Bắt đầu từ tháng 3/2026, hệ thống pháp lý trong lĩnh vực công vụ tiếp tục được điều chỉnh theo hướng tinh gọn và đồng bộ hơn. Thông tư 02/2026 của Bộ Nội vụ chính thức bãi bỏ một loạt văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến công chức, viên chức đã ban hành từ nhiều năm trước. Đồng thời, Thông tư 01/2026 hướng dẫn cách xếp lương đối với người được tuyển dụng vào công chức, thay thế cách tính cũ.

Danh mục văn bản bị bãi bỏ gồm các quyết định, thông tư do Bộ Nội vụ và một số bộ, ngành ban hành trong giai đoạn trước đây. Có những quy định đã tồn tại hơn 30 năm, như văn bản năm 1994 về tiêu chuẩn nghiệp vụ các ngạch công chức ngành giáo dục và đào tạo. Một quyết định năm 2005 quy định tạm thời chức danh và mã số ngạch viên chức trong lĩnh vực giáo dục, văn hóa, thông tin cũng không còn được áp dụng.

Bãi bỏ loạt quy định cũ, áp dụng cách xếp lương công chức mới từ 1/3.

Bên cạnh đó là các quy định về quy trình thanh tra tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức, viên chức ban hành năm 2012; hướng dẫn về thanh tra viên, công chức thanh tra chuyên ngành thuộc lĩnh vực lao động - thương binh và xã hội; cùng một số văn bản liên quan đến quản lý chuyên ngành khác.

Việc bãi bỏ sẽ không tạo ra khoảng trống pháp lý bởi phần lớn nội dung trong các văn bản cũ đã được thay thế bằng các quy định mới trong Luật Cán bộ, công chức, Luật Viên chức và các nghị định hướng dẫn. Hệ thống tiêu chuẩn hiện nay được xây dựng theo vị trí việc làm, khung năng lực và yêu cầu quản trị hiện đại, thay cho cách phân loại nặng về ngạch, bậc như trước.

Cùng thời điểm bãi bỏ các văn bản cũ, việc xếp lương đối với người được tuyển dụng vào công chức từ ngày 1/3/2026 được thực hiện theo Thông tư 01/2026 của Bộ Nội vụ. Quy định mới chia thành 3 nhóm đối tượng với cách tính cụ thể.

Nhóm thứ nhất là những người chưa từng hưởng lương theo bảng lương Nhà nước nhưng đã có thời gian công tác và đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc. Đáng chú ý, ở thời gian làm việc trước đó, nếu phù hợp với vị trí việc làm được tuyển dụng sẽ được tính để xếp bậc lương. 

Với ngạch chuyên viên cao cấp và chuyên viên chính, sau khi trừ đi số năm kinh nghiệm bắt buộc theo tiêu chuẩn ngạch, thời gian còn lại được dùng để xác định bậc lương. Cứ đủ 3 năm sẽ được tính nâng một bậc. 

Đối với ngạch chuyên viên và cán sự, chu kỳ nâng bậc cũng là 3 năm; riêng ngạch nhân viên là 2 năm. Phần thời gian lẻ chưa đủ chu kỳ được bảo lưu để tính cho lần nâng bậc tiếp theo hoặc hưởng phụ cấp thâm niên vượt khung.

Nhóm thứ hai là những người chuyển từ lực lượng vũ trang, cơ yếu sang làm công chức. Việc xếp lương được thực hiện bằng cách đối chiếu cấp bậc, cấp hàm hoặc mức lương đang hưởng với hệ số lương của ngạch công chức tương ứng. Quy định nhấn mạnh áp dụng theo hướng dẫn hiện hành, không phát sinh cơ chế đặc thù mới.

Nhóm thứ ba gồm những người đã hưởng lương theo bảng lương Nhà nước. Trường hợp hệ số đang hưởng trùng với bậc trong ngạch mới, người được tuyển dụng sẽ xếp ngang bậc và bảo lưu thời gian nâng bậc. Nếu hệ số khác, sẽ xếp vào mức gần nhất trong ngạch. Khi hệ số đang hưởng cao hơn bậc cuối của ngạch mới, người lao động được xếp vào bậc cuối và hưởng hệ số chênh lệch bảo lưu.

Thời điểm hưởng mức lương mới được tính từ ngày ký quyết định xếp lương, bảo đảm rõ ràng về căn cứ pháp lý và quyền lợi.

Việc đồng thời bãi bỏ quy định cũ và áp dụng cơ chế xếp lương mới cho thấy quá trình điều chỉnh chính sách công vụ đang đi vào chiều sâu. Thay vì duy trì nhiều lớp văn bản chồng lấn qua các giai đoạn, hệ thống pháp lý được thu gọn và cập nhật phù hợp với mô hình quản lý theo vị trí việc làm.

Ở góc độ người lao động, quy định mới về xếp lương tạo sự minh bạch hơn trong tính toán quyền lợi, nhất là với những trường hợp đã có thời gian công tác, đóng bảo hiểm xã hội trước khi được tuyển dụng. Với cơ quan sử dụng công chức, cơ chế này góp phần chuẩn hóa quy trình, giảm cách hiểu khác nhau giữa các đơn vị.