Ảnh minh họa.

Theo Thông báo số 4816, chiều ngày 4/12/2025, tại Phiên họp thứ 52, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét, cho ý kiến đối với Tờ trình số 1126/TTr-CP ngày 2/12/2025 của Chính phủ về đề xuất bổ sung cơ chế, chính sách áp dụng cho Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

Cụ thể, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với Tờ trình của Chính phủ về việc trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến, đồng thời rà soát, bổ sung vào Nghị quyết Kỳ họp thứ 10 các cơ chế, chính sách áp dụng cho Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

Đề nghị Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến thẩm tra sơ bộ của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính, các cơ quan của Quốc hội để tiếp tục hoàn thiện hồ sơ Dự án.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với chính sách 1 theo đề xuất của Chính phủ. Đồng thời, đề nghị Chính phủ làm rõ khái niệm “dự án độc lập”; xác định sơ bộ tổng mức đầu tư, diện tích đất thu hồi, thời gian hoàn thành các dự án độc lập; bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của toàn bộ Dự án; tránh gây khó khăn, lãng phí nguồn lực khi chưa xác định hướng tuyến, phạm vi và ranh giới thực hiện; kiểm soát chặt chẽ tổng mức đầu tư.

Đối với chính sách 2, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị thực hiện theo đúng quy định tại Nghị quyết số 172/2024/QH15 của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án và Nghị quyết số 227/2025/QH15 về Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV, không phải báo cáo Quốc hội đối với nội dung này.

“Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao Ủy ban Kinh tế và Tài chính chủ trì, phối hợp với Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban khác của Quốc hội hoàn thiện Báo cáo thẩm tra chính thức, trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 10”, Thông báo số 4816 nêu rõ.

Tại Tờ trình số 1126/TTr-CP, Chính phủ kiến nghị Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội đưa vào Nghị quyết chung Kỳ họp thứ 10 nội dung chính sách bổ sung cho Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

Một là, Chính phủ kiến nghị Quốc hội cho phép tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và công tác di dời công trình điện có điện áp từ 110 kV trở lên của Dự án thành các dự án độc lập, sử dụng vốn ngân sách trung ương và ngân sách địa phương.

Các địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam là cấp có thẩm quyền tổ chức lập, quyết định đầu tư và triển khai các dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trên địa bàn; các hạng mục liên quan đến nội dung này không phải lập chủ trương đầu tư.

Nguồn vốn ngân sách trung ương được cấp trực tiếp cho địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam để thực hiện; trường hợp ngân sách trung ương chưa kịp bố trí, các địa phương được chủ động cân đối ngân sách địa phương để triển khai, ngân sách trung ương sẽ hoàn trả sau. Chính phủ sẽ hướng dẫn chi tiết.

Hai là, trong thời gian Quốc hội không họp, Quốc hội ủy quyền Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định bổ sung, điều chỉnh cơ chế, chính sách đặc thù cho các phương thức đầu tư (nếu có) để kịp thời triển khai Dự án và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.

Theo Nghị quyết số 172/2024/QH15 của Quốc hội, Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đầu tư mới toàn tuyến đường đôi khổ 1.435 mm, tốc độ thiết kế 350 km/h, tải trọng 22,5 tấn/trục, gồm 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa; phương tiện, thiết bị hiện đại; vận chuyển hành khách tốc độ cao, đồng thời đáp ứng yêu cầu lưỡng dụng phục vụ quốc phòng, an ninh và có thể vận chuyển hàng hóa khi cần thiết.

Sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 1.713.548 tỷ đồng (tương đương 67,34 tỷ USD), trong đó chi phí giải phóng mặt bằng khoảng 5,9 tỷ USD. Quốc hội ấn định tiến độ lập Báo cáo nghiên cứu khả thi từ năm 2025 và cơ bản hoàn thành Dự án vào năm 2035.