Bộ Y tế đang lấy ý kiến Dự thảo nghị định về tăng mức hưởng và phạm vi hưởng Bảo hiểm y tế theo lộ trình, ưu tiên các nhóm phù hợp với mức đóng và khả năng cân đối của quỹ. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất nâng mức thanh toán đối với một số nhóm người tham gia, song song với mở rộng phạm vi chi trả cho hoạt động sàng lọc, chẩn đoán sớm bệnh.

Nhóm được ưu tiên gồm người cao tuổi từ 75 tuổi trở lên, người khuyết tật nhẹ có mức suy giảm khả năng lao động từ 35% đến 60%, người dưới 18 tuổi và người thuộc hộ gia đình có mức sống trung bình.

Mở rộng phạm vi và mức chi trả vì thế không chỉ gia tăng quyền lợi của người có thẻ mà còn củng cố chức năng quan trọng nhất của bảo hiểm y tế là chia sẻ rủi ro giữa những người tham gia và bảo vệ các gia đình trước nguy cơ kiệt quệ tài chính do bệnh tật.

Với các đối tượng hiện được hưởng 80% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi, Bộ Y tế đề xuất nâng mức hưởng lên 85% từ ngày 1/7/2027, tiếp tục tăng lên 90% từ ngày 1/7/2029. Từ ngày 1/7/2030, mức hưởng chi phí khám, chữa bệnh tại cấp ban đầu và cấp cơ bản dự kiến tăng lên 95%, trừ những nhóm đã có mức hưởng cao hơn.

Đối với những nhóm còn lại đang hưởng 80% chi phí khám, chữa bệnh, lộ trình được đề xuất chậm hơn một năm. Mức hưởng dự kiến tăng lên 85% từ ngày 1/7/2028 và đạt 90% đối với khám, chữa bệnh tại cấp ban đầu, cấp cơ bản từ ngày 1/7/2030.

Việc điều chỉnh tỷ lệ thanh toán có thể giảm phần chi phí người bệnh phải tự chi trả, đặc biệt với người cao tuổi, trẻ em, người khuyết tật và những gia đình có điều kiện kinh tế còn hạn chế. Cùng với mức hưởng cao hơn, dự thảo còn đặt ra một thay đổi đáng chú ý hơn về phạm vi quyền lợi: quỹ Bảo hiểm y tế từng bước tham gia thanh toán cho sàng lọc và chẩn đoán sớm một số bệnh.

Danh mục được đề xuất gồm 8 nhóm bệnh, trong đó có 7 bệnh ung thư gồm ung thư cổ tử cung, ung thư vú, ung thư phổi, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư đại trực tràng, ung thư dạ dày, ung thư gan, cùng với viêm gan B và C.

Trong phạm vi quyền lợi của người tham gia, quỹ Bảo hiểm y tế dự kiến thanh toán các chi phí liên quan tới khám sàng lọc, chẩn đoán sớm, bao gồm khám, xét nghiệm, dịch vụ kỹ thuật cận lâm sàng, thuốc, thiết bị y tế, máu, vật tư, hóa chất và những chi phí liên quan khác. Tuy nhiên, dự thảo không đồng nghĩa mọi người tham gia Bảo hiểm y tế sẽ được sàng lọc miễn phí tất cả các bệnh trong danh mục.

Đối tượng được hưởng, điều kiện, danh mục dịch vụ và mức thanh toán sẽ được Bộ Y tế hướng dẫn cụ thể, đồng thời triển khai từng bước để phù hợp với nguồn lực và khả năng cân đối quỹ.

Lộ trình dự kiến bắt đầu từ ngày 1/7/2027 với thanh toán các chi phí liên quan đến viêm gan B, C được lồng ghép trong khám sức khỏe định kỳ. Từ ngày 1/7/2028, sàng lọc, chẩn đoán sớm ung thư cổ tử cung dự kiến được thí điểm thanh toán trước khi thực hiện chi trả từ ngày 1/1/2030.

Từ năm 2030, phạm vi thanh toán dự kiến tiếp tục được mở rộng đối với sàng lọc, chẩn đoán sớm ung thư vú, ung thư phổi, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư đại trực tràng, đồng thời bao gồm tăng huyết áp và đái tháo đường theo lộ trình do Bộ Y tế quy định.

Về khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, tại Quyết định số 1468/QĐ-TTg ngày 31/7, Thủ tướng Chính phủ đã giao chỉ tiêu thực hiện bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân giai đoạn 2026-2030. Đến năm 2029, tỷ lệ bao phủ được đặt mục tiêu đạt 98,67% dân số và tiến tới 100% vào năm 2030. Đây không chỉ là mục tiêu về số lượng người tham gia mà còn đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng, phạm vi và hiệu quả bảo vệ của chính sách an sinh quan trọng này.

Cùng với mục tiêu mở rộng độ bao phủ, hàng loạt quy định mới của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế, Nghị định số 188/2025/NĐ-CP và Nghị định số 161/2026/NĐ-CP đã mở rộng đáng kể quyền lợi của người tham gia, hướng tới tạo thuận lợi hơn trong tiếp cận dịch vụ khám, chữa bệnh.

Một trong những thay đổi được người dân quan tâm là trường hợp tự đi khám ngoại trú tại một số cơ sở khám, chữa bệnh cấp cơ bản và chuyên sâu vẫn được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán 50% mức hưởng trong phạm vi quyền lợi đối với nhiều nhóm bệnh.

Trước đây, phần lớn trường hợp khám ngoại trú không đúng nơi đăng ký ban đầu không được quỹ thanh toán. Chính sách mới vì vậy mở thêm cơ hội lựa chọn cơ sở khám, chữa bệnh và giảm áp lực chi phí đối với những người phải điều trị xa nơi đăng ký ban đầu.

Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế Trần Thị Trang đánh giá các chính sách mới sẽ tạo thuận lợi hơn cho người dân trong tiếp cận dịch vụ y tế, đồng thời giảm áp lực tài chính đối với những trường hợp phải điều trị xa nơi đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu.

Quyền lợi bảo hiểm y tế cũng được điều chỉnh tương ứng với mức lương cơ sở 2,53 triệu đồng/tháng. Người tham gia được quỹ thanh toán 100% chi phí khám, chữa bệnh nếu tổng chi phí một lần khám thấp hơn 15% mức lương cơ sở, tương đương 379.500 đồng. Người tham gia đủ 5 năm liên tục được thanh toán 100% chi phí trong phạm vi quyền lợi nếu số tiền cùng chi trả trong năm vượt ngưỡng 6 lần mức lương cơ sở.

Đối với các dịch vụ kỹ thuật sử dụng thiết bị y tế có giá trị lớn, mức thanh toán tối đa của quỹ cũng được nâng lên bằng 45 tháng lương cơ sở, tương đương hơn 113,85 triệu đồng cho một lần thực hiện dịch vụ. Những điều chỉnh này đặc biệt có ý nghĩa đối với người mắc bệnh nặng, bệnh mạn tính hoặc cần điều trị kéo dài như ung thư, tim mạch, suy thận, ghép tạng - những trường hợp có thể phải đối mặt với chi phí hàng trăm triệu đồng mỗi năm.

Mở rộng phạm vi và mức chi trả vì thế không chỉ gia tăng quyền lợi của người có thẻ mà còn củng cố chức năng quan trọng nhất của bảo hiểm y tế là chia sẻ rủi ro giữa những người tham gia và bảo vệ các gia đình trước nguy cơ kiệt quệ tài chính do bệnh tật.