Theo báo cáo của Bộ Tài chính, mục tiêu cơ cấu lại nhằm chuyển đổi Tổng công ty Đường sắt Việt Nam sang mô hình Tập đoàn kinh tế hoạt động theo mô hình nhóm Công ty mẹ (Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ) - công ty con.

Theo đó, Bộ Tài chính đề xuất thành lập Công ty mẹ - Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam là công ty mẹ trong nhóm công ty mẹ - công ty con Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam trên cơ sở chuyển đổi mô hình Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, đảm bảo năng lực theo yêu cầu để tham gia triển khai, thực hiện các nhiệm vụ được giao.

Bộ Tài chính đặt mục tiêu trong giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến 2035, giá trị sản lượng và doanh thu toàn Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam (sau khi thành lập) sẽ tăng bình quân từ 10%/năm trở lên.

Nội dung cơ cấu lại bao gồm: Ngành nghề kinh doanh; phương án cơ cấu lại tài chính, vốn, tài sản của doanh nghiệp; phương án cơ cấu lại nhân sự, tổ chức bộ máy quản lý; kế hoạch/danh mục sắp xếp, cơ cấu lại công ty mẹ, các đơn vị thành viên; lộ trình thực hiện.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc chủ trì cuộc họp cơ cấu lại Tổng công ty Đường sắt Việt Nam giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn 2035 - Ảnh: VGP.

Sau khi nghe ý kiến phát biểu của đại diện Văn phòng Chính phủ, Bộ Tư pháp, Bộ Xây dựng, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc nêu rõ, việc Chính phủ giao xây dựng đề án cơ cấu lại Tổng công ty Đường sắt Việt Nam để đáp ứng yêu cầu phát triển ngành đường sắt trong giai đoạn mới với nhiều dự án và tuyến đường sắt được triển khai.

Theo Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc, thực tiễn phát triển hệ thống đường sắt trong nước và kinh nghiệm quốc tế cho thấy, nhiều quốc gia có hệ thống đường sắt phát triển mạnh như Trung Quốc, Đức, Pháp, Nga, Nhật Bản, Hàn Quốc… đều tổ chức doanh nghiệp theo mô hình tập đoàn để tập trung nguồn lực. Vì vậy, việc định hướng nâng cấp Tổng công ty Đường sắt Việt Nam thành Tập đoàn là cần thiết.

Cho rằng việc thành lập Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam thực chất là nâng cấp mô hình hiện có, bởi Tổng công ty Đường sắt Việt Nam hiện đang hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc nhấn mạnh yêu cầu, việc chuyển Tổng công ty Đường sắt Việt Nam sang mô hình Tập đoàn phải tạo được động lực phát triển thực chất từ bên trong, tránh tình trạng "bình mới rượu cũ".

Theo Phó Thủ tướng, nếu hình thành Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam sẽ tạo điều kiện phát triển các lĩnh vực quan trọng như công nghiệp chế tạo trong ngành đường sắt (chế tạo toa xe, đầu máy, thiết bị); phát triển logistics, quản lý và khai thác các hệ thống đường sắt cao tốc và các tuyến đường sắt khác; khai thác hiệu quả hạ tầng đường sắt, đồng thời tăng cường liên kết với khu vực tư nhân để mở rộng hệ sinh thái phát triển ngành.

Lưu ý một số nội dung cần quan tâm, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc đề nghị Bộ Tài chính phối hợp với Văn phòng Chính phủ khẩn trương hoàn thiện đề án, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.