Thực hiện Công điện số 116/CĐ-TTg ngày 20/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác phòng, chống sốt xuất huyết, Bộ Y tế vừa có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các viện và bệnh viện trực thuộc Bộ về việc triển khai các biện pháp phòng, chống dịch nhằm không để dịch bùng phát, lan rộng và kéo dài.

Dịch sốt xuất huyết đang diễn biến phức tạp.

Trong văn bản do Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương ký ban hành, Bộ Y tế đề nghị các địa phương tổ chức đánh giá tình hình dịch bệnh sốt xuất huyết trên địa bàn để kịp thời đưa ra biện pháp xử lý hiệu quả; chủ động triển khai các giải pháp phòng chống dịch và xử lý triệt để các ổ dịch.

Đồng thời, các địa phương cần giao trách nhiệm cụ thể cho chính quyền các cấp trong chỉ đạo và huy động các ban, ngành, đoàn thể, tổ chức chính trị - xã hội và người dân phối hợp với ngành Y tế triển khai chiến dịch vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng (bọ gậy).

Tất cả các khu vực, hộ gia đình tại vùng có dịch hoặc có nguy cơ phải được kiểm tra, giám sát và xử lý các dụng cụ chứa nước, vật phế thải là nơi sinh sản của muỗi để tiêu diệt lăng quăng theo hướng dẫn của ngành y tế.

Bộ Y tế cũng yêu cầu các địa phương chỉ đạo Sở Y tế cập nhật kế hoạch phòng chống sốt xuất huyết (bao gồm các hoạt động phối hợp liên ngành), tăng cường giám sát, phát hiện sớm các trường hợp mắc mới, tập trung vào khu vực có ổ dịch cũ hoặc nguy cơ cao.

Việc thu dung, điều trị bệnh nhân cần được tổ chức tốt; các cơ sở y tế tuyến đầu cần được tập huấn nâng cao năng lực chẩn đoán, chăm sóc, điều trị và đáp ứng phòng chống dịch kịp thời.

Các cơ sở điều trị phải tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ chẩn đoán và điều trị, đảm bảo theo dõi và chuyển tuyến chuyên môn an toàn, đúng thời điểm. Cần đảm bảo đầy đủ nguồn lực, thuốc men, vật tư y tế phục vụ cho công tác điều trị.

Bộ Y tế đồng thời yêu cầu các cơ quan truyền thông tăng cường tuyên truyền về nguy cơ và mức độ nguy hiểm của bệnh sốt xuất huyết, vận động người dân chủ động phòng bệnh bằng cách tham gia vệ sinh môi trường, thu dọn vật phế thải, diệt muỗi, hợp tác với nhân viên y tế khi triển khai các biện pháp phòng dịch.

Các hoạt động truyền thông cần được triển khai mạnh mẽ trong các tháng cao điểm, hưởng ứng ngày ASEAN phòng chống sốt xuất huyết lần thứ 12.

Sở Tài chính các địa phương cần đảm bảo kinh phí kịp thời cho các đơn vị y tế triển khai các hoạt động phòng, chống dịch, không để dịch bùng phát, kéo dài. Các đoàn kiểm tra, giám sát cũng cần được tổ chức để hỗ trợ các điểm nóng, khu vực có nguy cơ cao.

Đối với các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur, Bộ Y tế yêu cầu tăng cường giám sát tình hình dịch bệnh tại địa bàn phụ trách, đồng thời hướng dẫn, đôn đốc các địa phương triển khai kịp thời các biện pháp phòng chống dịch. Các Viện cần hỗ trợ nâng cao năng lực giám sát và tổ chức kiểm tra tại các điểm nóng có nguy cơ bùng phát.

Đối với các bệnh viện trực thuộc Bộ, cần chủ động sẵn sàng tiếp nhận, điều trị bệnh nhân sốt xuất huyết, phân loại và chẩn đoán chính xác, điều trị đúng phác đồ để hạn chế biến chứng và tử vong.

Ngoài ra, cần tăng cường chỉ đạo chuyên môn, hỗ trợ kỹ thuật cho các cơ sở y tế tuyến cơ sở, tổ chức tập huấn hoặc tập huấn lại hướng dẫn điều trị sốt xuất huyết, đảm bảo năng lực điều trị ở tuyến đầu.

Các đơn vị y tế phải báo cáo đầy đủ, kịp thời số ca mắc sốt xuất huyết qua hệ thống phần mềm báo cáo bệnh truyền nhiễm theo Thông tư 54/2015/TT-BYT.

Bộ Y tế đề nghị các địa phương và đơn vị trực thuộc triển khai nghiêm túc các nội dung nêu trên, đồng thời báo cáo kịp thời về Bộ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, đặc biệt tại các địa phương thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhằm đảm bảo tổ chức thực hiện hiệu quả, không bị gián đoạn trong công tác phòng chống dịch sốt xuất huyết.

Trong bối cảnh dịch đang vào giai đoạn cao điểm, biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất vẫn là chủ động tránh muỗi đốt, tiêu diệt lăng quăng, giữ gìn vệ sinh môi trường sống, loại bỏ các vật dụng chứa nước đọng.

Người dân nên ngủ màn, mặc quần áo dài tay, sử dụng kem hoặc bình xịt chống muỗi. Ngoài ra, với những người đủ điều kiện và thuộc nhóm nguy cơ, tiêm vắc-xin phòng sốt xuất huyết là cách hữu hiệu để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và biến chứng nặng.

Hiện có hai loại vắc-xin đã được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tiền thẩm định và một số quốc gia cấp phép sử dụng là CYD-TDV (Dengvaxia, Sanofi): Dành cho người có huyết thanh dương tính từ 9 tuổi trở lên, đã ngừng sản xuất tại nhiều thị trường.

Và TAK-003 (Qdenga, Takeda) được Bộ Y tế Việt Nam cấp phép vào tháng 5/2024, chỉ định cho người từ 4 tuổi trở lên, không yêu cầu xét nghiệm huyết thanh trước tiêm, gồm 2 liều cách nhau 3 tháng.

Hiệu lực bảo vệ của TAK-003 chống lại sốt xuất huyết xác định bằng virus học đạt 80% sau 12 tháng và hiệu quả chống nhập viện là 90% sau 18 tháng.

Với ưu điểm dễ triển khai, không cần sàng lọc huyết thanh, TAK-003 được kỳ vọng sẽ góp phần làm giảm nhanh gánh nặng dịch tễ và kinh tế do sốt xuất huyết tại Việt Nam trong những năm tới.