Báo cáo Kinh tế Việt Nam 2016 của Đại học Kinh tế Quốc dân đưa ra 2 phương án tăng trưởng GDP năm 2017 là 6,0% và 6,6%

Lý do lựa chọn chủ đề chuyên sâu này xuất phát từ quan điểm cho rằng, tái cơ cấu nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng là nhiệm vụ xuyên suốt của cả giai đoạn 2016 - 2020 và xây dựng nhà nước kiến tạo chính là khâu đột phá để thực hiện. Năm 2016 được xác định là năm khởi động thực hiện các nội dung này cho cả giai đoạn 2016 - 2020.

Đánh giá kinh tế Việt Nam 2016, triển vọng phát triển kinh tế xã hội năm 2017 và những năm tiếp theo, Báo cáo tán thành nhận định về những mặt tích cực đã được nêu trong Nghị quyết 23/2016/QH14 ngày 7/11/2016 của Quốc hội.

Tuy nhiên, Báo cáo cũng nêu ra những “khoảng tối” trong bức tranh phát triển kinh tế của Việt Nam cụ thể như: tăng trưởng kinh tế năm 2016 đã không đạt chỉ tiêu kế hoạch đặt ra và thấp hơn nhiều so với 2015, lạm phát cao hơn rất nhiều so với 2015, thâm hụt ngân sách cao xấp xỉ năm 2015, nợ công đã chạm ngưỡng cảnh báo mất an toàn và báo hiệu những rủi ro vĩ mô đang ngày càng gia tăng.

Về triển vọng năm 2017, các chuyên gia đến từ Đại học Kinh tế Quốc dân dự báo hai phương án tăng trưởng năm nay là 6,0% và 6,6%.

Việc thực hiện các mục tiêu đặt ra phụ thuộc nhiều vào ý chí quyết tâm và những tính toán khoa học thực hiện những bước đột phá trong hành động từ phía Nhà nước, Chính phủ, đến các ngành, các địa phương, các doanh nghiệp và toàn xã hội, Báo cáo nêu rõ.

Đánh giá thực hiện nhiệm vụ tái cơ cấu nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, báo cáo đã nêu ra những kết quả bước đầu, như đóng góp của TFP vào tăng trưởng có tăng lên, hiệu quả tăng trưởng có biểu hiện được cải thiện, tăng trưởng kinh tế vẫn có tác động tích cực đến tiến bộ xã hội. Tuy nhiên, những thành quả của tái cơ cấu nền kinh tế trong thời gian qua còn rất hạn chế, chưa tạo điều kiện để có một mô hình tăng trưởng tốt.

Theo Báo cáo này, đặc trưng mô hình tăng trưởng kinh tế của Việt Nam là: (1) Nếu đứng trên góc độ cấu trúc đầu vào, vẫn mang nặng màu sắc tăng trưởng dựa vào vốn; (2) Nếu xét theo ngành, vẫn mang đậm nét mô hình tăng trưởng nhờ vào gia công (cả trong nông nghiệp); và (3) Xét theo thành phần kinh tế thì xuất khẩu và tăng trưởng dựa nhiều vào khu vực có vốn đầu tư nước ngoài, trong khi đó, khu vực tư nhân vẫn rất yếu kém, sử dụng nhiều lao động năng suất thấp nhất, khu vực nhà nước chưa đóng được vai trò dẫn dắt trong khi khu vực tư nhân chưa đủ sức vươn lên.        

Về xây dựng nhà nước kiến tạo phát triển, báo cáo đánh giá những thành quả bước đầu về thay đổi tư duy và phương thức điều hành nền kinh tế, về xây dựng và củng cố năng lực thể chế nhà nước, cải thiện môi trường kinh doanh, tạo dựng môi trường hỗ trợ khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp, về phát huy dân chủ trong xã hội để đưa nhà nước đến gần dân hơn.

Hiệu quả của những đổi mới đã được ghi nhận ở cả cộng đồng doanh nghiệp và cộng đồng quốc tế  cố năng lực thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh và phát huy sự tham gia của cộng đồng.

Một số giải pháp thực hiện nhiệm tái cơ cấu nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng cho những năm tiếp theo được các chuyên gia của Đại học Kinh tế Quốc dân đưa ra bao gồm: (1) Tăng cường đầu tư phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sản xuất hàng hoá có giá trị gia tăng lớn và ứng phó được với biến đổi khí hậu; (2) Tăng cường chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân, nâng cao chất lượng của cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước, thu hút có lựa chọn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài theo hướng phát triển ngành công nghiệp thế hệ thứ 2, công nghiệp trung nguồn, ngành chế biến chế tạo (dứt khoát không phải là công nghiệp gia công).

Đồng thời, (3) Tập trung đầu tư mạnh hơn vào các yếu tố nguồn lực chất lượng cao, bao gồm công nghệ và nguồn nhân lực và (4) Bảo đảm hiệu ứng tích cực của tăng trưởng đến các khía cạnh xã hội bằng việc thực hiện các chính sách tăng trưởng hài hoà được xem là giải pháp tối ưu nhất.

Cũng trong sáng 16/3, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân phối hợp cùng Ban Kinh tế Trung ương, Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội đồng tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Triển vọng phát triển kinh tế Việt Nam và vai trò của Nhà nước kiến tạo trong việc hoàn thiện thể chế và môi trường kinh doanh”.