Bộ Y tế vừa ban hành Hướng dẫn nội dung chuyên môn khám sức khỏe định kỳ cho trẻ em dưới 6 tuổi, quy định thống nhất quy trình, nội dung khám và tổ chức thực hiện trên phạm vi toàn quốc.

Theo hướng dẫn, mỗi trẻ dưới 6 tuổi sẽ được khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm, qua đó theo dõi toàn diện sự phát triển về thể chất, tinh thần và kịp thời phát hiện các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.

Theo Bộ Y tế, việc khám sức khỏe định kỳ có thể được thực hiện tại trạm y tế xã, phường; các điểm khám sức khỏe lưu động được bố trí thuận tiện cho cha mẹ hoặc người chăm sóc trẻ.

Theo hướng dẫn, nội dung khám sức khỏe được thiết kế toàn diện, bao gồm đo các dấu hiệu sinh tồn; đánh giá tình trạng dinh dưỡng; theo dõi sự phát triển về tinh thần và vận động; kiểm tra tình trạng tiêm chủng; khám toàn thân và các cơ quan như da, đầu - cổ, mắt, tai mũi họng, răng miệng, hệ hô hấp, tim mạch, ổ bụng, cơ quan sinh dục, hệ cơ xương khớp và thần kinh.

Đặc biệt, trẻ cũng sẽ được sàng lọc nguy cơ rối loạn phổ tự kỷ, giúp phát hiện sớm để có biện pháp can thiệp phù hợp ngay trong giai đoạn "vàng" của sự phát triển.

Để bảo đảm chất lượng khám, Bộ Y tế quy định mỗi dây chuyền khám cần có một bác sỹ trực tiếp khám sức khỏe cho trẻ dưới 6 tuổi; một y sỹ, điều dưỡng hoặc hộ sinh thực hiện đo các dấu hiệu sinh tồn, cân nặng, chiều cao và các chỉ số cơ bản; cùng một nhân viên y tế hỗ trợ như nhân viên y tế công cộng hoặc công tác xã hội.

Toàn bộ nhân viên tham gia khám sức khỏe định kỳ phải được tập huấn hoặc phổ biến đầy đủ về nội dung chuyên môn trước khi triển khai. Căn cứ điều kiện thực tế về nhân lực và số lượng trẻ đến khám, các đơn vị y tế có thể tổ chức một hoặc nhiều dây chuyền khám trong cùng một buổi nhằm đáp ứng nhu cầu của người dân.

Về cơ sở vật chất, mỗi dây chuyền khám phải được trang bị đầy đủ bàn khám, ghế ngồi, giường khám dành cho trẻ em cùng các thiết bị chuyên môn như cân, thước đo chiều cao, ống nghe tim phổi, nhiệt kế, đồng hồ đếm mạch, bộ khám ngũ quan, búa phản xạ và các đồ chơi phục vụ đánh giá sự phát triển tinh thần, vận động của trẻ.

Trước đó, Bộ Y tế đã ban hành kế hoạch khám sức khỏe định kỳ cho người dân cả nước. Theo đó, việc khám sức khỏe định kỳ có thể được thực hiện tại trạm y tế xã, phường; các điểm khám sức khỏe lưu động được bố trí thuận tiện cho cha mẹ hoặc người chăm sóc trẻ; các cơ sở khám, chữa bệnh công lập và ngoài công lập có chức năng khám chữa bệnh ban đầu và khám chữa bệnh cơ bản.

Hướng dẫn cũng yêu cầu các cơ sở y tế thực hiện đầy đủ các nội dung trong Mẫu giấy khám sức khỏe định kỳ cho trẻ em dưới 6 tuổi theo quy định tại Thông tư số 25/2026/TT-BYT.

Trong quá trình khám, nhân viên y tế phải khai thác tiền sử bệnh tật của trẻ ngay từ khi sinh, đồng thời tìm hiểu tiền sử sức khỏe của người mẹ trong thời gian mang thai nhằm có thêm cơ sở đánh giá nguy cơ ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.

Sau khi thăm khám, bác sỹ sẽ ghi nhận đầy đủ kết quả, tư vấn chăm sóc sức khỏe, hướng dẫn theo dõi hoặc can thiệp khi cần thiết theo mẫu thống nhất. Đối với những trường hợp phát hiện dấu hiệu bất thường hoặc nghi ngờ mắc bệnh, trẻ sẽ được tư vấn chuyển đến cơ sở khám, chữa bệnh phù hợp để tiếp tục thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Một điểm mới đáng chú ý là toàn bộ kết quả khám sức khỏe định kỳ sẽ được tổng hợp, cập nhật vào sổ sức khỏe điện tử, đồng thời liên thông và chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế cũng như hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế theo quy định hiện hành.

Bên cạnh hướng dẫn chuyên môn, Bộ Y tế cũng ban hành bảng tham chiếu đánh giá sự phát triển tinh thần - vận động dành cho trẻ dưới 6 tuổi, cùng bộ câu hỏi trắc nghiệm sàng lọc nguy cơ tự kỷ đối với trẻ từ 16 đến 30 tháng tuổi.

Những công cụ này sẽ hỗ trợ nhân viên y tế nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường về phát triển, tạo điều kiện để trẻ được can thiệp đúng thời điểm, góp phần nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe trong những năm đầu đời.

Khi tổ chức khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm sẽ giúp người dân chủ động phát hiện sớm nguy cơ mắc bệnh, từ đó có biện pháp dự phòng và điều trị kịp thời. Điều này không chỉ giảm gánh nặng bệnh tật cho mỗi cá nhân mà còn góp phần giảm chi phí y tế cho toàn xã hội.

Đáng chú ý, kết quả khám sức khỏe sẽ trở thành dữ liệu đầu vào quan trọng để hình thành hệ thống quản lý sức khỏe quốc gia, giúp ngành y tế theo dõi tình trạng sức khỏe của người dân liên tục theo từng giai đoạn cuộc đời.

Một điểm mới đáng chú ý của kế hoạch lần này là toàn bộ quy trình quản lý sẽ được số hóa. Sau khi tổng hợp, kết quả khám sức khỏe của người dân sẽ được lập thành Sổ sức khỏe điện tử và liên thông trực tiếp trên ứng dụng VNeID.

Việc ứng dụng công nghệ số không chỉ giúp người dân dễ dàng quản lý thông tin sức khỏe cá nhân mà còn hỗ trợ các cơ sở y tế chia sẻ dữ liệu chuyên ngành, bảo đảm tính thống nhất trong hoạt động khám chữa bệnh trên phạm vi toàn quốc.

Về lộ trình triển khai, Bộ Y tế đặt ra nhiều mốc thời gian cụ thể ngay trong năm 2026. Tại Trung ương, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh và Trung tâm Thông tin y tế quốc gia phải hoàn thành hướng dẫn chuyên môn và xây dựng hệ thống dữ liệu số ngay trong tháng 5/2026.

Trong khi đó, Cục Phòng bệnh được giao hoàn thành hướng dẫn khám sàng lọc miễn phí cho các nhóm đối tượng trước ngày 31/12/2027.

Ở cấp địa phương, trước ngày 30/5, các Sở Y tế phải trình UBND tỉnh, thành phố phê duyệt kế hoạch tổ chức thực hiện trên địa bàn.

Theo kế hoạch, trạm y tế cấp xã sẽ đóng vai trò chủ lực trong triển khai khám sức khỏe miễn phí cho người dân. Trường hợp trạm y tế không đủ điều kiện, địa phương phải chỉ đạo các cơ sở y tế có năng lực hỗ trợ chuyên môn hoặc tổ chức các điểm khám lưu động.

Kinh phí triển khai hoạt động khám sức khỏe và sàng lọc miễn phí sẽ được bảo đảm từ ngân sách nhà nước hằng năm, cùng các nguồn viện trợ, chương trình, dự án và nguồn hợp pháp khác.

Bộ Y tế cho biết các đơn vị trực thuộc và địa phương có trách nhiệm chủ động bố trí dự toán để bảo đảm kế hoạch được triển khai bền vững, hiệu quả.