bị để tiếp tục pha chế xăng E10. Cụ thể, tại 4 kho đầu nguồn gồm K99 (Hải Phòng), K83 (Đà Nẵng), kho Ba Ngòi (Nha Trang) và kho TP.HCM, doanh nghiệp đang lắp đặt, thi công hạ tầng đường ống xuất - nhập và bể chứa ethanol, dự kiến hoàn thành trước ngày 31/1/2026.

Với Petrolimex, công tác chuẩn bị nguồn cung xăng E10 đã được triển khai từ năm ngoái thông qua hoạt động thí điểm. Hiện tập đoàn này có 8 điểm kho phối trộn xăng sinh học tại các khu vực trọng điểm trên cả nước.

Ông Nguyễn Văn Sự, Phó tổng giám đốc Petrolimex cho hay, doanh nghiệp đã chỉ đạo các đơn vị thành viên rà soát, đánh giá và xây dựng phương án cải tạo, nâng cấp cơ sở vật chất kỹ thuật theo lộ trình ngắn hạn và dài hạn, nhằm phục vụ pha chế và kinh doanh xăng E10, E5, với sản lượng dự kiến khoảng 455.000 m3/tháng.

Tại PVOIL, doanh nghiệp đã hoàn tất nâng cấp hệ thống pha chế và tồn trữ tại 13 kho đầu mối trên cả nước, đồng thời được cấp phép đầy đủ theo quy định. Đến nay, PVOIL đã thí điểm bán xăng E10 tại khoảng 50 cửa hàng ở Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng và TP.HCM, ghi nhận phản hồi tích cực từ người tiêu dùng.

“Hiện chúng tôi chưa ghi nhận phản ánh nào liên quan đến chất lượng hay vấn đề phát sinh trong quá trình sử dụng”, đại diện PVOIL cho biết.

Để lộ trình triển khai xăng sinh học đạt hiệu quả, các doanh nghiệp kiến nghị rút ngắn thời gian hợp quy nhằm đưa xăng E10 ra thị trường sớm hơn. Ngoài ra, mức dự trữ lưu thông cũng cần được tính toán phù hợp thực tế, không chỉ dựa trên lượng xăng sinh học thành phẩm, mà xem xét cả tồn kho xăng nền và ethanol.

“Chúng tôi kiến nghị Chính phủ điều chỉnh QCVN    01:2022/BKHCN đối với chỉ tiêu ‘hàm lượng oxy’ tăng thêm do pha ethanol, phù hợp với nguồn xăng nền trong nước và khu vực. Đồng thời, có chính sách ưu đãi về giá trong giai đoạn đầu để khuyến khích tiêu thụ xăng E10”, lãnh đạo Petrolimex nói.