Ngày 5/1, Tòa án Nhân dân TP. Hà Nội đã mở phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ án hình sự liên quan đến các sai phạm tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp phát triển nông thôn tỉnh Đắk Lắk (sau đây gọi tắt là Ban QLDA tỉnh Đắk Lắk).

Theo hồ sơ vụ án và cáo trạng được công bố tại tòa, sai phạm bắt đầu từ đầu năm 2020, ngay trong quá trình tỉnh Đắk Lắk xin chủ trương đầu tư Dự án đường tránh phía Đông thành phố Buôn Ma Thuột.

Lúc này, các bị cáo Lê Đình Hải, Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng và thương mại Sài Gòn và Hoàng Đình Chương, Giám đốc Công ty An Nguyên, cùng lãnh đạo một doanh nghiệp khác đã trực tiếp đến gặp ông Phạm Ngọc Nghị, khi đó là Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk.

Tại các cuộc gặp, nhóm doanh nghiệp này báo cáo về việc “đã được lãnh đạo Tỉnh ủy đồng ý cho thực hiện dự án”.

Các bị cáo tại phiên tòa sơ thẩm, Tòa án Nhân dân TP. Hà Nội.

Đến cuối năm 2020, bị cáo Phạm Văn Hạ (khi đó là Giám đốc Ban QLDA tỉnh Đắk Lắk) báo cáo ông Nghị về phương án chia phần dự án. Cụ thể, một doanh nghiệp do ông Đặng Sỹ Hồng giới thiệu thực hiện khoảng 1/3 khối lượng, phần còn lại giao cho nhóm của Hải và Chương đảm nhiệm. Phương án này đã được ông Nghị đồng ý với yêu cầu phải đảm bảo tiến độ và đúng quy định pháp luật.

Đáng chú ý, do Công ty Hồng Hà không đủ năng lực, ông Đặng Sỹ Hồng đã nhờ Nguyễn Duy Hưng (Chủ tịch Công ty cổ phần Tập đoàn Thuận An) cho mượn pháp nhân để đấu thầu, đổi lại phía Thuận An thu 2% phí quản lý.

Ngoài ra, bị cáo Bùi Văn Từ, cựu Phó giám đốc Ban QLDA cũng can thiệp để một doanh nghiệp do mình giới thiệu tham gia khoảng 25% khối lượng thi công của nhóm Hải và Chương.

Trước khi công tác đấu thầu chính thức diễn ra, các bên đã đạt được những thỏa thuận “ngầm” về tài chính. Theo đó, sau khi trúng thầu và được giải ngân tạm ứng, sẽ chi cho bị cáo Bùi Văn Từ 9 tỷ đồng (mỗi doanh nghiệp 3 tỷ đồng) và chi cho bị cáo Phạm Văn Hạ 3% giá trị tạm ứng ghi trên hợp đồng.

Do đó, hai cựu lãnh đạo Ban QLDA đã trực tiếp can thiệp bằng cách chỉ đạo cấp dưới chỉnh sửa các tiêu chí về kinh nghiệm cụ thể trong hồ sơ mời thầu, nhằm hạ thấp rào cản, tạo điều kiện cho các nhà thầu dễ dàng liên danh và đáp ứng yêu cầu năng lực để trúng thầu.

Không dừng lại ở đó, cấp dưới của bị cáo Chương còn liên hệ với Ban QLDA để nhận trước bản dự toán và thiết kế kỹ thuật, giúp việc điều chỉnh hồ sơ dự thầu trở nên dễ dàng hơn.

Sau khi các doanh nghiệp trúng thầu và ký kết hợp đồng các Gói thầu số 03 (trị giá 522 tỷ đồng) và Gói thầu số 04 (trị giá 505 tỷ đồng), những khoản tiền hối lộ bắt đầu được thực hiện theo thỏa thuận.

Bị cáo Lê Đình Hải khai nhận, đã hai lần đến nhà riêng của Phạm Văn Hạ để đưa tổng cộng 3,2 tỷ đồng. Với Bùi Văn Từ, Hải đưa 3 tỷ đồng vào tháng 4/2022 tại một quán cà phê ở TP Buôn Ma Thuột.

Tương tự, bị cáo Hoàng Đình Chương cũng đã đưa cho Hạ 1,9 tỷ đồng và đưa cho Từ 3 tỷ đồng vào cuối năm 2021. Tổng cộng, cơ quan tố tụng xác định bị cáo Phạm Văn Hạ đã nhận hối lộ 5,1 tỷ đồng, còn bị cáo Bùi Văn Từ nhận 6 tỷ đồng.

Tại bục khai báo, bị cáo Lê Đình Hải khai, việc đưa tiền cho cán bộ Ban QLDA thực chất chỉ là “bồi dưỡng”, nhưng sau đó đưa thành thói quen, do nhận thức Hạ và Từ là những người có quyền hạn, có thể tạo điều kiện cho công ty trúng thầu.

Về nguồn tiền, bị cáo Hải ban đầu khai lấy từ quỹ công ty (trích phần trăm từ mỗi dự án), nhưng sau đó lại khai rằng đó là tiền cá nhân.

Trong khi đó, bị cáo Phạm Văn Hạ thừa nhận toàn bộ việc nhận tiền và cung cấp tài liệu cho doanh nghiệp song cho rằng việc cung cấp file tài liệu chỉ nhằm mục đích giúp doanh nghiệp đẩy nhanh tiến độ làm hồ sơ, vì các thông số vốn đã được công khai trên mạng.

Dù vậy, cựu Giám đốc Ban QLDA thừa nhận có vai trò là người đứng đầu, phải chịu trách nhiệm toàn bộ về những sai phạm đã xảy ra.