Phó thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình làm việc với các tỉnh miền Trung nhằm kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2025.

Chiều ngày 7/6, tại Bình Định, Phó thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình làm việc với các tỉnh miền Trung nhằm kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công năm 2025.

Dự buổi làm việc có lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và lãnh đạo UBND Thành phố Huế, Thành phố Đà Nẵng, các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận.

Những điểm “nghẽn” trong giải ngân vốn đầu tư công

Báo cáo cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Thành Trung cho biết, tổng kế hoạch đầu tư vốn ngân sách nhà nước năm 2025 Thủ tướng Chính phủ giao cho 9 địa phương thuộc Tổ công tác số 1 là 56.569,8 tỷ đồng (trong đó vốn ngân sách Trung ương là 16.705,6 tỷ đồng, vốn ngân sách địa phương là 39.864,2 tỷ đồng).

Hiện nay, còn 3 địa phương là Quảng Nam, Quảng Ngãi, Khánh Hòa chưa phân bổ hết kế hoạch vốn được giao với tổng số vốn còn lại là 172,1 tỷ đồng. Nguyên nhân chưa phân bổ do các địa phương không còn nhu cầu sử dụng vốn, đề nghị điều chỉnh giảm để điều chuyển cho bộ, cơ quan trung ương, địa phương có nhu cầu bổ sung vốn.

Về tình hình giải ngân kế hoạch vốn 5 tháng đầu năm 2025, tính đến ngày 31/5/2025, kết quả giải ngân các địa phương thuộc Tổ công tác số 1 đạt 26,7%, cao hơn mức trung bình cả nước (cả nước bình quân đạt 24,1%).

Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Thành Trung báo cáo tại buổi làm việc.

Trong đó, có 6/9 địa phương có ước tỷ lệ giải ngân đạt từ mức bình quân chung của cả nước trở lên, gồm: Huế: 41,2%; Bình Định: 36%; Khánh Hòa: 30%; Ninh Thuận: 27%; Bình Thuận: 24,6%; Đà Nẵng: 24%. Có 3/9 địa phương có ước tỷ lệ giải ngân đạt dưới mức bình quân chung của cả nước, gồm: Phú Yên: 13,2%; Quảng Ngãi: 20%; Quảng Nam: 21%.

Cũng theo Thứ trưởng Đỗ Thành Trung, việc sắp xếp tổ chức bộ máy chính quyền địa phương theo quy định mới gây xáo trộn, ảnh hưởng đến công tác điều hành đầu tư công; một số dự án phải tạm dừng để rà soát, điều chỉnh quy mô, mục tiêu; thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư đối với các dự án ODA còn chậm, do phải xin ý kiến nhiều cấp; khó khăn về giải phóng mặt bằng, xác định giá đất, bố trí tái định cư; thiếu hụt vật liệu xây dựng như đất đắp, cát, đá.

Ngoài ra, nguồn vốn dành cho các dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia cũng bị hạn chế do ngân sách địa phương phải tập trung cho các nhiệm vụ cấp thiết như y tế, giáo dục, an sinh xã hội. Bên cạnh đó, năng lực của một số chủ đầu tư, ban quản lý dự án còn hạn chế; công tác phối hợp giữa các cấp, ngành chưa đồng bộ.

Liên quan khó khăn về vật liệu xây dựng, ông Phạm Anh Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định, kiến nghị việc chậm cấp phép khai thác các mỏ đất, cát, đá đã ảnh hưởng lớn đến tiến độ nhiều dự án. Nếu không tháo gỡ kịp thời, hiệu quả đầu tư sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tỉnh kiến nghị Chính phủ cho phép địa phương chủ động hoàn thiện thủ tục để khai thác chính thức, đúng quy định các mỏ khoáng sản trên địa bàn.

Ông Trần Nam Hưng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam, cho rằng, giá cát xây dựng đã tăng từ 300.000 đồng/m3 lên 600.000 đồng/m3, ảnh hưởng đến chi phí và tiến độ nhiều dự án. Tình trạng các doanh nghiệp trúng đấu giá mỏ cát, nhưng không khai thác vẫn tiếp diễn, có trường hợp giá trúng cao gấp 100 lần so với giá khởi điểm. Tỉnh đã chỉ đạo cơ quan công an vào cuộc điều tra, khởi tố một số vụ việc nhưng tình trạng này vẫn chưa chấm dứt. 

Cần lựa chọn nhà đầu tư có tiềm năng, tiềm lực

Phó thủ tướng Nguyễn Hòa Bình ghi nhận những nỗ lực của các địa phương trong bối cảnh còn nhiều khó khăn khách quan. Phó thủ tướng yêu cầu các địa phương chưa phân bổ hết vốn cần khẩn trương hoàn thành.

Phó thủ tướng Thường trực Nguyễn Hoà Bình kết luận tại buổi làm việc.

Phó thủ tướng cũng yêu cầu các địa phương phải tiếp tục ráo riết trong triển khai thực hiện công tác giải phóng mặt bằng cho các dự án – đây là điểm "nghẽn" của đầu tư công hiện nay. Việc tháo gỡ điểm “nghẽn” này phải có sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, nhất là trong công tác đền bù, di dân, tái định cư... Bên cạnh thúc đẩy giải ngân đối với các công trình đang làm cũng cần phải hết sức chú trọng, tập trung thúc đẩy các công trình dự kiến sẽ làm, đặc biệt là những công trình trọng điểm của quốc gia, của tỉnh. Đơn cử cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum, Pleiku - Quy Nhơn, Phú Yên - Đắk Lắk.

Theo Phó thủ tướng, giao thông là huyết mạch kinh tế, cần đặt trong tổng thể phát triển lâu dài. Thời gian tới, Chính phủ sẽ tách riêng dự án đường sắt tốc độ cao, giao địa phương chủ động giải phóng mặt bằng trước khi có nhà đầu tư.

Ngoài ra, với hàng trăm dự án cấp huyện tại mỗi tỉnh, cần duy trì Ban Quản lý dự án khu vực theo hướng dẫn của Bộ Tài chính để xử lý công việc còn dở dang. Các địa phương cần quan tâm đúng mức đến những công trình trọng điểm quốc gia, đảm bảo tiến độ và quản lý tốt nguồn vốn đầu tư công.

"Thúc đẩy giải ngân và thúc đẩy kinh tế tăng trưởng thì các công trình phụ thuộc rất lớn vào việc chọn nhà đầu tư chính xác, có tiềm năng, có năng lực thì mới làm được", Phó thủ tướng Nguyễn Hoà Bình nhấn mạnh.