Nút giao thông An Phú thi công chậm trễ, tiến độ hoàn thành lùi sang năm 2026. Ảnh: Lê Toàn

Dự án ngàn tỷ thi công ì ạch

Đã quá thời hạn hoàn thành 6 tháng, nhưng Dự án Nút giao thông An Phú và cải tạo môi trường kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên vẫn ngổn ngang và khó hoàn thành trong năm 2025. Chậm trễ và gây bức xúc nhất là công trình nút giao An Phú (tổng mức đầu tư 3.408 tỷ đồng) được khởi công từ cuối năm 2022, với thời hạn hoàn thành là ngày 30/4/2025.

Theo báo cáo mới nhất của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM (gọi tắt là Ban Giao thông), đến nay, nhiều gói thầu thi công nút giao An Phú rất chậm như gói XL12 (nhánh cầu vượt N1.1 và N1.3) mới đạt 17%. Riêng gói XL13 (nhánh cầu vượt N1.2) có sản lượng thấp nhất, mới đạt 12%, đang tạm ngưng thi công vì vướng khu đất 22.012 m2 đường Lương Định Của chưa được giải phóng mặt bằng.

Nếu đẩy được tiến độ, thì nhanh nhất, một số gói thầu hoàn thành vào cuối năm 2025 và đầu năm 2026. Như vậy, Dự án nút giao thông An Phú khó hoàn thành vào cuối năm 2025 như chỉ đạo của Chủ tịch UBND TP.HCM và Nghị quyết của HĐND đã đề ra. Trường hợp khu đất 22.012 m2 đường Lương Định Của được bàn giao dứt điểm trước ngày 28/2/2026, thì Dự án có thể hoàn thành trong tháng 9/2026.

Cùng chung tình trạng chậm trễ là Dự án Cải tạo môi trường kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên, có tổng vốn đầu tư hơn 9.000 tỷ đồng. Dự án được khởi công vào tháng 2/2023, theo kế hoạch là hoàn thành vào ngày 30/4/2025, nhưng đến nay tổng khối lượng thi công mới đạt 54,59%.

Ông Nguyễn Hoàng Anh Dũng, Phó giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM (chủ đầu tư) cho biết, có tổng cộng 40 gói thầu, dự án gặp nhiều vướng mắc do một số điểm chưa được bàn giao mặt bằng và vướng lưới điện hạ thế, trung thế, các trạm biến áp, cáp viễn thông; khan hiếm nguồn vật liệu cát, đá dăm.

Tình trạng thi công ì ạch cũng xảy ra tại hàng loạt dự án khác như Dự án 2,7 km đường Vành đai 2, đoạn từ đường Phạm Văn Đồng đến nút giao Gò Dưa, khởi công năm 2017; Dự án nút giao Mỹ Thủy có vốn đầu tư hơn 3.400 tỷ đồng; Dự án mở rộng Quốc lộ 50 khởi công từ cuối năm 2022…

Mạnh tay xử lý nhà thầu yếu

Trước tình trạng hàng loạt dự án trọng điểm quy mô lớn thi công ì ạch, UBND TP.HCM đã yêu cầu các ban quản lý dự án kiểm tra, rà soát, đánh giá toàn bộ nhà thầu thi công tham gia dự án. Từ đó, siết chặt quản lý hợp đồng, áp dụng các chế tài theo hợp đồng đối với nhà thầu yếu kém như: điều chuyển khối lượng, thay thế nhân sự, đánh giá năng lực, cập nhật thông tin lên hệ thống đấu thầu quốc gia, chấm dứt hợp đồng, thu hồi tạm ứng…

Sau khi rà soát tiến độ các gói thầu tại Dự án nút giao An Phú, Ban Giao thông đã thực hiện hàng loạt giải pháp để đẩy nhanh tiến độ như điều chỉnh thiết kế; tăng cường nhân lực, thiết bị thi công “3 ca, 4 kíp”; điều chuyển khối lượng.

Đối với nhà thầu yếu kém, Ban Giao thông đã phạt chậm tiến độ 4 nhà thầu với 8 lần xử phạt, tổng số tiền xử phạt hơn 1,1 tỷ đồng; tiếp tục theo dõi, xem xét áp dụng các chế tài mạnh hơn như điều chuyển khối lượng, chấm dứt hợp đồng, tịch thu bảo lãnh. Đối với những nhà thầu chậm tiến độ nhiều lần, sẽ báo cáo UBND Thành phố đăng thông tin trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, cấm thi công trên địa bàn Thành phố.

Để đẩy nhanh tiến độ Dự án nút giao An Phú, Ban Giao thông kiến nghị UBND Thành phố cho phép áp dụng cơ chế chỉ định trực tiếp nhà thầu mới để thay thế nhà thầu vi phạm bị chấm dứt hợp đồng.

Tại Dự án Cải tạo môi trường kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên, ông Nguyễn Hoàng Anh Dũng cho biết, đối với các nhà thầu chậm tiến độ, chủ đầu tư đã ban hành nhiều văn bản xử phạt và truy thu vi phạm hợp đồng để nộp lại ngân sách. Với những nhà thầu tiếp tục vi phạm làm chậm tiến độ Dự án, chủ đầu tư yêu cầu đặt ra mốc thời gian hoàn thành rõ ràng, có những biện pháp phù hợp với quy định luật, hồ sơ đấu thầu để áp dụng.