Di tích Tháp Hòa Lai. Ảnh: Internet.

UBND tỉnh Khánh Hòa vừa có văn bản gửi Bộ Xây dựng kiến nghị rà soát, điều chỉnh hướng tuyến Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đoạn qua khu vực Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Hòa Lai.

Cụ thể, địa phương đề nghị nghiên cứu điều chỉnh tuyến ra ngoài phạm vi khu vực bảo vệ II của di tích nhằm bảo đảm không gian cảnh quan, không làm suy giảm giá trị văn hóa - lịch sử, hạn chế tác động đến môi trường khảo cổ học và tính toàn vẹn của Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Hòa Lai.

Được biết, Tháp Hòa Lai nằm trên địa bàn xã Thuận Bắc, tỉnh Khánh Hòa, là một trong những quần thể kiến trúc Chăm cổ tiêu biểu còn bảo tồn tương đối nguyên vẹn tại khu vực Nam Trung Bộ. Với những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ học, di tích đã được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt.

Trong quá trình lập Quy hoạch bảo quản, tu bổ và phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Hòa Lai, tỉnh Khánh Hòa đã rà soát hồ sơ Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam và nhận thấy đoạn tuyến từ khoảng Km1246 đến Km1247 dự kiến đi bằng cầu cạn có phạm vi ảnh hưởng trực tiếp tới khu vực bảo vệ II của di tích.

Theo đánh giá của địa phương, việc bố trí một công trình hạ tầng giao thông quy mô lớn trong khu vực phụ cận có nguy cơ tác động đến không gian cảnh quan văn hóa - lịch sử, trục nhìn kiến trúc và tính toàn vẹn của di tích. Đồng thời, quá trình thi công cũng có thể ảnh hưởng tới môi trường khảo cổ học, các địa tầng khảo cổ chưa được phát lộ và những yếu tố gốc cấu thành di tích.

Bên cạnh đó, với đặc thù tải trọng lớn, tần suất khai thác cao và vận tốc vận hành lớn của tuyến đường sắt tốc độ cao, quá trình thi công và khai thác có thể phát sinh rung chấn, tiếng ồn kéo dài, ảnh hưởng tới độ ổn định kết cấu, độ bền vật liệu và môi trường bảo tồn của công trình kiến trúc cổ.

Theo UBND tỉnh Khánh Hòa, việc hình thành tuyến đường sắt tốc độ cao trong khu vực phụ cận còn có thể ảnh hưởng tới định hướng quy hoạch không gian bảo tồn tổng thể, hoạt động nghiên cứu khảo cổ học, giáo dục di sản, tham quan trải nghiệm và việc phát huy bền vững giá trị của Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Hòa Lai trong dài hạn.