Thận trọng điều hành

Không ngoài dự đoán của giới chuyên gia, Fed quyết định giữ nguyên lãi suất tham chiếu trong phiên họp tháng 6 tuần trước. Trong thông báo sau cuộc họp, Fed nhận xét, thị trường lao động vẫn vững vàng và tỷ lệ thất nghiệp duy trì mức thấp. Lạm phát 3 tháng qua đã hạ nhiệt, nhưng Chủ tịch Fed Jerome Powell nhấn mạnh, điều này chỉ phản ánh quá khứ, đồng thời cảnh báo lạm phát lên 3% cuối năm nay.

Theo biểu đồ chấm của Fed, các thành viên Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) vẫn kỳ vọng nhiều vào khả năng giảm lãi suất tổng cộng 0,5 điểm phần trăm trong năm 2025, nhưng đa số cho rằng, lãi suất điều hành đến năm 2027 chỉ giảm thêm 0,5 điểm phần trăm. Giới đầu tư cũng đang đặt cược quá bán vào khả năng Fed giảm lãi suất thêm 25 điểm cơ bản trong cuộc họp tháng 9.

Dù không đề cập cuộc xung đột giữa Israel và Iran trong tuyên bố chính sách, song Chủ tịch Fed cho biết, vẫn đang theo dõi tình hình. Các đợt tăng giá năng lượng do xung đột thường chỉ mang tính tạm thời, không tác động lâu dài đến lạm phát, nhưng Fed có thể sẵn sàng phản ứng kịp thời với các thông tin mới.

Tương tự, Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) cũng giữ nguyên mức lãi suất 4,25% trong bối cảnh lạm phát tại nước này vẫn ở mức cao và các rủi ro bên ngoài gia tăng do căng thẳng thương mại toàn cầu và xung đột tại khu vực Trung Đông.

Trước đó, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã cắt giảm lãi suất lần thứ tám kể từ tháng 6/2024, đưa lãi suất tiền gửi xuống 2%. Tuy nhiên, trong thông điệp mới đây, Chủ tịch ECB Lagarde cho biết, ECB đang tiến gần đến cuối chu kỳ, chỉ báo cho thấy có thể sẽ tạm dừng sau các đợt cắt giảm liên tục thời gian qua.

Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Thụy Sĩ cắt giảm lãi suất chính sách 25 điểm cơ bản, đưa lãi suất lần đầu tiên về mức 0% kể từ khi áp dụng lãi suất âm vào cuối năm 2022. Lạm phát giảm và triển vọng kinh tế toàn cầu u ám là những lý do được đưa ra. Chỉ số giá tiêu dùng tại Thụy Sĩ lần đầu tiên giảm trong 4 năm, do giá du lịch và giá dầu giảm. GDP của Thụy Sĩ tăng trưởng mạnh trong quý đầu năm 2025, một phần nhờ hoạt động xuất khẩu sớm sang Mỹ trước khi áp dụng thuế quan mới, nhưng dự kiến chậm lại trong các quý tới.

Áp lực tỷ giá

Tiếp tục phản ứng mạnh ngay sau quyết định giữ nguyên lãi suất của Fed, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra loạt công kích mạnh tới Chủ tịch Fed thông qua các bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, với lời kêu gọi giảm lãi suất ngay lập tức và cáo buộc Chủ tịch Powell gây thiệt hại hàng trăm tỷ USD cho nền kinh tế Mỹ bởi quyết định không giảm lãi suất.

Trong khi đó, rủi ro lãi suất Mỹ neo cao cùng ẩn số kết quả của các cuộc đàm phán thuế quan cũng gây áp lực đến tỷ giá tại các nước đang phát triển. Tỷ giá VND/USD mua vào tại các ngân hàng thương mại đến cuối tuần trước đã tiến sát mức 26.000 VND/USD.

Tại Vietcombank, USD được giao dịch ở mức 25.922 VND/USD (mua vào chuyển khoản) và 26.282 VND/USD (bán ra). Tỷ giá bán ra đã cao kịch biên độ trong cả tuần trước. Tính từ đầu quý II tới nay, tỷ giá tại Vietcombank đã tăng 2,1%, “đóng góp” đáng kể vào mức tăng tổng cộng 2,86% so với thời điểm cuối năm 2024. Tỷ giá trung tâm cũng ghi nhận mức tăng tương ứng.

Theo chuyên gia phân tích từ MBS, USD được kỳ vọng sẽ duy trì sức mạnh trong năm nay nhờ chính sách bảo hộ thương mại ở mức cao và mặt bằng lãi suất cao của Mỹ khi Fed được dự báo sẽ chỉ cắt giảm lãi suất 2 lần.

Cùng với đó, trong trường hợp thuế đối ứng được giữ ở mức cao, sẽ là thách thức lớn đối với hoạt động xuất khẩu và thu hút đầu tư nước ngoài của Việt Nam, nguồn cung ngoại tệ bị siết chặt và tạo thêm áp lực lên tỷ giá. Trường hợp 2 bên đàm phán thành công để giảm mức thuế, sẽ đóng góp đáng kể vào việc ổn định tỷ giá, lãi suất, củng cố các hoạt động mũi nhọn của nền kinh tế như xuất khẩu, thu hút đầu tư nước ngoài.

Nội dung đàm phán thời gian tới sẽ là ẩn số lớn tác động đến các yếu tố vĩ mô, bao gồm tỷ giá. Khi chỉ còn chưa đến 20 ngày nữa là thời gian 90 ngày Mỹ tạm hoãn áp dụng thuế sẽ kết thúc, việc gia hạn thời gian đàm phán thuế quan sau hạn chót 8/7 đang được nhắc đến.

Theo dự đoán của nhóm chuyên gia kinh tế của Goldman Sachs, Mỹ sẽ gia hạn thời gian đàm phán thuế quan với các nước, thay vì bám sát hạn chót ban đầu. Trước đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent đề cập khả năng dành thêm thời gian cho các cuộc đàm phán thương mại và lùi hạn chót với những quốc gia có thiện chí.

Trong bối cảnh áp lực gia tăng từ bên ngoài, Ngân hàng Nhà nước vẫn đang có những biện pháp điều hành linh hoạt. Trong tháng 5, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục duy trì hút ròng hơn 21.400 tỷ đồng. Theo chuyên gia phân tích từ FiinRatings, việc linh hoạt điều chỉnh tỷ giá trung tâm cho phép thị trường có thêm dư địa tự điều tiết.