Báo Đầu Tư
Thứ Hai, Ngày 16 tháng 11 năm 2026,
Vắc-xin ung thư cá thể hóa của Nga dưới góc nhìn chuyên gia
D.Ngân - 16/11/2026 16:48
  Print
Thông tin bệnh nhân ung thư đầu tiên được điều trị bằng vắc-xin cá thể hóa Neooncovac của Nga không xuất hiện khối u mới sau 4 tháng, các tổn thương di căn được ghi nhận biến mất, đang thu hút sự quan tâm của giới y khoa.

Thông tin về kết quả bước đầu của vắc-xin ung thư cá thể hóa Neooncovac vừa được các nhà khoa học Nga công bố, mở thêm kỳ vọng trong nghiên cứu những phương pháp điều trị ung thư dựa trên đặc điểm riêng của từng người bệnh.

Ngày 11/11, trong cuộc trả lời phỏng vấn trang Gazeta.ru, ông Alexander Gintsburg, Giám đốc khoa học Viện Nghiên cứu Gamaleya của Nga, cho biết bệnh nhân đầu tiên được điều trị bằng Neooncovac không ghi nhận thêm khối u mới trong khoảng 4 tháng theo dõi. Đặc biệt, những tổn thương di căn trước đó được thông báo đã biến mất trên kết quả kiểm tra.

mRNA Cancer Vaccine Laboratory Close-Up
Dù được đánh giá là tín hiệu khả quan, các chuyên gia ung bướu nhấn mạnh cần thêm bằng chứng khoa học trước khi có thể ứng dụng rộng rãi liệu pháp này.

Người bệnh mắc u hắc tố, một dạng ung thư da có khả năng tiến triển và di căn. Hiện bệnh nhân tiếp tục được thăm khám định kỳ hằng tháng và dự kiến theo dõi trong ba năm nhằm đánh giá khả năng kiểm soát bệnh, nguy cơ tái phát và hiệu quả lâu dài của liệu pháp.

Đến nay, phía Nga cho biết đã có 6 bệnh nhân được tiếp cận vắc-xin Neooncovac và dự kiến mở rộng lên 20 trường hợp trước cuối năm 2026.

Mặc dù mới là kết quả bước đầu trên số lượng người bệnh rất hạn chế, thông tin này thu hút sự quan tâm bởi điều trị ung thư giai đoạn tiến triển, đặc biệt những trường hợp đã xuất hiện di căn hoặc không còn đáp ứng tốt với các phác đồ thông thường, vẫn là thách thức lớn của y học hiện đại.

Trao đổi về kết quả nghiên cứu, Ths.Nguyễn Duy Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân Quốc tế Phương Đông nhận định, những tín hiệu ban đầu của Neooncovac mang ý nghĩa tích cực, nhất là trong bối cảnh các phương pháp điều trị ung thư đang chuyển mạnh sang hướng cá thể hóa.

Theo bác sỹ Duy Anh, hiệu quả điều trị ung thư thường được đánh giá qua nhiều mức độ, gồm đáp ứng hoàn toàn, đáp ứng một phần hoặc bệnh ổn định. Đáp ứng hoàn toàn về mặt hình ảnh là tình trạng các tổn thương ung thư được đánh giá biến mất sau điều trị; đáp ứng một phần là kích thước tổn thương giảm đáng kể, còn bệnh ổn định nghĩa là chưa ghi nhận dấu hiệu tiến triển theo tiêu chí đánh giá.

"Ở người bệnh ung thư giai đoạn muộn, việc khối u, hạch di căn tiêu biến hoặc bệnh được giữ ổn định, không xuất hiện thêm ổ di căn mới đã là kết quả rất đáng mừng. Vì vậy, kết quả ban đầu của vắc-xin Neooncovac là một tín hiệu chuyên môn khả quan", bác sỹ Duy Anh nhận định.

Đối với người bệnh ung thư đã trải qua nhiều phác đồ nhưng bệnh vẫn tiến triển, việc tìm kiếm phương pháp điều trị mới có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Một liệu pháp có khả năng kiểm soát khối u, kéo dài thời gian sống và duy trì chất lượng cuộc sống đều có thể mang lại giá trị đáng kể.

Điểm khác biệt của Neooncovac nằm ở nguyên lý cá thể hóa điều trị. Nếu vắc-xin phòng bệnh thông thường được sử dụng nhằm tạo miễn dịch trước một tác nhân gây bệnh, vắc-xin ung thư cá thể hóa là liệu pháp điều trị được thiết kế dựa trên đặc điểm khối u đã hình thành trong cơ thể.

Với công nghệ mRNA, các nhà nghiên cứu phân tích mẫu mô ung thư và mô lành của người bệnh để xác định những đặc điểm di truyền, từ đó lựa chọn các mục tiêu phù hợp nhằm kích thích hệ miễn dịch nhận diện, tấn công tế bào ung thư.

Mỗi chế phẩm được thiết kế riêng theo đặc điểm khối u của từng bệnh nhân, thay vì áp dụng một công thức giống nhau cho tất cả người mắc cùng loại ung thư.

Hướng tiếp cận này phản ánh xu thế phát triển của y học chính xác, trong đó phác đồ điều trị được xây dựng dựa trên đặc điểm sinh học của khối u, tình trạng sức khỏe và khả năng đáp ứng của từng người bệnh.

Những năm gần đây, sự phát triển của thuốc điều trị trúng đích và liệu pháp miễn dịch đã tạo ra nhiều thay đổi trong điều trị ung thư. Một số trường hợp ung thư tiến triển có thể đạt đáp ứng kéo dài, góp phần cải thiện thời gian sống và chất lượng cuộc sống.

Theo bác sỹ Nguyễn Duy Anh, thực tế điều trị đã ghi nhận những người bệnh ung thư giai đoạn muộn đáp ứng tốt với liệu pháp miễn dịch hoặc điều trị trúng đích, duy trì tình trạng ổn định trong nhiều năm. Tuy nhiên, hiệu quả không giống nhau ở tất cả bệnh nhân và nguy cơ tái phát vẫn tồn tại.

Vì vậy, nghiên cứu những liệu pháp mới như vắc-xin ung thư cá thể hóa được kỳ vọng bổ sung thêm lựa chọn trong tương lai, đặc biệt đối với nhóm người bệnh có ít phương án điều trị phù hợp.

Dù kết quả ban đầu mang lại kỳ vọng, các chuyên gia nhấn mạnh cần phân biệt rõ tín hiệu tích cực ở một bệnh nhân với bằng chứng xác nhận hiệu quả của một phương pháp điều trị trên phạm vi rộng.

Theo bác sỹ Nguyễn Duy Anh, những thông tin hiện được công bố về Neooncovac chủ yếu đến từ phía Nga, chưa có đầy đủ dữ liệu nghiên cứu được kiểm chứng độc lập để đánh giá toàn diện mức độ hiệu quả, tính an toàn và khả năng duy trì đáp ứng lâu dài.

Một liệu pháp điều trị ung thư mới muốn được ứng dụng rộng rãi cần trải qua quá trình nghiên cứu lâm sàng chặt chẽ, với số lượng người tham gia đủ lớn, phương pháp đánh giá rõ ràng và thời gian theo dõi phù hợp.

Đặc biệt, cần làm rõ mức độ đóng góp của vắc-xin đối với kết quả điều trị, khả năng phối hợp với các liệu pháp khác, tỷ lệ đáp ứng ở nhiều nhóm bệnh nhân và những tác dụng không mong muốn có thể xuất hiện trong quá trình sử dụng.

Việc một bệnh nhân không còn phát hiện tổn thương di căn sau điều trị là kết quả đáng chú ý, nhưng chưa đủ căn cứ để khẳng định bệnh đã được chữa khỏi hoàn toàn. Đối với ung thư, nguy cơ tái phát vẫn cần được theo dõi trong thời gian dài, kể cả sau khi các xét nghiệm hình ảnh không còn phát hiện tổn thương.

"Kết quả từ Nga là tín hiệu tích cực, mở ra hy vọng mới cho ngành ung thư học. Nhưng để vắc-xin này trở thành phác đồ điều trị phổ biến tại Việt Nam cũng như trên thế giới, chúng ta cần thêm thời gian chờ kết quả thử nghiệm đa trung tâm quy mô lớn và sự thẩm định chính thức từ các cơ quan y tế quốc tế", bác sỹ Duy Anh chia sẻ.

Các chuyên gia cũng lưu ý, sự xuất hiện của những phương pháp điều trị mới thường kéo theo tâm lý kỳ vọng lớn từ người bệnh và gia đình, đặc biệt ở những trường hợp ung thư giai đoạn muộn. Tuy nhiên, người dân cần thận trọng trước thông tin quảng cáo về các loại vắc-xin ung thư được rao bán qua mạng hoặc dịch vụ trung gian đưa người bệnh ra nước ngoài điều trị.

Vắc-xin ung thư cá thể hóa được phát triển riêng cho từng người dựa trên đặc điểm khối u, không phải sản phẩm có thể mua bán, sử dụng như các loại thuốc thông thường. Người bệnh tuyệt đối không tự ý ngừng hoặc thay đổi phác đồ đang điều trị chỉ vì những thông tin về kết quả thử nghiệm ban đầu.

Trong bối cảnh nghiên cứu vắc-xin điều trị ung thư vẫn cần thêm thời gian, các chuyên gia khuyến cáo người dân tiếp tục chú trọng những biện pháp phòng bệnh đã được chứng minh hiệu quả.

Trong đó, tiêm vắc-xin viêm gan B góp phần phòng ngừa nhiễm virus viêm gan B, qua đó giảm nguy cơ ung thư gan; vắc-xin HPV giúp phòng ngừa ung thư cổ tử cung và một số bệnh ung thư liên quan đến virus HPV. Kết hợp với lối sống lành mạnh, khám sức khỏe và tầm soát phù hợp với nhóm nguy cơ, những biện pháp này có ý nghĩa thiết thực trong giảm gánh nặng ung thư.

Những kết quả ban đầu của Neooncovac cho thấy tiềm năng của hướng nghiên cứu sử dụng hệ miễn dịch để điều trị ung thư theo đặc điểm riêng của từng bệnh nhân. Tuy nhiên, để chuyển một thành tựu nghiên cứu thành phương pháp điều trị có thể ứng dụng rộng rãi, cần có sự đánh giá khoa học độc lập, đầy đủ về hiệu quả và an toàn.

Triển vọng của vắc-xin ung thư cá thể hóa vì vậy cần được nhìn nhận với sự kỳ vọng thận trọng, đặt trên nền tảng bằng chứng khoa học, nhằm mở thêm cơ hội điều trị thực chất và bền vững cho người bệnh trong tương lai.

Bộ Y tế yêu cầu kiểm tra quảng cáo DK-Betics Gold có dấu hiệu gây hiểu nhầm như thuốc chữa bệnh
Bộ Y tế yêu cầu kiểm tra quảng cáo DK-Betics Gold có dấu hiệu gây hiểu nhầm như thuốc chữa bệnh
Sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe DK-Betics Gold bị phản ánh quảng cáo không phù hợp với nội dung đã được xác nhận, có dấu hiệu gây...
Bình luận bài viết này
Xem thêm trên Báo Đầu Tư