Công ty cổ phần Tôn Đông Á chuẩn bị chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng.

Rục rịch những thương vụ lớn

Chưa đầy hai tuần nữa, hai cuộc chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) của Công ty cổ phần Tôn Đông Á và Công ty cổ phần Tập đoàn Nova Consumer (Nova Consumer) dự kiến hoàn tất những khâu cuối cùng: chốt mức giá chào bán và danh sách phân bổ đặt mua sau giai đoạn tổng hợp sổ lệnh mua từ thị trường.

Cả hai doanh nghiệp có quy mô vốn trên ngàn tỷ đồng này đều lựa chọn phương thức dựng sổ cho đợt IPO - hình thức bán cổ phần công khai cho các đối tượng có sự cạnh tranh về giá trên cơ sở tham khảo nhu cầu của thị trường.

Cụ thể, theo phương án phát hành, Tôn Đông Á chào bán tổng cộng 15,35 triệu cổ phiếu ra công chúng, gồm gần 12,4 triệu cổ phiếu phát hành mới và 2,98 triệu cổ phiếu thuộc sở hữu của các cổ đông hiện hữu. Giá chào bán tối thiểu ban đầu được đưa ra là 58.000 đồng/cổ phiếu. Giữa tháng 2, HĐQT Công ty đã lùi giá khởi điểm về còn 40.000 đồng/cổ phiếu, giảm hơn 31%, với lý do là căn cứ tình hình thay đổi của thị trường. Số tiền huy động được từ phát hành cổ phiếu mới do đó cũng giảm còn 495 tỷ đồng.

Tuy vậy, kế hoạch sử dụng vốn không thay đổi quá lớn. Tôn Đông Á vẫn dành 345,68 tỷ đồng để tham gia đầu tư giai đoạn I nhà máy số 3 (công suất 350.000 tấn/năm) qua hình thức góp vốn thành lập công ty liên doanh giữa Tôn Đông Á (51% vốn) và Posco Việt Nam (49%). Số tiền còn lại sẽ bổ sung vốn lưu động. 

Còn với phương án chào bán cổ phần của Nova Consumer, toàn bộ 10,9 triệu cổ phần chào bán đều do doanh nghiệp này phát hành mới. Với giá chào bán tối thiểu 43.462 đồng, số tiền huy động được là gần 474 tỷ đồng, phần lớn để mua lại cổ phần Công ty TNHH Thực phẩm Mặt trời mọc - đơn vị đang sở hữu hơn 99% vốn Anco Family Food (AFF), nhắm đến mục tiêu phát triển chuỗi thực phẩm của Công ty.

Ngày chốt kết quả đặt mua của cả hai đợt chào bán trên đều là ngày 4/3/2022. Nếu phân phối hết, số vốn huy động được cũng xấp xỉ cả ngàn tỷ đồng (tính theo giá chào bán tối thiểu).

Ngoài hai thương vụ IPO lớn trên, hôm qua (22/2),  Công ty cổ phần Nhựa Picomat cũng hoàn tất IPO thông qua hình thức đấu giá tại Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội. Với 120  nhà đầu tư cá nhân tham gia đấu giá, khối lượng đăng ký mua vượt 14,6% lượng chào bán. 

Cùng ngày, cũng theo hình thức đấu giá truyền thống, Công ty cổ phần Kinh doanh và Phát triển Bình Dương (TDC) - một công ty con do Becamex sở hữu 60% vốn đã hoàn tất IPO. Có tới 35 triệu cổ phần được chào bán, phiên đấu giá này không mấy thành công khi chỉ có 4 cá nhân trong nước tham gia mua 50.000 cổ phần.

Khác với Picomat đặt giá khởi điểm bằng mệnh giá, giá khởi điểm của cổ phần do TDC chào bán gấp 2,79 lần mệnh giá và cao hơn nhiều giá trị sổ sách (chưa đến 12.000 đồng/cổ phiếu) làm giảm đi sức hấp dẫn của cơ hội đầu tư này.  

Sự sôi động trở lại của thị trường giao dịch thứ cấp giữa các nhà đầu tư 2 năm gần đây là động lực giúp thị trường sơ cấp “nóng” hơn. Không chỉ xuất hiện ngày càng nhiều các đợt phát hành thêm của doanh nghiệp niêm yết, mà còn có thêm các tân binh cùng các cuộc chào bán cổ phần lần đầu.

Hứa hẹn sôi động

Theo Nghị định 155/2020/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Chứng khoán, một trong các điều kiện niêm yết là doanh nghiệp cần giao dịch trên hệ thống giao dịch Upcom tối thiểu 2 năm, trừ trường hợp tổ chức đăng ký niêm yết đã chào bán cổ phiếu ra công chúng, doanh nghiệp cổ phần hóa. Bên cạnh việc chờ đủ 2 năm giao dịch trên sàn UPCoM hay các hình thức niêm yết cửa sau thông qua M&A doanh nghiệp đã niêm yết sẵn trên sàn, quy định mới này đưa việc chào bán cổ phiếu ra công chúng trở thành một trong các lựa chọn nhắm đến mục tiêu lên sàn của các công ty.

Phương thức dựng sổ cùng các hình thức IPO khác như đấu giá công khai, bảo lãnh phát hành và thoả thuận trực tiếp do vậy cũng được kỳ vọng sẽ sôi động hơn, đáp ứng nhu cầu lên sàn của các doanh nghiệp.

Là một trong những doanh nghiệp đầu tiên niêm yết theo Luật Chứng khoán mới, Khải Hoàn Land phải thực hiện IPO tại sở giao dịch chứng khoán trước khi thực hiện các thủ tục niêm yết như thông lệ. Tính đại chúng tăng lên sau cuộc IPO góp phần đưa thanh khoản cổ phiếu KHG vào nhóm dẫn đầu khoảng thời gian bắt đầu giao dịch ở sàn HNX và tiếp tục duy trì ở mức cao khi chuyển về sàn HoSE với khối lượng bình quân 10 phiên gần đây gần 1,2 triệu đơn vị cổ phiếu.

Thị trường chứng khoán năm 2021 đã chứng kiến sự gia nhập mới của đông đảo nhà đầu tư với số lượng tài khoản mở mới gấp rưỡi 4 năm trước cộng lại, sự sôi động của dòng tiền thể hiện qua giá trị giao dịch trong phiên tăng vọt. Tuy nhiên, từ phía bên cung của thị trường, sự gia nhập của các tân binh, nhất là cổ phiếu của các doanh nghiệp chất lượng, lại khá lu mờ. Sức hấp dẫn của kênh huy động vốn dài hạn thị trường chứng khoán được kỳ vọng sẽ thu hút doanh nghiệp tìm vốn cho nhu cầu mở rộng đầu tư, bổ sung nguồn cung hàng hóa chất lượng.