Sản xuất công nghiệp tháng 11 và 11 tháng năm 2025 tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Ảnh: Đức Thanh

Xu hướng tích cực

Hàng loạt chỉ số kinh tế vĩ mô tháng 11 và 11 tháng năm 2025 đã cho thấy xu hướng tích cực của nền kinh tế, từ chỉ số sản xuất công nghiệp, đến xuất nhập khẩu, phát triển doanh nghiệp… Điều này càng có ý nghĩa trong bối cảnh nền kinh tế vừa trải qua nhiều khó khăn, thách thức do chịu tác động của tình hình mưa lũ phức tạp.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng thậm chí đã dùng cụm từ “tác động kép” để nói về những khó khăn của nền kinh tế Việt Nam trong thời gian gần đây. Vừa chịu tác động từ các yếu tố bất lợi từ bên ngoài, vừa gánh chịu thiệt hại do thiên tai, bão lũ phức tạp, khó lường. Đặc biệt, tình trạng “bão chồng bão, lũ chồng lũ” hiếm thấy, gây ra lũ lụt vượt mức lịch sử trên diện rộng, không chỉ ảnh hưởng đến đời sống nhân dân, mà cả phát triển kinh tế - xã hội trên cả nước.

Nhưng vượt lên tất cả, nền kinh tế vẫn đạt được các kết quả “quan trọng, toàn diện”, như cách nói của Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng. Hôm Chính phủ họp phiên thường kỳ tháng 11/2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cũng nhấn mạnh điều này. Người đứng đầu Chính phủ khẳng định, tình hình kinh tế - xã hội tiếp tục xu hướng tích cực, tháng sau tốt hơn tháng trước, 11 tháng tốt hơn cùng kỳ năm 2024 trên hầu hết các lĩnh vực.

Có nhiều con số để chứng minh cho những nhận định này. Chẳng hạn, sản xuất công nghiệp tháng 11 và 11 tháng năm 2025 tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, đặc biệt là sự bứt phá của ngành chế biến, chế tạo nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu thụ và xuất khẩu cuối năm. Cụ thể, Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 11 ước tăng 2,3% so với tháng trước và tăng 10,8% so với cùng kỳ; tính chung 11 tháng, chỉ số này tăng 9,3%; trong đó, ngành chế biến, chế tạo đóng vai trò dẫn dắt với mức tăng 10,6%.

Sản xuất tăng, xuất khẩu cũng tăng, nên 11 tháng, tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 430,14 tỷ USD, tăng 16,1% so với cùng kỳ năm trước. Con số này cho thấy, hoạt động xuất khẩu của cả nước, như nhận định của Bộ Tài chính, là đã “thiết lập được mốc tăng trưởng hai con số vững chắc”.

Trong khi đó, 11 tháng năm 2025, sức mua của nền kinh tế vẫn giữ nhịp tăng trưởng tích cực, cao hơn mức tăng cùng kỳ năm trước cả về giá trị danh nghĩa lẫn chỉ số giá loại trừ, khẳng định sự phục hồi của thị trường nội địa. Cụ thể, 11 tháng, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 9,1% so với cùng kỳ (nếu loại trừ yếu tố giá tăng 6,8%, cao hơn mức tăng 5,8% của cùng kỳ năm 2024). 

Một chỉ số quan trọng khác, đó là tổng số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường tăng mạnh so với cùng kỳ, với 275.592 doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường, tăng 26,1% so với cùng kỳ năm 2024. “Xu hướng doanh nghiệp quay trở lại hoạt động tăng mạnh là một tín hiệu tích cực phản ánh niềm tin kinh doanh được củng cố”, báo cáo của Bộ Tài chính cho biết.

Tựu trung, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng khẳng định, nền kinh tế đã giữ vững được sự ổn định vĩ mô, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn được bảo đảm; hoạt động sản xuất - kinh doanh được thúc đẩy; thu - chi ngân sách nhà nước tăng cao; các động lực tăng trưởng tiếp tục được thúc đẩy và làm mới…

Sẵn sàng để về đích

Nền kinh tế Việt Nam càng ngày càng khẳng định được sự bền bỉ, vững vàng trong gian khó. Hôm S&P Global công bố Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) của Việt Nam tháng 11/2025, với điểm số đạt được là 53,8 điểm, ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, cho biết, ngành sản xuất Việt Nam đang có “một thời điểm cuối năm tích cực”.

“Tăng trưởng được ghi nhận dù có sự gián đoạn của chuỗi cung ứng và dây chuyền sản xuất do thời tiết mưa bão trong những tuần gần đây. Vì vậy, tăng trưởng có tiềm năng tiếp tục những tháng tới khi các công ty theo kịp các dự án bị trì hoãn”, ông Andrew Harker nói.

Để chuẩn bị sẵn sàng cho chặng đường tăng trưởng dài hơi hơn, ông Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính (Bộ tài chính) cho rằng, Việt Nam cần phát triển tư duy mới, phương thức lãnh đạo mới, mô hình tăng trưởng mới, khơi thông nguồn lực, không gian mới.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cũng đã nói, càng trong khó khăn, chúng ta càng nỗ lực, kiên định, quyết tâm xoay chuyển tình thế. Và nhờ vậy, những kết quả đạt được trong 11 tháng qua là tích cực.

Câu chuyện còn lại là, chỉ còn 1 tháng cuối của năm, làm sao để nền kinh tế có thể tăng tốc về đích. Cho tới thời điểm này, tăng trưởng 8% là khả thi, nhưng nếu muốn đạt con số cao hơn, không phải là dễ dàng.

“Nhiệm vụ tăng trưởng năm 2025 còn nhiều thách thức”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng thừa nhận và cho biết, thời gian còn lại của năm 2025 rất ngắn, trong khi các động lực tăng trưởng về đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu tiếp tục đối mặt với rủi ro, khó khăn từ thị trường bên ngoài, chính sách thuế quan của Hoa Kỳ… và các vấn đề nội tại của nền kinh tế.

Những khó khăn khác được Bộ trưởng nhắc đến, đó là giải ngân vốn đầu tư công 11 tháng mới đạt 60,6% kế hoạch; tiến độ một số dự án trọng điểm chịu nhiều ảnh hưởng do sạt lở, mưa lũ, ngập lụt kéo dài; đầu tư tư nhân chưa được như kỳ vọng; công tác xúc tiến đầu tư, thu hút các dự án FDI quy mô lớn còn gặp vướng mắc…

Ông Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - Tài chính (Bộ Tài chính), khi phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế - Tài chính mới đây, nhấn mạnh việc mục tiêu tăng trưởng 8,4% quý IV, để cả năm đạt tốc độ tăng trưởng trên 8% là một thách thức lớn, nhất là khi các yếu tố bên ngoài còn nhiều bất định.

Câu trả lời nằm ở nỗ lực của toàn hệ thống chính trị trong tháng cuối cùng của năm. Hiện tại, so với nhiều chỉ tiêu của cả năm, các kết quả đạt được là khá tích cực, như chỉ tiêu tăng trưởng xuất khẩu cả năm 12%, thì giờ đã vượt; tăng trưởng thương mại điện tử 20-22%, sau 11 tháng đã đạt 25-27%... Tuy nhiên, một số chỉ tiêu cần nỗ lực nhiều hơn, như giải ngân đầu tư công, mục tiêu là 100%, nhưng hiện mới đạt 60,6%; Chỉ số sản xuất công nghiệp, mục tiêu là tăng trưởng 9-10%, phấn đấu 12%, hiện đạt 9,3%; thu hút khách quốc tế, mục tiêu là 22-25 triệu lượt, hiện đạt 19,2 triệu lượt; tổng mức bán lẻ mục tiêu là 10-12%; hiện đạt 9,2%...

Tiếp tục thúc đẩy các động lực tăng trưởng này, trong đó có giải ngân đầu tư công, là điều cần thiết. Đó có lẽ là nguyên nhân khiến Thủ tướng Chính phủ vừa có Công điện số 237/CĐ-TTg về đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công những tháng cuối năm 2025.