Ông Takeo Nakajima, Trưởng đại diện JETRO tại Hà Nội phát biểu tại buổi họp báo. Ảnh: Lê Quân

Đây là thông tin được Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO) đưa ra tại buổi họp báo công bố kết quả “Khảo sát thực trạng của các doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư tại châu Á - châu Đại Dương năm 2019” diễn ra ngày 14/2 tại Hà Nội.

Theo ông Takeo Nakajima, Trưởng đại diện JETRO tại Hà Nội, kết quả khảo sát lần này cũng phản ánh rõ nét về hoạt động của doanh nghiệp Nhật Bản đang hoạt động tại Việt Nam. 858 doanh nghiệp Nhật Bản đang hoạt động tại Việt Nam có câu trả lời khảo sát hợp lệ, trong đó 53% doanh nghiệp hoạt động trong ngành chế tạo. Theo JETRO, có khá nhiều doanh nghiệp Nhật Bản được thành lập tại Việt Nam trong khoảng 10 năm trở gần đây. Trong đó, doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm tỷ lệ lớn hơn so với doanh nghiệp quy mô lớn.

Số liệu tổng hợp cho thấy, doanh nghiệp Nhật Bản hoạt động tại Việt Nam thuộc nhóm đầu các doanh nghiệp làm ăn có lãi tại khu vực châu Á - châu Đại Dương. 65,8% doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam kỳ vọng có lãi từ hoạt động kinh doanh năm 2019, tăng 0,5 điểm phần trăm, còn 20% doanh nghiệp được khảo sát nhận định thua lỗ trong năm 2019 (giảm 1,8 điểm phần trăm).

Kết quả này một phần nhờ kinh tế Việt Nam vẫn tăng trưởng ổn định trong bối cảnh kinh tế thế giới và nhiều nền kinh tế ở châu Á chững lại trong năm 2019, Trưởng đại diện JETRO nhận định.

Đối với các doanh nghiệp Nhật Bản thành lập từ năm 2016 trở lại đây, việc làm ăn có lãi vẫn là bài toán khó khi chỉ có 29% doanh nghiệp được khảo sát tự tin có lãi. Trong khi đó, những doanh nghiệp “thâm niên” có tỷ lệ báo lãi rất cao, lên tới 80,9%.

Xét về lĩnh vực, những doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chế tạo chiếm áp đảo trong số các doanh nghiệp báo lãi. Đáng chú ý, khoảng một nửa số doanh nghiệp Nhật Bản được khảo sát tin tưởng lợi nhuận kinh doanh tại Việt Nam trong năm 2019 và 2020 sẽ được cải thiện.

63,9% doanh nghiệp được khảo sát cho biết có định hướng mở rộng kinh doanh tại thị trường Việt Nam, tỷ lệ này giảm nhẹ so với kết quả khảo sát năm 2018, nhưng vẫn cao nhất trong khu vực ASEAN. Phần lớn các doanh nghiệp Nhật Bản chọn mở rộng hoạt động tại Việt Nam là do kỳ vọng doanh thu sẽ tăng lên trong 1-2 năm tới, đặc biệt là doanh thu tại thị trường các địa phương và doanh thu từ mở rộng xuất khẩu.

Theo đánh giá của doanh nghiệp Nhật Bản, Việt Nam có 3 lợi thế lớn về môi trường đầu tư, gồm quy mô và tính tăng trưởng của thị trường, tình hình chính trị xã hội ổn định và môi trường sống lý tưởng cho người nước ngoài ở Việt Nam được cải thiện hàng năm.

Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp cũng lo ngại rủi ro chi phi nhân công tăng lên, khó khăn trong tuyển lao động và tỷ lệ nghỉ việc tăng cao, bên cạnh những rủi ro từ hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện, thủ tục thuế phức tạp.

Doanh nghiệp Nhật Bản kỳ vọng Chính phủ và các bộ ngành tiếp tục hoàn thiện các chính sách và thủ tục, đặc biệt là thủ tục xin cấp phép còn phức tạp như giấy phép đầu tư, thủ tục thuế, hải quan, phòng cháy chữa cháy… Việc giải thích các quy định pháp luật và thực hiện thủ tục còn “vênh” và tùy thuộc vào khu vực và người giải quyết thủ tục.

Theo JETRO, đây là lần khảo sát thứ 33 với tổng số doanh nghiệp có câu trả lời hợp lệ là 5.697/13.458 doanh nghiệp từ 20 quốc gia và vùng lãnh thổ tại châu Á và châu Đại Dương. Khảo sát trên được thực hiện trong hai tháng 8-9/2019 thông qua bảng câu hỏi về tình hình hoạt động của doanh nghiệp Nhật Bản, tập trung vào các vấn đề triển vọng lợi nhuận kinh doanh, kế hoạch triển khai hoạt động kinh doanh thời gian tới, thuận lợi và rủi ro từ môi trường đầu tư, tỷ lệ nội địa hóa…