Anh B.V.H, 36 tuổi (trú tại Hưng Yên) bị lây thủy đậu từ con gái trong quá trình sinh hoạt, tiếp xúc gần trong gia đình. Khoảng 6 ngày trước khi nhập viện, anh H. xuất hiện triệu chứng đau thượng vị, đau dạ dày, sau đó đau họng và sốt cao. Trong 4 ngày điều trị tại nhà, anh tự dùng kháng sinh, thuốc hạ sốt, giảm ho và bôi thuốc lên các nốt phỏng thủy đậu nhưng không cải thiện.

Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm do virus Varicella zoster gây ra, biểu hiện điển hình với sốt, mệt mỏi, đau đầu, chán ăn và các nốt mụn nước trên da.

Các nốt mụn nước lan nhanh từ da đầu xuống mặt rồi ra toàn thân. Khi sốt liên tục, có thời điểm lên tới 39-40 độ C, gia đình đã truyền dịch tại nhà nhưng tình trạng không đỡ, bệnh nhân được đưa vào cơ sở y tế. Do suy hô hấp tiến triển nặng, anh H. được chuyển khẩn cấp đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Ths.Phạm Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực cho biết, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nhịp tim nhanh, suy hô hấp nặng, tổn thương phổi lan tỏa, phải an thần thở máy với thông số ô-xy 100%, kèm rối loạn đông máu, hội chứng nhiễm trùng nặng. Toàn thân người bệnh xuất hiện nhiều mụn nước, mụn mủ kích thước không đều.

Xét nghiệm cho thấy CRP tăng rất cao (340,3 mg/L), điểm SOFA ban đầu 4 điểm, sau 48 giờ điều trị giảm còn 3 điểm. Bệnh nhân được chẩn đoán sốc nhiễm khuẩn, viêm phổi ARDS, biến chứng nặng của thủy đậu.

Theo các bác sỹ, đây là trường hợp đặc biệt bởi bệnh nhân còn trẻ, trước đó khỏe mạnh, không có bệnh lý nền, chưa từng mắc thủy đậu và chưa được tiêm vắc-xin phòng bệnh, nhưng khi nhiễm lại diễn tiến rất nhanh, biến chứng viêm phổi ARDS nặng, phải điều trị hồi sức tích cực và thở máy.

"Đây cũng là trường hợp điển hình về đường lây truyền thủy đậu trong gia đình do tiếp xúc gần. Thông thường, thủy đậu diễn biến nhẹ, tuy nhiên ở người lớn, đặc biệt những người có suy giảm miễn dịch hoặc bệnh lý nền, nguy cơ biến chứng nặng luôn tiềm ẩn", bác sỹ Phúc cho biết.

Sau 9 ngày điều trị tích cực, tình trạng hô hấp của bệnh nhân có cải thiện, nhu cầu ô-xy giảm dần, rối loạn đông máu được kiểm soát, các nốt mụn nước và mụn mủ khô dần. Tuy nhiên, tổn thương phổi vẫn còn nặng, bệnh nhân tiếp tục được theo dõi và điều trị hồi sức.

Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm do virus Varicella zoster gây ra, biểu hiện điển hình với sốt, mệt mỏi, đau đầu, chán ăn và các nốt mụn nước trên da.

Bệnh thường gặp ở trẻ em, nhưng người lớn chưa từng mắc và chưa được tiêm vắc-xin vẫn có nguy cơ nhiễm bệnh và dễ gặp biến chứng nặng như viêm phổi, viêm não, nhiễm trùng da, đặc biệt nguy hiểm với phụ nữ mang thai.

Bác sỹ Phạm Văn Phúc khuyến cáo, hiện nay vắc-xin phòng thủy đậu đã được triển khai rộng rãi, việc tiêm phòng đầy đủ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế biến chứng nặng. Những người có bệnh lý nền, suy giảm miễn dịch, chưa từng mắc thủy đậu nên chủ động tiêm vắc-xin.

Khi tiếp xúc với người đang mắc thủy đậu cần thực hiện các biện pháp phòng hộ, hạn chế lây nhiễm. Người lớn khi có biểu hiện nghi ngờ thủy đậu không nên tự điều trị tại nhà mà cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám và xử trí kịp thời, tránh để bệnh tiến triển nặng.

Theo chuyên gia, các biểu hiện của thủy đậu bao gồm sốt, nhức mỏi, chán ăn, đau đầu, đau cơ, kèm với nổi ban đỏ phỏng nước ở da và niêm mạc (miệng, mắt, tiết niệu,…). Phỏng nước thường mọc ở vùng đầu mặt và thân mình trước, sau đó lan dần ra toàn thân.

Thủy đậu lây trực tiếp từ người sang người thông qua các giọt bắn đường hô hấp (nước bọt, dịch tiết mũi) khi bệnh nhân thủy đậu ho, hắt hơi, hoặc khi nói chuyện.

Ngoài ra, bệnh có thể lây thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch phỏng nước thủy đậu, hoặc gián tiếp thông qua cầm nắm các vật dụng có dính chất tiết phỏng nước.

Bệnh thường diễn tiến lành tính và bệnh nhân thường hồi phục hoàn toàn. Tuy nhiên, nhiễm thủy đậu ở trẻ nhũ nhi, phụ nữ mang thai, người suy giảm miễn dịch, hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch có nguy cơ diễn tiến nặng, biến chứng.

Các biến chứng nặng như viêm phổi nặng, viêm não- màng não, viêm khớp... có thể dẫn đến tử vong. Riêng phụ nữ mang thai nếu nhiễm thủy đậu có thể gia tăng tần suất sảy thai, đẻ non và đặc biệt là dị tật cho thai nhi.

Khi có các triệu chứng bệnh thủy đậu, người bệnh cần đến khám tại cơ sở y tế chuyên khoa để được tư vấn và điều trị phù hợp. Đa số các trường hợp thủy đậu có thể được theo dõi và điều trị tại nhà.

Tuy nhiên, nếu bệnh nhân thuộc nhóm cơ địa đặc biệt (trẻ sơ sinh, người suy giảm miễn dịch) hoặc có biến chứng thủy đậu, thì sẽ được nhập viện để theo dõi sát và điều trị tích cực.

Bác sỹ đặc biệt lưu ý, khi bị thủy đậu, người bệnh không nên tự ý sử dụng các thuốc không rõ nguồn gốc, nhất là các thuốc có chứa thành phần corticosteroid, làm tăng nguy cơ diễn biến nặng.

Bác sỹ Nguyễn Tuấn Hải, hệ thống tiêm chủng Safpo/potec cho hay, có bằng chứng cho thấy vắc-xin giúp ngăn ngừa hoặc làm giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh nếu được tiêm trong vòng 3-5 ngày sau khi phơi nhiễm. Đặc biệt, mức độ hiệu quả của vắc-xin có thể đạt được 70-100% nếu tiêm trong vòng 72 giờ.

Bác sỹ Tuấn Hải khuyến cáo, người dân nên được tiêm phòng để tạo sự miễn dịch chủ động đối với bệnh thủy đậu. Để giảm nguy cơ mắc bệnh, không nên tiếp xúc gần với người chăm sóc hoặc người đang mắc bệnh thủy đậu. Nếu có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh này, tốt nhất nên đến cơ sở y tế để được khám, chẩn đoán sớm.

Cần lưu ý ngoài việc hạ sốt và uống thuốc theo đơn bác sỹ, chăm sóc các nốt tổn thương da rất quan trọng. Nếu tổn thương da không chăm sóc cẩn thận, bị nhiễm trùng, vết sẹo sau này sẽ rất xấu và có thể bội nhiễm, gây nhiễm trùng các cơ quan khác.

Người bệnh cần giữ sạch sẽ các tổn thương da bóng nước, có thể sử dụng thuốc sát trùng nếu bội nhiễm; tuyệt đối không bôi loại thuốc không rõ nguồn gốc lên các vết bóng nước. Bệnh thủy đậu không hạn chế tắm rửa, ngược lại, càng vệ sinh cơ thể sạch sẽ càng tốt.

Về dinh dưỡng, người bị thủy đậu cần ăn uống hợp lý, đầy đủ các chất dinh dưỡng phù hợp với lứa tuổi, uống nhiều nước. Trong quá trình chăm sóc, nếu có sốt cao liên tục không hạ được kèm theo các dấu hiệu thần kinh như li bì, khó đánh thức, nôn, co giật, khó thở… người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế kịp thời.