Mới đây, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP về việc xử lý các khó khăn, vướng mắc trong công tác đấu giá quyền sử dụng đất đối với trường hợp giao đất ở theo quy định của Luật Đất đai. Đáng chú ý, Nghị quyết đã đưa ra hàng loạt giải pháp mạnh nhằm siết chặt kỷ cương, ngăn chặn tình trạng trục lợi, thổi giá rồi bỏ cọc trong hoạt động đấu giá đất.

Theo đó, mức tiền đặt cọc khi tham gia đấu giá đã được nâng lên với mức tối thiểu 10% và tối đa lên tới 50% giá trị khởi điểm của thửa đất. Không chỉ vậy, người trúng đấu giá nhưng không thực hiện nghĩa vụ nộp tiền sẽ bị cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất trong thời hạn lên tới 5 năm.

Tình trạng bỏ cọc đấu giá đất thường xuyên diễn ra trong năm 2024. Ảnh: Thanh Vũ

Cụ thể, thời hạn cấm sẽ từ 2 - 5 năm đối với trường hợp không nộp tiền trúng đấu giá. Với người nộp thiếu tiền trúng đấu giá, thời hạn cấm sẽ từ 6 tháng đến 3 năm. Việc ban hành, gửi và đăng tải quyết định cấm tham gia đấu giá sẽ được đăng tải công khai trên Cổng Đấu giá tài sản Quốc gia. 

Cơ quan có thẩm quyền phê duyệt kết quả trúng đấu giá quyền sử dụng đất đối với trường hợp giao đất ở cho cá nhân là cơ quan có thẩm quyền quyết định cấm tham gia đấu giá quy định ở trên. Trong vòng 10 ngày kể từ ngày ban hành quyết định hủy kết quả trúng đấu giá, cơ quan này phải xem xét và ban hành quyết định cấm tham gia đấu giá theo quy định.

Nghị quyết 66.11/2026/NQ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 6/1/2026 đến hết ngày 28/2/2027. Trường hợp luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội được sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới có hiệu lực thi hành sau ngày Nghị quyết này được thông qua và trước ngày 1/3/2027 thì các quy định tương ứng được ban hành trong Nghị quyết này chấm dứt hiệu lực.

Trong thời gian các quy định của Nghị quyết này có hiệu lực, nếu quy định về tiền đặt trước, cấm tham gia đấu giá quyền sử dụng đất trong trường hợp giao đất ở trong Nghị quyết này khác với các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan thì thực hiện theo quy định tại Nghị quyết này.

Theo luật sư Phạm Thanh Tuấn, chuyên gia pháp lý bất động sản, việc nâng trần tiền đặt trước tối đa lên 50% buộc người tham gia đấu giá phải cân nhắc nghiêm túc hơn về năng lực tài chính, qua đó hạn chế tình trạng trả giá cao rồi bỏ cọc. 

“Quy định cấm tham gia đấu giá đất khi bỏ cọc buộc người tham gia phải tính toán kỹ hơn khi trả giá, qua đó góp phần hạn chế đầu cơ, thổi giá và giảm nguy cơ hình thành các cơn ‘sốt ảo’ từ đấu giá đất”, luật sư Phạm Thanh Tuấn nhận định.

Trong thời gian gần đây, khu vực vùng ven Hà Nội đã ghi nhận nhiều phiên đấu giá đất có mức giá trúng cao hơn nhiều so với giá khởi điểm. 

Vào ngày 29/12/2025, UBND xã Mê Linh (trước thuộc huyện Mê Linh) đã phối hợp với Công ty Đấu giá hợp danh số 5 - Quốc gia tổ chức phiên đấu giá quyền sử dụng đất đối với 40 thửa đất tại điểm X1, thôn Đông Cao. Kết quả, lô đất có giá đấu trúng cao nhất là hơn 83 triệu đồng/m2, lô đất có giá đấu trúng thấp nhất là hơn 53 triệu đồng/m2. Tổng số tiền thu được từ phiên đấu giá 40 lô đất là hơn 322 tỷ đồng, nhiều hơn so với tổng giá đất khởi điểm khoảng 298,8 tỷ đồng.

Cũng trong ngày hôm đó, UBND xã Yên Lãng đã phối hợp với Công ty Đấu giá Hợp danh Đấu giá Việt Nam tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất ở đối với 33 thửa đất trên địa bàn thôn Nại Châu và thôn Xa Mạc. Toàn bộ các thửa đất đều được đấu giá thành công với mức giá trúng dao động từ 34,5 - 57,6 triệu đồng/m2. Tổng số tiền trúng đấu giá đạt hơn 174 tỷ đồng, cao hơn khoảng 151,6 tỷ đồng so với tổng giá khởi điểm.

Trước đó, vào ngày 27/12/2025, xã Tiến Thắng đã phối hợp với Công ty Đấu giá hợp danh số 5 - Quốc gia tổ chức đấu giá 33 thửa đất tại thôn Kim Giao. Tất cả các lô đất đều được đấu giá thành công. Trong đó, lô đất có giá đấu trúng cao nhất là 58,18 triệu đồng/m2 và thấp nhất là 39,18 triệu đồng/m2. Tổng số tiền trúng đấu giá là hơn 161 tỷ đồng, chênh so với tổng giá khởi điểm khoảng 144,2 tỷ đồng.