Sự đổi mới thực tế đến ngay từ phương thức chất vấn và trả lời chất vấn của kỳ họp này. Đó là tất cả bộ trưởng, trưởng ngành đều cùng tham gia trả lời chất vấn, thay vì trước đây, mỗi kỳ chỉ lựa chọn một số lượng nhất định thành viên Chính phủ tham gia trả lời chất vấn. Vấn đề đại biểu nêu ra liên quan đến ngành nào, bộ nào, thì bộ trưởng, trưởng ngành đó có trách nhiệm trả lời. Còn Thủ tướng Chính phủ sẽ có 75 phút để phát biểu và trả lời các câu hỏi chất vấn của đại biểu Quốc hội vào ngày 18/11.

Chính sự đổi mới này đã mang đến “không khí” mới cho hai ngày chất vấn vừa qua. Các đại biểu đã hỏi và hỏi đến cùng các vấn đề từ nợ công, thu - chi ngân sách, tái cơ cấu kinh tế, đến chuyện tham nhũng, lãng phí, những khiếu nại của dân chưa được giải quyết thấu đáo và cả chuyện đổi mới thi cử, chuyện “tích hợp” môn lịch sử…

.

Thậm chí, có đại biểu Quốc hội còn mang tới nghị trường một bản kiến nghị gồm 40 chữ ký và con dấu của cử tri liên quan đến các quy định về thuốc bảo vệ thực vật để chất vấn các thành viên Chính phủ. Có đại biểu tuyên bố “đòi nợ” bộ trưởng vì các lời hứa đã đưa ra từ các kỳ họp trước về tình trạng bôi trơn sổ đỏ…

Trong khi đó, dù khá thẳng thắn trả lời các câu hỏi chất vấn của các đại biểu Quốc hội, song các Bộ trưởng Công thương, Tài chính, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn… vẫn có lúc lúng túng trước sự “truy đến cùng” của các đại biểu. Nhiều câu trả lời còn mang tính giải thích, vừa mất thời gian, vừa không trúng trọng điểm.

Điều này khiến Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng phải liên tục “nhắc nhở” các vị bộ trưởng, rằng phải trả lời rõ ràng, ngắn gọn câu hỏi của đại biểu Quốc hội, làm được không, bao giờ làm được, rằng Quốc hội chỉ cần ghi nhận lời hứa của Bộ trưởng…

Không khí đổi mới, dân chủ là vậy, nhưng cử tri có lẽ còn chờ đợi nhiều hơn nữa ở các phiên chất vấn và trả lời chất vấn của Quốc hội, bởi có cử tri phải thốt lên rằng, cả hỏi và trả lời đều “an toàn” mà chưa đủ “an dân”, bởi vẫn còn nhiều câu hỏi mà các đại biểu Quốc hội chất vấn kỳ này đã từng được chất vấn từ các kỳ họp trước mà chưa được trả lời thỏa đáng. Ngoài ra, cũng chưa lấy gì để đảm bảo lời hứa của các vị bộ trưởng, trưởng ngành trong kỳ họp này sẽ sớm được giải quyết trong thực tế.

Chính vì vậy, việc truy đến cùng trách nhiệm không chỉ đòi hỏi các bộ trưởng phải trả lời thẳng thắn trên nghị trường, mà quan trọng hơn còn là xử lý các vấn đề còn tồn tại của cử tri trong thực tế như thế nào. Không thể chỉ “hô quyết liệt” rồi mọi chuyện vẫn đâu hoàn đấy. Như vậy, mới là chất vấn và trả lời chất vấn hiệu quả và Quốc hội mới thực sự thực hiện tốt nhất quyền giám sát tốt cao của mình.

Đây là kỳ họp áp chót, nhưng là kỳ chất vấn cuối cùng của Quốc hội Khóa XIII. Sự đổi mới của kỳ họp này, vì thế kỳ vọng sẽ mang tới sự đổi mới thực sự, nâng cao chất lượng, hiệu quả cho các kỳ chất vấn và trả lời chất vấn của Quốc hội tại những kỳ họp sau.