Một đoạn cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây hiện do VEC vận hành khai thác.

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 19/NQ - CP về chủ trương đầu tư bổ sung vốn điều lệ giai đoạn 2024 - 2026 của Công ty mẹ - Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC).

Theo đó, Chính phủ thống nhất trình Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư bổ sung vốn điều lệ cho Công ty mẹ - VEC giai đoạn 2024-2026 với mức bổ sung là 38.251 tỷ đồng từ nguồn Quỹ Đầu tư phát triển tại doanh nghiệp (1.562 tỷ đồng) và từ nguồn ngân sách nhà nước đã giải ngân đầu tư xây dựng 5 dự án đường bộ cao tốc do VEC làm chủ đầu tư (36.689 tỷ đồng) theo đề xuất của Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Chính phủ yêu cầu Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp và Bộ Tài chính chịu trách nhiệm toàn diện về nội dung, số liệu báo cáo và đề xuất theo quy định.

Chính phủ giao Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp tiếp thu ý kiến Bộ Tài chính và các ý kiến các thành viên Chính phủ, hoàn thiện hồ sơ Tờ trình của Chính phủ trình Quốc hội, gửi Bộ Tài chính trong ngày 22/1/2025.

Bộ Tài chính rà soát lại để hoàn thiện hồ sơ Tờ trình của Chính phủ, bảo đảm chặt chẽ, thuyết minh đúng, đầy đủ căn cứ pháp lý, sự cần thiết và các nội dung trình Quốc hội để quyết định chủ trương đối với việc đầu tư bổ sung vốn điều lệ giai đoạn 2024 - 2026 của Công ty mẹ. 

Chính phủ giao Bộ trưởng Bộ Tài chính, thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, thay mặt Chính phủ, ký Tờ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội theo quy định trong ngày 23/1/2025 để kịp trình Quốc hội tại kỳ họp bất thường thứ 9 Quốc hội Khóa XV; đồng thời chủ trì, phối hợp với Chủ tịch Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp và các bộ, cơ quan liên quan báo cáo, giải trình trước Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội khi được yêu cầu theo quy định và chịu trách nhiệm về nội dung hồ sơ trình Quốc hội.

Hiện Công ty Mẹ - VEC có số vốn điều lệ 1.115 tỷ đồng, trong trường hợp được Quốc hội cho phép bổ sung vốn điều lệ giai đoạn 2024 – 2026 như Nghị quyết số 19, Công ty mẹ - VEC sẽ có số vốn điều lệ là 39.366 tỷ đồng.

Cần phải nói thêm rằng, VEC là doanh nghiệp nhà nước (do nhà nước là chủ sở hữu) được thành lập năm 2004  với ngành nghề kinh doanh chính là đầu tư xây dựng, quản lý, bảo trì và tổ chức thu phi các tuyến đường bộ cao tốc quốc gia.

Tính đến cuối tháng 12/2024, đơn vị này đã làm chủ đầu tư 5 dự án đường bộ cao tốc (550 km với tổng mức đầu tư 108.865 tỷ đồng; nguồn vốn ngân sách nhà nước chiếm 44.4%, nguồn vốn VEC huy động chiếm 55,6%).

Hiện tại, VEC đã hoàn thành đưa vào khai thác sử dụng 4/5 dự án (490 km, chiếm khoảng 27% tổng chiều dài đường bộ cao tốc tại Việt Nam).

Theo Chiến lược phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035; Kế hoạch sản xuất kinh doanh và đầu tư phát triển đến năm 2025 đã được Ủy ban quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp phê duyệt, VEC sẽ cân đối từ nguồn vốn chủ sở hữu thay thế nguồn vốn đầu tư công thực hiện Dự án đường bộ cao tốc Bến Lức - Long Thành (7.547,57 tỷ đồng); đầu tư mở rộng đoạn cao tốc TP.HCM - Long Thành (15.000 tỷ đồng); đầu tư mở rộng đoạn cao tốc Yên Bái - Lào Cai (7.000 tỷ đồng).

Ước tính tổng mức đầu tư dự kiến của VEC cho các dự án nói trên trong giai đoạn 2021-2025 là 14.890 tỷ đồng, giai đoạn 2026-2030 là 17.053 tỷ đồng. Tuy nhiên hiện nay vốn điều lệ Công ty mẹ - VEC rất thấp (1.115 tỷ đồng) so với quy mô đầu tư (khoảng 108.865 tỷ đồng).

Do đó, VEC đang gặp khó khăn trong việc huy động các nguồn vốn để đầu tư các dự án đường bộ cao tốc, đảm bảo hoàn thành Kế hoạch sản xuất kinh doanh và đầu tư phát triển 5 năm giai đoạn 2021 - Chiến lược phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035 (nhu cầu vốn đầu tư giai đoạn 2021-2025 là 14.890 tỷ đồng, giai đoạn 2026-2030 là 17.053 tỷ đồng), đặc biệt đối với nguồn vốn có chi phí sử dụng vốn thấp như nguồn vốn vay thương mại, phát hành trái phiếu công trình.

“Như vậy việc đầu tư bổ sung vốn điều lệ cho Công ty mẹ - VEC là cần thiết và cấp bách, thực hiện đúng chủ trương/nhiệm vụ được giao của Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ, đảm bảo hoàn thành Kế hoạch sản xuất kinh doanh và đầu tư phát triển 5 năm giai đoạn 2021 - 2025, Chiến lược phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035”, lãnh đạo Ủy ban quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp đánh giá.