Kỹ thuật mới giúp cá thể hóa việc thay khớp theo cấu trúc giải phẫu của từng người bệnh, nhưng phẫu thuật viên vẫn giữ vai trò quyết định trong toàn bộ quá trình điều trị.

Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức thực hiện ca thay khớp gối bằng robot đầu tiên

Trong khuôn khổ Hội nghị Chấn thương Chỉnh hình toàn quốc với chủ đề “Ứng dụng Khoa học - Công nghệ trong Chấn thương Chỉnh hình”, ba ca phẫu thuật đặc biệt được truyền trực tiếp từ phòng mổ Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức tới hội trường, trong đó có một ca thay khớp gối bằng robot.

PGS-TS.Nguyễn Mạnh Khánh thực hiện thị phạm một ca phẫu thuật (Ảnh: Ngọc Ngọc).

PGS-TS.Nguyễn Mạnh Khánh, Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Chủ tịch Hội Chấn thương Chỉnh hình Việt Nam cho biết bệnh nhân đầu tiên được thực hiện kỹ thuật này tại bệnh viện là người đàn ông 68 tuổi, bị thoái hóa cả hai khớp gối và đau kéo dài nhiều năm.

Sau quá trình thăm khám và đánh giá, các bác sỹ quyết định thực hiện thay khớp gối với sự hỗ trợ của robot. Ca mổ diễn ra thuận lợi, hai khớp gối được thay thành công.

Theo PGS-TS.Nguyễn Mạnh Khánh, điểm nổi bật của phẫu thuật robot là hỗ trợ lập kế hoạch và thực hiện thao tác chính xác hơn theo cấu trúc giải phẫu, sinh lý riêng của từng người bệnh, qua đó hướng tới phục hồi chức năng vận động tốt hơn và rút ngắn thời gian hồi phục.

Tuy nhiên, robot không thay thế hoàn toàn phẫu thuật viên. Với những trường hợp người bệnh đến muộn, khớp biến dạng nặng hoặc có di chứng tổn thương cũ, bác sỹ vẫn phải trực tiếp đánh giá và quyết định phương án xử trí phù hợp. “Phẫu thuật viên vẫn là người làm chủ, đánh giá tình trạng người bệnh và quyết định loại khớp nào phù hợp nhất”, PGS-TS.Khánh nhấn mạnh.

Mỗi năm, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức thực hiện hơn 50.000 ca phẫu thuật chấn thương chỉnh hình và cột sống. Theo lãnh đạo bệnh viện, đây là nhóm điều trị có chi phí lớn, vì vậy việc nghiên cứu, ứng dụng kỹ thuật mới, vật liệu mới và công nghệ hỗ trợ đang được đẩy mạnh nhằm nâng cao hiệu quả điều trị và giảm gánh nặng cho người bệnh.

Hội nghị Chấn thương Chỉnh hình toàn quốc diễn ra trong hai ngày 2-3/10 với hơn 200 báo cáo chuyên môn, trong đó khoảng 20% đến từ các chuyên gia quốc tế. Nhiều nội dung tập trung vào những kỹ thuật mới như thay khớp gối có robot hỗ trợ, phẫu thuật xâm lấn tối thiểu cột sống, vật liệu sinh học và tái tạo tổn thương khớp vai.

Cũng theo lãnh đạo Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, robot và vật liệu mới đang trở thành xu hướng trong chấn thương chỉnh hình, nhưng hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào năng lực làm chủ công nghệ và khả năng lựa chọn đúng chỉ định cho từng người bệnh.

Tại Việt Nam, phẫu thuật robot đang được mở rộng từ một số lĩnh vực như tiết niệu, tiêu hóa, ung bướu sang chấn thương chỉnh hình và thay khớp. Một số bệnh viện lớn đã đầu tư các hệ thống robot nhằm hỗ trợ bác sỹ lập kế hoạch phẫu thuật, tăng độ chính xác của thao tác và cá thể hóa điều trị cho từng người bệnh.

Tuy nhiên, các chuyên gia đều nhấn mạnh robot chỉ là công cụ hỗ trợ, hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào chỉ định phù hợp, kinh nghiệm của phẫu thuật viên và khả năng làm chủ công nghệ. Việc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức triển khai thay khớp gối bằng robot cho thấy xu hướng ứng dụng công nghệ cao trong ngoại khoa đang tiếp tục mở rộng tại Việt Nam.

Tổn thương thần kinh tứ chi vì bóng cười

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 vừa tiếp nhận một nam thanh niên 24 tuổi trong tình trạng tê bì và yếu tứ chi, trong đó hai chân bị ảnh hưởng nặng hơn hai tay.

Theo người bệnh, khoảng hai năm trước, anh bắt đầu sử dụng bóng cười trong các cuộc vui cùng bạn bè. Ban đầu chỉ vài quả mỗi lần nhưng số lượng tăng dần theo thời gian, trung bình khoảng 50 quả mỗi ngày. Khoảng một tháng trước khi đến bệnh viện, người bệnh xuất hiện tê bì hai bàn chân, sau đó hai chân yếu dần và tình trạng yếu tiếp tục xuất hiện ở hai tay.

Người bệnh được thăm khám chuyên khoa thần kinh và chỉ định đo điện thần kinh cơ. Kết quả ghi nhận tổn thương đa dây thần kinh tứ chi, hai chân nặng hơn hai tay, ưu thế tổn thương sợi trục vận động. Kết hợp kết quả thăm dò này với tiền sử sử dụng N₂O kéo dài, biểu hiện lâm sàng và kết quả hình ảnh học, các bác sỹ chẩn đoán tổn thương thần kinh liên quan đến bóng cười.

BSCKII Nguyễn Tường Ngọc Linh, Phó Chủ nhiệm Khoa Chẩn đoán chức năng, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho biết, việc tiếp xúc kéo dài với khí N₂O có thể làm bất hoạt chức năng của vitamin B12, từ đó gây tổn thương hệ thần kinh.

Hậu quả có thể biểu hiện dưới dạng bệnh lý tủy sống, bệnh đa dây thần kinh ngoại biên hoặc phối hợp cả hai. Nếu không được phát hiện và xử trí sớm, tổn thương thần kinh có thể khiến quá trình hồi phục kéo dài, thậm chí không hồi phục hoàn toàn.

Bóng cười là bóng bay chứa nitrous oxide, hay N₂O, một chất khí không màu, có vị hơi ngọt. Trong y khoa, N₂O được sử dụng trong một số kỹ thuật gây mê, giảm đau với liều lượng, nồng độ oxy và thời gian sử dụng được kiểm soát chặt chẽ, đồng thời cũng có một số ứng dụng trong công nghiệp thực phẩm.

Tuy nhiên, khi được hít với mục đích giải trí, N₂O có thể nhanh chóng tạo cảm giác lâng lâng, hưng phấn và thay đổi nhận thức. Do tác dụng xuất hiện nhanh nhưng tương đối ngắn, người sử dụng dễ có xu hướng hít lặp lại nhiều lần, từ đó làm tăng nguy cơ tích lũy độc tính thần kinh.

BSCKII Nguyễn Tường Ngọc Linh khuyến cáo, người từng sử dụng bóng cười nếu xuất hiện các triệu chứng như tê bì tay chân, yếu cơ, đi lại khó khăn hoặc mất thăng bằng cần đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm, xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời nhằm hạn chế nguy cơ để lại di chứng thần kinh.

Bóng cười, cùng với shisha và thuốc lá điện tử, đã được đưa vào diện mặt hàng cấm theo Nghị quyết 173/2024/QH15 từ ngày 1/1/2025. Việc sử dụng, buôn bán các mặt hàng này có thể bị xử lý tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.

Trường hợp nam thanh niên 24 tuổi là một cảnh báo rõ ràng rằng những tổn thương do bóng cười không chỉ dừng ở cảm giác tức thời sau mỗi lần sử dụng, mà có thể tích lũy âm thầm theo thời gian cho đến khi biểu hiện bằng những tổn thương thần kinh nặng nề.

Đau dữ dội, phát hiện khối ung thư gan gần 20 cm đang xuất huyết

Sụt 6 kg trong hai tháng nhưng không đi khám, đến khi đau dữ dội vùng hạ sườn phải, người đàn ông 69 tuổi mới vào viện cấp cứu và được phát hiện khối ung thư gan gần 20 cm đang xuất huyết. Trước đó, người bệnh có viêm gan B mạn tính nhưng không theo dõi, điều trị định kỳ.

Ông Thuận, 69 tuổi, sụt khoảng 6 kg trong hai tháng, ăn uống kém hơn trước nhưng cho rằng đây chỉ là thay đổi do tuổi tác nên chưa đi khám. Sau đó, ông bắt đầu đau âm ỉ vùng hạ sườn phải, cơn đau tăng dần và không đáp ứng với thuốc giảm đau tại nhà. Khi đau trở nên dữ dội, gia đình đưa ông đến viện cấp cứu.

BSCKI Phan Tuấn Trọng, chuyên khoa Cấp cứu khi tiếp nhận bệnh nhân cho hay, người bệnh nhập viện trong tình trạng đau nhiều vùng hạ sườn phải, mệt lả, trước đó có sụt cân không rõ nguyên nhân và tiền sử viêm gan B mạn tính nhưng không được theo dõi, điều trị đều đặn.

Kết quả siêu âm và chụp CT phát hiện một khối u rất lớn, kích thước gần 20 cm, chiếm phần lớn gan phải và chèn ép các mạch máu lân cận. Đáng chú ý, bên trong khối u có vùng xuất huyết lớn, hình ảnh trên nền viêm gan B mạn tính gợi ý ung thư biểu mô tế bào gan.

Do khối u đã xuất huyết, các bác sỹ hội chẩn khẩn giữa Cấp cứu, Tiêu hóa và Can thiệp nội mạch, ưu tiên trước mắt là kiểm soát chảy máu và ổn định tình trạng người bệnh.

Với khối u kích thước lớn, thách thức không chỉ nằm ở việc cầm máu mà còn phải hạn chế tối đa tổn thương phần gan lành còn lại, đặc biệt ở người đã có bệnh gan nền.

Người bệnh được can thiệp nút chọn lọc nhánh mạch đang gây xuất huyết. Sau thủ thuật, nguồn chảy máu được kiểm soát, cơn đau giảm rõ rệt và tình trạng toàn thân dần ổn định. Sau đó, người bệnh tiếp tục được đánh giá chức năng gan, mức độ lan rộng của khối u và thể trạng để xác định chiến lược điều trị tiếp theo.

Theo bác sỹ Nguyễn Trung Đức, viêm gan B mạn tính là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng của ung thư gan. Tình trạng nhiễm virus kéo dài có thể gây viêm, tổn thương gan và làm tăng nguy cơ phát triển ung thư, trong khi việc không tái khám định kỳ có thể khiến tổn thương tiến triển mà không được phát hiện ở giai đoạn sớm.

Ung thư gan ở giai đoạn đầu thường ít triệu chứng rõ ràng. Người bệnh có thể chỉ mệt mỏi, ăn uống kém hoặc sụt cân, những biểu hiện dễ bị bỏ qua. Khi khối u lớn hơn, các triệu chứng như đau tức hạ sườn phải, đầy bụng, sụt cân nhanh có thể xuất hiện rõ hơn. Nếu khối u xuất huyết hoặc vỡ, người bệnh có thể đột ngột đau dữ dội và cần cấp cứu.

Bác sỹ khuyến cáo người mắc viêm gan B mạn tính cần tái khám định kỳ để đánh giá hoạt động của virus, mức độ tổn thương gan và nguy cơ ung thư gan. Việc theo dõi đúng lịch giúp tăng khả năng phát hiện tổn thương khi còn nhỏ, từ đó mở rộng cơ hội lựa chọn phương pháp điều trị.