Thông tư 60/2025/TT BYT của Bộ Y tế có hiệu lực từ ngày 15/2/2026 đã chính thức ban hành danh mục 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội, đồng thời quy định rõ nguyên tắc chẩn đoán, điều trị và giám định mức suy giảm khả năng lao động.

Quy định này không chỉ bảo vệ quyền lợi người lao động mà còn góp phần nâng cao tính ổn định và bền vững cho môi trường sản xuất kinh doanh.

Việc ban hành danh mục bệnh nghề nghiệp hưởng bảo hiểm xã hội giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quản trị rủi ro lao động, giảm thiểu tranh chấp và chi phí phát sinh, đồng thời nâng cao hình ảnh về trách nhiệm xã hội.

Theo Thông tư 60/2025/TT BYT, người lao động làm việc trong các ngành nghề có yếu tố nguy cơ cao liên quan bụi, hóa chất độc hại, tiếng ồn, rung động hoặc tác nhân sinh học có cơ sở pháp lý rõ ràng để tiếp cận chế độ bảo hiểm xã hội.

Ngay sau chẩn đoán xác định bệnh nghề nghiệp, người lao động cần hạn chế tiếp xúc với yếu tố gây bệnh và tuân thủ phác đồ điều trị theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế.

Đối với các trường hợp nhiễm độc nghề nghiệp, việc thải độc và giải độc được coi là yêu cầu bắt buộc. Trách nhiệm của người sử dụng lao động cũng được xác định rõ thông qua nghĩa vụ giới thiệu người lao động đi khám giám định y khoa nhằm xác định mức suy giảm khả năng lao động, làm căn cứ giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, điều dưỡng và phục hồi chức năng.

Một điểm mới đáng chú ý của Thông tư là cách tiếp cận linh hoạt đối với chẩn đoán nhiễm độc nghề nghiệp. Việc phát hiện độc chất trong cơ thể tại thời điểm thăm khám không còn là điều kiện bắt buộc nếu người lao động đáp ứng đủ tiêu chí về thời gian bảo đảm và giới hạn tiếp xúc tối thiểu.

Hồ sơ lao động, điều kiện làm việc và mức độ phơi nhiễm trở thành căn cứ quan trọng trong đánh giá chuyên môn, phù hợp với thực tiễn y khoa và đặc thù của nhiều loại hóa chất độc hại đã bị đào thải hoặc chuyển hóa sau một thời gian, trong khi tổn thương bệnh lý vẫn còn tồn tại.

Danh mục 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội theo Thông tư 60/2025/TT BYT bao gồm bệnh bụi phổi silic nghề nghiệp, bệnh bụi phổi amiăng nghề nghiệp, bệnh bụi phổi bông nghề nghiệp, bệnh bụi phổi talc nghề nghiệp, bệnh bụi phổi than nghề nghiệp, bệnh viêm phế quản mạn tính nghề nghiệp, bệnh hen nghề nghiệp, bệnh nhiễm độc chì nghề nghiệp,

Bệnh nhiễm độc nghề nghiệp do benzen và đồng đẳng, bệnh nhiễm độc thủy ngân nghề nghiệp, bệnh nhiễm độc mangan nghề nghiệp, bệnh nhiễm độc 2, 4, 6 Trinitrotoluen nghề nghiệp, bệnh nhiễm độc Arsenic nghề nghiệp;

Bệnh nhiễm độc hóa chất bảo vệ thực vật nghề nghiệp thuộc nhóm Phosphor hữu cơ và Carbamat, bệnh nhiễm độc nicotin nghề nghiệp, bệnh nhiễm độc carbon monoxide nghề nghiệp, bệnh nhiễm độc cadmi nghề nghiệp;

Bệnh điếc nghề nghiệp do tiếng ồn, bệnh giảm áp nghề nghiệp, bệnh nghề nghiệp do rung toàn thân, bệnh nghề nghiệp do rung cục bộ, bệnh phóng xạ nghề nghiệp, bệnh đục thể thủy tinh nghề nghiệp, bệnh nốt dầu nghề nghiệp, bệnh sạm da nghề nghiệp,

Bệnh viêm da tiếp xúc nghề nghiệp do crôm, bệnh da nghề nghiệp do tiếp xúc môi trường ẩm ướt lạnh kéo dài, bệnh da nghề nghiệp do tiếp xúc với cao su tự nhiên và hóa chất phụ gia cao su,

Bệnh Leptospira nghề nghiệp, bệnh viêm gan vi rút B nghề nghiệp, bệnh lao nghề nghiệp, nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp, bệnh viêm gan vi rút C nghề nghiệp, bệnh ung thư trung biểu mô nghề nghiệp và bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của vi rút Corona gây ra Covid- 19 nghề nghiệp.

Ở góc độ kinh tế và đầu tư, việc ban hành danh mục bệnh nghề nghiệp hưởng bảo hiểm xã hội giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quản trị rủi ro lao động, giảm thiểu tranh chấp và chi phí phát sinh, đồng thời nâng cao hình ảnh về trách nhiệm xã hội.

Đối với người lao động, chính sách này tạo sự yên tâm gắn bó lâu dài, góp phần ổn định nguồn nhân lực và nâng cao năng suất.

Trong tiến trình hướng tới tăng trưởng bền vững và thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao, việc mở rộng và hoàn thiện lưới an sinh thông qua bảo hiểm xã hội đối với bệnh nghề nghiệp được xem là một nền tảng quan trọng cho thị trường lao động an toàn, minh bạch và có sức cạnh tranh cao.